Ảnh minh họa
Từng bỏ ra 6,45 tỷ USD để mua Volvo, Ford cuối cùng bán thương hiệu ô tô Thụy Điển cho Geely (Trung Quốc) với giá chỉ 1,8 tỷ USD sau hơn một thập kỷ. Với tập đoàn Trung Quốc, thương vụ này không đơn thuần là mua lại một hãng xe danh tiếng, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ, học hỏi quy trình sản xuất và rút ngắn con đường tiến vào ngành công nghiệp ô tô toàn cầu.
Năm 1999, Ford chi 6,45 tỷ USD để mua lại Volvo, thương hiệu ô tô Thụy Điển nổi tiếng với những tiêu chuẩn an toàn và kỹ thuật chế tạo xe. Thương vụ nằm trong chiến lược mở rộng của hãng xe Mỹ nhằm xây dựng một tập đoàn ô tô đa thương hiệu, có khả năng cạnh tranh ở nhiều phân khúc trên toàn cầu.
Với Ford, Volvo không chỉ là một thương hiệu cao cấp mà còn sở hữu nền tảng kỹ thuật, kinh nghiệm nghiên cứu và phát triển (R&D), đặc biệt trong lĩnh vực an toàn ô tô. Việc đưa Volvo vào hệ sinh thái của mình được kỳ vọng giúp Ford tận dụng công nghệ, chia sẻ nguồn lực và mở rộng thị phần tại châu Âu.
Theo The Washington Post, ngày 29/3/2010, Volvo không ghi nhận lợi nhuận kể từ năm 2005. Trong khi đó, Ford cũng rơi vào tình trạng khó khăn tài chính khi cuộc khủng hoảng toàn cầu năm 2008 khiến doanh số ô tô suy giảm mạnh. Hãng xe Mỹ buộc phải tái cơ cấu, tập trung nguồn lực vào những hoạt động cốt lõi và xem xét bán bớt các thương hiệu đang sở hữu.
Tháng 10/2009, Reuters đưa tin Ford lựa chọn Geely làm đối tác ưu tiên trong quá trình đàm phán bán Volvo. Đến ngày 28/3/2010, hai bên chính thức công bố thỏa thuận chuyển nhượng Volvo Cars cho tập đoàn Trung Quốc với giá 1,8 tỷ USD. Thương vụ hoàn tất vào ngày 2/8/2010.
Geely nhìn thấy cơ hội tiếp cận công nghệ
Nếu Ford xem Volvo là một phần trong danh mục thương hiệu cần tinh gọn, Geely lại nhìn thấy cơ hội để nâng cấp năng lực công nghiệp và bước chân vào thị trường ô tô toàn cầu. Geely được thành lập năm 1986, ban đầu hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh kiện tủ lạnh, sau đó chuyển sang sản xuất xe máy vào năm 1994 và chính thức tham gia ngành công nghiệp ô tô năm 1997. Khi đó, doanh nghiệp Trung Quốc này vẫn còn khoảng cách đáng kể so với những nhà sản xuất ô tô lâu đời về công nghệ, kinh nghiệm thiết kế, tiêu chuẩn an toàn và năng lực phát triển sản phẩm.
Thay vì mất nhiều năm tự xây dựng toàn bộ năng lực từ đầu, nhà sáng lập Geely, lựa chọn con đường mua lại một thương hiệu đã có vị thế quốc tế. Volvo sở hữu kinh nghiệm lâu năm trong thiết kế, kỹ thuật, thử nghiệm và phát triển ô tô, giúp Geely có cơ hội tiếp cận những tri thức công nghiệp khó có thể tích lũy trong thời gian ngắn.
Theo Reuters, việc mua Volvo còn tạo điều kiện để Geely nâng cao năng lực phát triển xe đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường quốc tế, trong đó có Mỹ và châu Âu.
Đáng chú ý, Geely không lựa chọn sáp nhập hoàn toàn Volvo vào hệ thống của mình. Sau thương vụ, Volvo vẫn duy trì trụ sở và các hoạt động sản xuất tại Thụy Điển và Bỉ, đồng thời được trao quyền tự chủ trong hoạt động kinh doanh và phát triển sản phẩm.
Cách tiếp cận này giúp Volvo tiếp tục phát huy thế mạnh kỹ thuật và duy trì bản sắc thương hiệu, trong khi Geely có điều kiện học hỏi công nghệ, phương pháp quản lý và kinh nghiệm phát triển sản phẩm từ đội ngũ kỹ sư Thụy Điển.
Từ học hỏi công nghệ đến thay đổi quy trình sản xuất
Giá trị lâu dài của thương vụ dần thể hiện qua quá trình Geely và Volvo hợp tác phát triển công nghệ, tiêu chuẩn hóa linh kiện và xây dựng những nền tảng ô tô dùng chung. Một trong những dấu mốc quan trọng là nền tảng Compact Modular Architecture (CMA), được hai doanh nghiệp cùng phát triển từ năm 2013. Theo Reuters trong bài viết về chiến lược phát triển của Geely ngày 9/8/2020, nền tảng CMA cho phép các hãng sử dụng chung cấu trúc kỹ thuật cơ bản để phát triển nhiều dòng xe khác nhau.
Thay vì phải thiết kế toàn bộ cấu trúc cho từng mẫu xe, các kỹ sư có thể tận dụng những bộ phận và hệ thống đã được nghiên cứu, thử nghiệm, sau đó điều chỉnh để phù hợp với từng phân khúc. Cách tiếp cận này giúp hạn chế sự trùng lặp trong nghiên cứu, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và tối ưu chi phí sản xuất.
Quá trình hợp tác cũng tạo điều kiện để Geely tiếp cận phương pháp tổ chức phát triển sản phẩm, quản lý kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và thử nghiệm xe của Volvo. Đây là những năng lực có ý nghĩa quan trọng đối với một nhà sản xuất muốn mở rộng quy mô và đưa sản phẩm ra các thị trường có tiêu chuẩn cao.
Không chỉ tiếp cận công nghệ cơ khí, thương vụ Volvo còn mở đường để Geely từng bước làm chủ các nền tảng kỹ thuật số và điện tử trên ô tô. Theo Bản chiến lược Smart Geely 2025 được Geely Auto công bố, đối mặt với sự khác biệt lớn về tiêu chuẩn toàn cầu cũng như nhu cầu của người tiêu dùng, Geely Auto và Volvo Cars đã phát triển 4 nền tảng kiến trúc mô-đun thông minh đẳng cấp thế giới, gồm BMA, CMA, SPA và SEA, có khả năng tương thích với nhiều hệ thống truyền động khác nhau như động cơ xăng thuần túy, hybrid (HEV), plug-in hybrid (PHEV) và xe thuần điện (BEV).
Thông qua mô-đun hóa, các kiến trúc của Geely giúp nâng cao hiệu quả R&D khoảng 30%. Đồng thời, Geely cũng phát triển kiến trúc điện - điện tử tiên tiến GEEA2.0, đóng vai trò như “hệ thần kinh trung ương” của xe.
Trong tương lai, GEEA2.0 sẽ tiếp tục phát triển lên GEEA3.0, mở ra kỷ nguyên mà những chiếc xe thông minh không còn bị giới hạn trong các hệ thống điều khiển theo từng miền chức năng (domain control), mà có thể tiếp cận năng lực điện toán đám mây tập trung.
