Glutathione không phải “thuốc truyền trắng” cho người khỏe
Theo báo cáo chuyên môn, tối 23/2, người phụ nữ trên tự chuẩn bị 3 lọ Glutathione để truyền tại nhà với sự hỗ trợ của một điều dưỡng bên ngoài. Sau khoảng 90 phút truyền dịch, chị xuất hiện tình trạng lạnh run, sau đó khó thở. Một nửa ống Adrenalin được tiêm nhưng tình trạng không cải thiện.
Khi quay lại đưa đi cấp cứu, điều dưỡng phát hiện khách hàng đã tím tái, ngưng thở.
Tự ý truyền dịch tại nhà luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro (ảnh minh họa)
Nữ bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Lê Văn Thịnh trong tình trạng hôn mê sâu, đồng tử giãn, mất phản xạ ánh sáng, không mạch, không huyết áp, không nhịp thở.
Kíp trực lập tức hồi sức tim phổi nâng cao, sử dụng vận mạch liều cao, tổng cộng 34 ống Adrenalin trong gần 40 phút nhưng tim không đập trở lại. Bệnh viện xác định người bệnh đã tử vong trước khi nhập viện, chẩn đoán tử vong ngoại viện chưa rõ nguyên nhân, theo dõi sốc phản vệ do thuốc và báo cơ quan chức năng theo quy định.
Liên quan đến ca bệnh trên, chiều 25/2, trao đổi với phóng viên, BS Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh đã đưa ra nhiều phân tích chuyên môn và cảnh báo.
Theo BS Khanh, Glutathione là chất chống oxy hóa, trong y khoa chỉ sử dụng ở một số chỉ định rất cụ thể, tùy theo phác đồ điều trị và dạng chế phẩm.
“Đây không phải là thuốc truyền trắng cho người khỏe mạnh như quảng cáo. Việc tự ý mua về truyền để làm đẹp là sử dụng sai mục đích y khoa” - ông Khanh nhấn mạnh.
Phân tích của BS Khanh cho thấy, nguy cơ lớn nhất của truyền tĩnh mạch là mọi phản ứng xảy ra gần như tức thì vì thuốc đi thẳng vào máu. Nếu bị dị ứng, người bệnh có thể rơi vào sốc phản vệ tối cấp và ngưng tim chỉ trong vài phút. Không chỉ vậy, việc truyền tại nhà tiềm ẩn hàng loạt rủi ro: thuốc không rõ nguồn gốc, pha chế không kiểm soát, liều dùng không chuẩn, không theo dõi sinh hiệu và không có hệ thống cấp cứu.
“Muốn xử trí phản vệ an toàn phải có cả một ê kíp cấp cứu với đầy đủ thuốc, oxy, dụng cụ kiểm soát đường thở, monitor theo dõi… Những điều kiện này gần như không thể có tại nhà” - BS Khanh nói.
Sốc phản vệ là cuộc chạy đua tính bằng phút
Từ thực tế cấp cứu, BS Khanh nhấn mạnh sốc phản vệ là tình trạng cấp cứu tối khẩn, thời gian xử trí được tính bằng phút. “Tiêm Adrenalin càng sớm thì cơ hội sống càng cao. Chậm trễ rất dễ chuyển sang ngưng thở, ngưng tim” - ông Khanh nói và cho biết nguyên tắc nghi sốc phản vệ thì phải tiêm Adrenalin ngay, không chờ đủ xét nghiệm.
Với người lớn, thuốc được tiêm bắp vào mặt ngoài đùi với liều 0,5 mg và có thể lặp lại mỗi 5 phút nếu chưa cải thiện, đồng thời phải theo dõi sát mạch, huyết áp, nhịp thở, SpO₂ và hỗ trợ hô hấp...
Làm sai phác đồ có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Chậm Adrenalin sẽ mất “thời gian vàng”, trong khi tiêm sai đường hoặc sai liều có thể gây loạn nhịp, tăng huyết áp đột ngột hoặc không đủ tác dụng cứu mạng.
Việc truyền dịch phải được bác sĩ chỉ định và thực hiện tại các cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện cấp cứu (ảnh minh họa)
Bác sĩ Khanh cũng chỉ ra những sai lầm phổ biến tại cộng đồng khi xảy ra sốc phản vệ, như: chờ xem triệu chứng có tự hết hay không; chỉ dùng thuốc chống dị ứng thông thường; để bệnh nhân ngồi hoặc tự đi lại khi đang tụt huyết áp; không gọi cấp cứu sớm; chuyển viện không có hồi sức trên đường...
“Có nhân viên y tế truyền tại nhà không đồng nghĩa với an toàn. Điều quan trọng là phải có hệ thống cấp cứu phía sau” - BS Khanh nhấn mạnh.
BS Khanh cảnh báo, truyền dịch là thủ thuật y khoa có rủi ro, chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ và tại cơ sở y tế được cấp phép. Người dân tuyệt đối không truyền “thuốc làm đẹp, truyền trắng, tăng đề kháng” tại nhà dưới bất kỳ hình thức nào. Người dân cần kiểm tra giấy phép hoạt động, chứng chỉ hành nghề và điều kiện cấp cứu tại chỗ trước khi thực hiện dịch vụ thẩm mỹ. Khi xuất hiện các dấu hiệu như lạnh run, nổi mề đay, khó thở, tím tái, choáng váng sau tiêm truyền phải ngưng ngay, gọi 115 và đặt người bệnh nằm đầu thấp, kê cao chân.
BS Khanh nhấn mạnh: “An toàn – pháp lý – chuyên môn phải là ba tiêu chí bắt buộc khi lựa chọn dịch vụ thẩm mỹ. Sức khỏe và tính mạng không thể đánh đổi bằng sự tiện lợi hay chi phí thấp”.
