
Những kỷ vật được tìm thấy dưới mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại TP Đà Nẵng - Ảnh: BCHQS TP Đà Nẵng
Rất nhiều liệt sĩ khi được đưa lên khỏi hang sâu, núi hiểm, phần xương cốt hầu như đã mục, hóa thành đất tro. Không một manh mối nào để xác định được tên anh.
Lúc này, những kỷ vật cạnh nơi các anh nằm, những hành trang đơn sơ, nghèo khó của người bộ đội Cụ Hồ trong những năm tháng gian khổ, không chỉ góp phần khẳng định hài cốt liệt sĩ mà có thể là hy vọng mong manh cuối cùng để giúp tìm ra quê anh.

Bức ảnh ố vàng, bị hư hại theo thời gian được tìm thấy dưới mộ một liệt sĩ ở TP Đà Nẵng - Ảnh: BCHQS TP Đà Nẵng
Những ngày qua, một tấm bia đá khắc tên liệt sĩ Nguyễn Văn Te, lọ thủy tinh có tên Đậu Văn Linh và bức ảnh đen trắng ố vàng, không rõ mặt người được đưa lên ở các nghĩa trang liệt sĩ tại TP Đà Nẵng khiến nhiều người thắt lòng.
Khi khai quật để lấy mẫu ADN phục vụ giám định, lực lượng cất bốc tìm ra được những di vật, kỷ vật này và thông báo tìm người biết thông tin liệt sĩ.
Không ít mộ được khai quật lên không còn đủ mẫu xương, răng để xét nghiệm; khi đó những kỷ vật chôn theo này sẽ là niềm hy vọng cuối cùng để tìm danh tính liệt sĩ.
Tại vị trí hang Đá Sập, xã Hà Nha, TP Đà Nẵng, một cuộc tìm kiếm, khai quật khó khăn và đầy nghĩa cử thiêng liêng được bộ đội Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng triển khai hơn 1 tháng qua.
Khi đào lên dưới lớp đất, bộ đội tìm thấy dây thắt lưng, bút bi, những bộ quần áo mục theo thời gian và bị rễ cây đâm vào chằng chịt.
Không ai cầm được lòng khi thấy cả những bát ăn, lọ dầu gió, chiếc ví da, chiếc lược, đèn pin… của người anh hùng.
Chỉ bằng những thứ vô cùng thô sơ, thiết yếu và khó nghèo này, những người con trung hiếu của Tổ quốc đã bám trụ dưới bom đạn, vượt qua mọi khó khăn để chiến đấu tới giờ phút hy sinh.
Không biểu tượng, hình ảnh nào cao đẹp hơn sự hiến thân cho Tổ quốc với tất cả sự đơn giản nhất của con người như thế.

Bình bi đông là kỷ vật của bộ đội do người Lào gửi Đồn biên phòng Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị - Ảnh: VĂN BẰNG

Tấm cửa nhôm khắc tên liệt sĩ tại nhà một người dân ở Lào hiện đã được Bộ đội biên phòng Quảng Trị tiếp nhận, xác minh - Ảnh: VĂN BẰNG

Bom đạn, di vật được tìm thấy nơi bộ đội hy sinh trong hang Đá Sập, TP Đà Nẵng - Ảnh: B.D.

Đại tá Trần Hữu Ích (người cầm mũ) - Chỉ huy trưởng Bộ CHQS TP Đà Nẵng cầm một di vật được tìm thấy ở hang Đá Sập - Ảnh: KHẢI ĐĂNG

Bàn chải đánh răng được tìm thấy ở hang Đá Sập - Ảnh: B.D.

Bình gốm, các hiện vật được khai quật lên ở vị trí khai quật hài cốt liệt sĩ xã Hà Nha, TP Đà Nẵng - Ảnh: B.D.

Bình đông, chén bát cùng các đồ dùng của liệt sĩ được tìm thấy trong hang Đá Sập - Ảnh: B.D.

Các di vật, hiện vật được thu gom ở hang Đá Sập - Ảnh: KHẢI ĐĂNG

Hàng rào được xếp từ các viên đá làm khu vực phòng thủ ở hang Đá Sập - Ảnh: B.D.

Bộ đội Đà Nẵng luồn hang sâu khai quật hài cốt liệt sĩ - Ảnh: B.D.

Dép cao su, mảnh sành được khai quật lên từ hang Đá Sập - Ảnh: B.D.

Ngày trở về chỉ còn lại tro, cốt của người anh hùng liệt sĩ sau hơn nửa thế kỷ ở hang Đá Sập - Ảnh: B.D.

Bia đá ghi tên liệt sĩ Nguyễn Văn Te - Kỳ Minh kèm ngày hy sinh năm 1964 được tìm thấy dưới mộ chưa xác định được thông tin tại TP Đà Nẵng - Ảnh: KHẢI ĐĂNG