Vào năm 2019, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, người Việt Nam đầu tiên đạt học vị Tiến sĩ ngành kỹ thuật hàng không tại Australia, Chủ nhiệm sáng lập Bộ môn Kỹ thuật Hàng không, ĐH Bách khoa TP.HCM có một cuộc gặp rất đặc biệt tại Việt Nam.
Học trò của những khoá đầu tiên Bộ môn Kỹ thuật Hàng không của ĐH Bách Khoa TP.HCM nhận được một kỳ nghỉ phép dài ở Việt Nam, để 'phản ứng kịp thời' trong tình huống chuyên cơ chở Tổng thống Mỹ Donald Trump sang Việt Nam gặp sự cố kỹ thuật.
Anh Nguyễn Phụng Tâm, khi đó là kỹ sư trưởng hãng hàng không Emirates (Mỹ) bước ra từ cổng trưởng ĐH Bách khoa TP.HCM, cũng là một trong những người Việt Nam đầu tiên được đào tạo sửa chữa máy bay Airbus 380.
PGS.TS Nguyễn Thiện Tống là người Việt Nam đầu tiên đạt học vị Tiến sĩ ngành kỹ thuật hàng không tại Australia, Ảnh ĐH Văn Lang
Không chỉ anh Tâm, khoảng 25% số sinh viên tốt nghiệp 8 khóa đầu của ngành kỹ thuật hàng không trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh được học bổng du học các nước Pháp, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Australia… Nhiều người hiện đang là các chuyên gia nổi tiếng trong ngành.
"Chất lượng đào tạo kỹ thuật hàng không trong nước không kém gì so với nước ngoài. Nhiều người cũng được đào tạo thêm ở nước ngoài và trở về làm việc trong nước. Nếu Việt Nam muốn phát triển ngành sửa chữa, bảo dưỡng, đại tu máy bay, nhân lực được đào tạo trong nước và nước ngoài đó có thể đảm đương được", PGS.TS Nguyễn Thiện Tống khẳng định.
Giữ lại hàng trăm triệu USD, tham gia thị trường hơn 20 tỷ USD
Không phải ngẫu nhiên, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống nhắc lại câu chuyện cũ từ nhiều năm trước. Giữa tháng 8/2026, Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet đã quyết định thành lập CTCP International Technical Services, hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ kỹ thuật hàng không.
Ngày 10/9/2026, Vietjet và CFM International đã ký Ý định thư về hợp tác nghiên cứu, đánh giá khả năng phát triển năng lực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu (MRO) động cơ CFM LEAP tại Việt Nam.
Bước đi này thể hiện định hướng của hãng hàng không có thị phần lớn hàng đầu Việt Nam mở rộng doanh thu thông qua các dịch vụ bổ trợ và các hoạt động liên quan đến hệ sinh thái hàng không. Cũng như khi Vietjet bắt đầu tham gia vào thị trường hàng không, nhiều chuyên gia kỳ vọng, với sự tham gia của doanh nghiệp này, một bước bùng nổ trong năng lực bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu máy bay của Việt Nam sẽ xuất hiện.
Quy mô thị trường MRO khu vực Đông Nam Á đã đạt khoảng 5,3 tỷ USD. Ảnh IAMA
Theo báo cáo của Mordor Intelligence, thị trường bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu máy bay (MRO) khu vực châu Á - Thái Bình Dương được định giá 23,70 tỷ USD vào năm 2026 và dự kiến sẽ đạt 30,29 tỷ USD vào năm 2031 với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 5,03%.
Tính trong khu vực Đông Nam Á, số liệu của Ken Research cho biết, quy mô thị trường MRO đã đạt khoảng 5,3 tỷ USD và tiếp tục mở rộng.
Về phần mình, Việt Nam được đánh giá là một trong 10 thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với tốc độ khoảng 8,1% mỗi năm.
