Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết ngoài yếu tố thời tiết, nhiều thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại lại trở thành “đòn bẩy” làm tăng nguy cơ đột quỵ .
Thay đổi nhiệt độ môi trường quá đột ngột
Một trong những nguy cơ phổ biến là thay đổi nhiệt độ môi trường quá đột ngột. Nhiều người ngồi lâu trong phòng máy lạnh 24-25 độ C rồi bước ra ngoài trời 36-37 độ C, hoặc đi nắng về tắm nước lạnh ngay. Sự chênh lệch lớn khiến mạch máu co giãn bất thường, cơ thể không kịp thích nghi, dễ dẫn đến choáng váng, tụt huyết áp, thậm chí sốc nhiệt.
Tắm ngay sau khi đi ngoài trời
Ở chiều ngược lại, tắm nước quá nóng trong phòng kín sau khi vừa ở ngoài trời cũng tiềm ẩn rủi ro. Nước nóng làm giãn mạch nhanh, huyết áp hạ đột ngột, trong khi không gian thiếu thông thoáng có thể khiến người tắm bị chóng mặt, ngất xỉu ngay trong nhà tắm.
Tập thể dục sai thời điểm
Tập thể dục sai thời điểm là một sai lầm khác. Trong những ngày nắng nóng, mặt đường và sân bãi giữ nhiệt cao từ sáng sớm. Việc chạy bộ, đạp xe cường độ lớn trên nền nhiệt này khiến cơ thể vừa sinh nhiệt do vận động, vừa hấp thụ nhiệt từ môi trường, tạo gánh nặng cho tim và hệ hô hấp. Nguy cơ tăng cao nếu tập vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều, khi nắng gắt nhất.
Những người có nguy cơ cao như người trên 65 tuổi. (Ảnh minh hoạ)
Uống rượu bia giải nhiệt
Không ít người chọn rượu bia, cà phê hoặc nước ngọt có gas để “giải nhiệt”. Theo bác sĩ, đây là hiểu lầm nguy hiểm. Rượu bia làm giãn mạch, tăng đào thải nước, đồng thời làm giảm khả năng nhận biết các dấu hiệu cảnh báo như chóng mặt, mệt lả. Đồ uống chứa caffeine và nhiều đường cũng khiến cơ thể mất nước nhanh hơn, làm tình trạng thêm trầm trọng.
Ăn mặn
Chế độ ăn nhiều muối, nhiều mỡ trong mùa nóng cũng góp phần làm tăng nguy cơ. Ăn mặn khiến cơ thể giữ nước, tăng huyết áp, tạo áp lực lên tim và mạch máu não. Trong khi đó, thịt đỏ, đồ chiên rán, thức ăn nhanh thúc đẩy xơ vữa động mạch, làm hẹp lòng mạch, tăng nguy cơ nhồi máu não và nhồi máu cơ tim, đặc biệt khi kết hợp với mất nước và tăng thân nhiệt.
Những người có nguy cơ cao như người trên 65 tuổi, mắc tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch, béo phì hoặc từng bị đột quỵ cần đặc biệt thận trọng. Bác sĩ khuyến cáo nhóm này nên khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và được người thân hỗ trợ nhắc nhở uống đủ nước, hạn chế ra ngoài lúc nắng gắt.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, chóng mặt, nói khó, méo miệng, yếu liệt một bên cơ thể hoặc rối loạn ý thức, cần nghĩ đến khả năng đột quỵ hoặc sốc nhiệt và đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Việc cạo gió, chích lể, cho uống nước chanh muối hay tự dùng thuốc hạ sốt không giúp cải thiện tình trạng mà còn làm mất “thời gian vàng” điều trị.
Để phòng ngừa, người dân nên hạn chế ra ngoài trong khoảng 10-16 giờ. Nếu buộc phải làm việc ngoài trời, cần chia nhỏ thời gian lao động, nghỉ ngơi xen kẽ ở nơi râm mát, uống nước đều đặn. Khi ra đường, nên đội mũ rộng vành, đeo kính râm, che kín vùng gáy, mặc quần áo sáng màu, thoáng mát và sử dụng kem chống nắng phù hợp để giảm tác động của nắng nóng.
