Nữ sinh 18 tuổi suýt hỏng thận vì thói quen xấu
Mới đây, N.N.L (18 tuổi, Hà Nội) vừa phải nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện E (Hà Nội) ngay trong đêm vì cơn đau dữ dội vùng thắt lưng - tình trạng mà bác sĩ gọi là "cơn đau bão thận".
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau quặn thận dữ dội kèm tiểu buốt và nôn ói. Cơn đau xuất hiện đột ngột, lan từ vùng hông lưng xuống bụng dưới, khiến bệnh nhân gần như kiệt sức.
Khai thác tiền sử bệnh, được biết nữ sinh có thói quen ăn nhiều mì ăn liền, uống trà sữa nhưng lại uống rất ít nước lọc. Bác sĩ nhận định đây là những yếu tố nguy cơ rõ ràng dẫn đến hình thành sỏi tiết niệu. Chế độ ăn nhiều muối, phụ gia và đường trong khi lượng nước nạp vào không đủ khiến nước tiểu trở nên cô đặc, tạo điều kiện cho các tinh thể khoáng chất kết tụ thành sỏi.
Bác sĩ Mai Văn Lực mổ lấy sỏi cho bệnh nhân. Ảnh: BSCC.
Kết quả chụp CT cho thấy thận của bệnh nhân bị viêm nặng do nước tiểu tắc nghẽn. Nguyên nhân là viên sỏi niệu quản kích thước 4mm mắc kẹt, gây bít tắc đột ngột đường thoát nước tiểu, khiến thận ứ nước, viêm và phù nề.
Bác sĩ Mai Văn Lực, Khoa Ngoại tiết niệu - Nam học, Bệnh viện E cho biết, dù kích thước nhỏ, sỏi niệu quản vẫn có thể gây biến chứng nguy hiểm nếu gây tắc nghẽn hoàn toàn. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng, suy giảm chức năng thận, thậm chí đe dọa tính mạng.
Theo chia sẻ, nữ bệnh nhân có thói quen ăn nhiều mì ăn liền, uống trà sữa nhưng lại uống rất ít nước lọc. Bác sĩ Lực nhận định đây là những yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng hình thành sỏi tiết niệu, bởi chế độ ăn nhiều muối, phụ gia, đường trong khi lượng nước nạp vào không đủ sẽ khiến nước tiểu cô đặc, tạo điều kiện cho tinh thể khoáng chất kết tụ thành sỏi.
Bác sĩ Lực cũng cho biết trước đây sỏi thận ở trẻ em và thanh thiếu niên khá hiếm gặp, nhưng những năm gần đây bệnh có xu hướng “trẻ hóa”. Thực tế tại Khoa Ngoại tiết niệu - Nam học ghi nhận nhiều trường hợp suy thận mạn, thận ứ mủ hoặc sỏi san hô phá hủy gần như toàn bộ nhu mô thận bắt nguồn từ những sai lầm rất cơ bản trong sinh hoạt hằng ngày. Không ít người còn trẻ nhưng đã phải đối mặt với nguy cơ chạy thận suốt đời do chủ quan với sức khỏe.
Những sai lầm phổ biến gây hại thận
Thường xuyên uống quá ít nước: Nước giúp pha loãng nước tiểu, hạn chế kết tinh khoáng chất tạo sỏi. Người trưởng thành nên uống khoảng 2-2,5 lít mỗi ngày, nhiều hơn khi trời nóng hoặc vận động nhiều. Nước tiểu vàng sậm là dấu hiệu cơ thể đang thiếu nước. Việc để nước tiểu cô đặc kéo dài sẽ làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.
Không đau không có nghĩa là không có bệnh: Một hiểu lầm khác là cho rằng không đau nghĩa là không có bệnh. Trên thực tế, nhiều viên sỏi lớn nằm trong thận không gây cơn đau dữ dội nhưng âm thầm làm suy giảm chức năng thận. Khi phát hiện, thận đôi khi đã tổn thương không thể hồi phục.