Tính đến ngày 15/10/2026, cả nước có 261 máy bay đăng ký quốc tịch Việt Nam, tăng 26 chiếc so với năm 2025. Theo quy hoạch đến năm 2030, Việt Nam sẽ có 36 cảng hàng không, trong đó có 19 cảng hàng không quốc tế.
Tại Hội thảo quốc tế lĩnh vực công nghiệp hàng không – Hanoi Aviation Forum 2025 tổ chức tháng 12/2025 tại Hà Nội, theo các chuyên gia. Năm 2022, nhu cầu MRO tại Việt Nam đạt khoảng 654 triệu USD, nhưng năng lực trong nước mới chỉ đáp ứng được khoảng 151 triệu USD. Theo dự báo, thị trường MRO Việt Nam có thể tăng trưởng khoảng 10,6% mỗi năm, đạt khoảng 1,2 tỷ USD năm 2030.
Đánh giá về cơ hội của ngành bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu máy bay, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống bổ sung thêm, lợi thế của thị trường Việt Nam còn đến từ quy mô thương mại quốc tế ngày càng gia tăng.
Thống kê mới nhất cho thấy, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 1.010 tỉ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh, với kim ngạch ước đạt 499 tỉ USD, tăng 27,4%. Đầu tháng 1/2026, Việt Nam đã chính thức lọt top 15 cường quốc thương mại toàn cầu.
"Việt Nam giữ vững được môi trường chính trị ổn định, nền kinh tế có độ mở lớn với nhiều FTAs đã có hiệu lực và đang tiếp tục đàm phán. Khi dòng thương mại tiếp tục được mở rộng, nhu cầu vận chuyển hàng hoá và hành khách sẽ gia tăng. Thị trường MRO sẽ tiếp tục phát triển thuận lợi", vị chuyên gia hàng không nhấn mạnh.
Thế mạnh của sân bay Tân Sơn Nhất
Bình luận thêm về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thiện Tống cho rằng, doanh nghiệp nên tìm cách hợp tác cùng các doanh nghiệp tư nhân khác trong nước và trên thế giới đang hoạt động trong lĩnh vực MRO. Để nhận được đơn hàng của các hãng bay lớn, doanh nghiệp phải đáp ứng được các tiêu chuẩn kỹ thuật và nhân lực cấp cao. Nếu hợp tác được với những doanh nghiệp nước ngoài, vướng mắc này sẽ được hoá giải.
"Theo ngành kỹ thuật hàng không là theo "đạo hàng không", thì bất cứ "chùa" nào, "chùa hàng không" đều là nơi truyền đạo và hành đạo hàng không cả. Những cựu sinh viên đã thành danh và làm việc ở các hãng danh tiếng trên thế giới sẵn sàng hỗ trợ, thúc đẩy sự hợp tác nói trên", ông Tống tin tưởng.
Vị chuyên gia bổ sung, các doanh nghiệp nên cân nhắc đầu tư dịch vụ MRO ở Tân Sơn Nhất. Thứ nhất, đây vốn là đường bay quốc tế sôi động nhất của Việt Nam, thuận tiện cho máy bay các hãng hàng không trong nước và thế giới đáp xuống thực hiện việc bảo dưỡng, sửa chữa.
Thứ hai, sau khi sân bay Long Thành hoạt động đầy đủ, lưu lượng vận chuyển qua Tân Sơn Nhất sẽ được chia sẻ. Cảng hàng không này vẫn có thể bố trí thêm quỹ đất cho dịch vụ này.
Cuối cùng, về việc cung ứng nhân lực, TP.HCM hiện đang là trung tâm đào tạo công nhân lành nghề, chuyên viên kỹ thuật cao. Việc chuyển đổi hoặc mở rộng đào tạo phục vụ cho việc bảo dưỡng, sửa chữa, đại tu máy bay có thể thực hiện tương đối thuận lợi. Nếu muốn mời các chuyên gia nước ngoài tới làm việc ngắn hạn hoặc lâu dài, TP.HCM cũng sẽ là một điểm đến hấp dẫn họ.