Người phụ nữ 47 tuổi tử vong vì mê ăn canh váng dầu, bác sĩ cảnh báo ngay thói quen "sát thủ thầm lặng"ĐỌC NGAYTin vào phương pháp truyền miệng: Sự thật là sỏi lớn, sỏi cứng hầu như không thể tan bằng các phương pháp truyền miệng. Việc trì hoãn điều trị chỉ làm mất "thời gian vàng", tăng nguy cơ suy thận và biến chứng. Bia chỉ gây lợi tiểu tạm thời nhưng sau đó lại làm cơ thể mất nước và tăng axit uric, tạo điều kiện hình thành sỏi mới.
Ăn quá mặn hoặc tiêu thụ nhiều thịt đỏ: Ăn mặn, ăn nhiều thịt đỏ làm tăng gánh nặng lọc của thận và tăng nguy cơ sỏi. Ngược lại, việc kiêng canxi cực đoan vì sợ sỏi lại phản tác dụng, có thể làm tăng hấp thu oxalate và thúc đẩy tạo sỏi. Nguyên tắc đúng là ăn cân bằng, giảm muối, hạn chế đạm động vật nhưng không loại bỏ hoàn toàn.
Bác sĩ Lực khuyến cáo, siêu âm ổ bụng định kỳ là cách đơn giản, chi phí thấp nhưng có thể phát hiện sớm sỏi và bất thường đường tiết niệu. Uống đủ nước, ăn uống khoa học, không nhịn tiểu và khám chuyên khoa khi có dấu hiệu bất thường là những nguyên tắc cơ bản giúp bảo vệ thận.
Bông cải xanh: Theo Hiệp hội Nghiên cứu Thận Vương quốc Anh, đây là nguồn chất chống oxy hóa dồi dào, giúp giảm viêm, ổn định đường huyết, tăng miễn dịch và tốt cho tim mạch. Những yếu tố này gián tiếp bảo vệ cả gan và thận. Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy việc ăn bông cải xanh thường xuyên còn có thể giảm nguy cơ mắc MASLD (gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa). Bên cạnh đó, nhóm vitamin và khoáng chất trong bông cải xanh còn giúp giảm gánh nặng oxy hóa, hỗ trợ cải thiện quá trình lọc tự nhiên của thận.
Yến mạch: Loại thực phẩm này giàu chất xơ hòa tan, đặc biệt là beta-glucan, yến mạch giúp gan vận hành trơn tru hơn, giảm nguy cơ tích mỡ quanh nội tạng và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Đặc biệt, beta-glucan còn có tác dụng điều hòa miễn dịch, giảm viêm và hạn chế nguy cơ mắc béo phì, tiểu đường - hai tình trạng có thể làm tổn thương gan và buộc cơ quan này phải làm việc vất vả hơn.
Bắp cải: Rau bắp cải giàu hàm lượng kali tự nhiên rất thấp, bắp cải trở thành lựa chọn phù hợp cho người có bệnh thận. Loại thực phẩm này còn chứa vitamin K, vitamin C, folate và chất xơ. Các chất này giúp trung hòa gốc tự do, ngăn ngừa tổn thương tế bào và hỗ trợ mô thận phục hồi. Đồng thời, bắp cải cũng góp phần giảm stress oxy hóa ở gan - một trong những cơ chế khiến gan bị tổn thương âm thầm theo thời gian.
Trà xanh: Đây là một thức uống quen thuộc với người Việt. Trà xanh giàu catechin - nhóm chất chống oxy hóa có lợi cho gan. Nhiều tổng quan nghiên cứu cho thấy trà xanh giúp giảm men gan ở người mắc NAFLD và có thể giảm nguy cơ ung thư gan. Với thận, đồ uống này giúp giảm viêm toàn thân và hạn chế tổn thương tế bào.
Trúc Chi (t/h)
