Sự kiện quy tụ đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp và nhà sản xuất đến từ Việt Nam và Ý, tập trung trao đổi các giải pháp công nghệ hiện đại dành cho ngành gia công kim loại, cơ khí chính xác và sản xuất công nghiệp. Không chỉ là diễn đàn giới thiệu thiết bị hay công nghệ, hội thảo còn mở ra cuộc đối thoại sâu hơn về khả năng chuyển đổi của doanh nghiệp Việt trước các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường quốc tế, đặc biệt là Liên minh châu Âu (EU).
Phát biểu khai mạc chương trình, bà Alessandra Tognonato – Tổng Lãnh sự Ý tại TP.HCM – nhấn mạnh tiềm năng hợp tác ngày càng rộng mở giữa doanh nghiệp hai nước trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Trong khi đó, bà Barbara Colombo – Chủ tịch IMT – cho rằng Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất mới tại khu vực châu Á, song để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp nội địa cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào công nghệ và tiêu chuẩn vận hành.
Theo các chuyên gia tham dự, trong ngành cơ khí hiện đại, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở nhân công giá rẻ hay năng lực gia công đơn thuần. Điều các đối tác quốc tế quan tâm nhiều hơn là khả năng duy trì chất lượng đồng đều trên quy mô sản xuất lớn, kiểm soát sai số ở mức tối thiểu và đảm bảo độ tin cậy xuyên suốt chuỗi cung ứng.
Đây cũng là nội dung trọng tâm trong tham luận của PGS.TS. Lê Kỳ Nam – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí Việt Nam (VAMI). Theo ông, tính ổn định trong quy trình sản xuất chính là “tấm vé thông hành” để doanh nghiệp Việt có thể tiếp cận các thị trường khó tính như EU.
Ông cho rằng nhiều doanh nghiệp trong nước hiện vẫn mạnh về gia công nhưng chưa xây dựng được hệ thống quản trị sản xuất đồng bộ. Trong khi đó, các đối tác châu Âu không chỉ đánh giá sản phẩm cuối cùng mà còn xem xét toàn bộ quy trình kiểm soát chất lượng, khả năng truy xuất dữ liệu, độ ổn định giữa các lô hàng và năng lực tổ chức sản xuất.
Từ góc độ công nghệ, các chuyên gia Ý đã giới thiệu nhiều giải pháp nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao độ chính xác và tối ưu hóa vận hành nhà máy. Trong đó, các hệ thống trung tâm gia công CNC hiện đại được xem là yếu tố cốt lõi giúp kiểm soát sai số, nâng cao chất lượng bề mặt và duy trì tính đồng nhất trong sản xuất đại khối.
Một vấn đề khác cũng thu hút nhiều sự quan tâm tại hội thảo là xu hướng “sản xuất xanh” trong ngành cơ khí chế tạo. Khi cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU dần được áp dụng, yếu tố môi trường không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với doanh nghiệp muốn duy trì xuất khẩu.
Đại diện Losma S.p.A. cùng Công ty TNHH Kỹ thuật Long Thành Phát đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tế về các giải pháp lọc dầu, hút sương dầu và xử lý khói bụi trong nhà máy cơ khí. Theo các chuyên gia, môi trường vận hành có ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của máy móc, chất lượng sản phẩm cũng như sức khỏe người lao động.
Đại diện Long Thành Phát cho biết, trong bối cảnh chi phí nguyên nhiên liệu liên tục gia tăng, doanh nghiệp cần tối ưu toàn bộ hệ thống vận hành để tiết kiệm năng lượng và giảm thất thoát nguyên liệu. Các công nghệ phụ trợ hiện đại không chỉ giúp cải thiện điều kiện làm việc mà còn hỗ trợ doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí vận hành dài hạn.
Theo đánh giá của các chuyên gia, bài toán xanh hóa sản xuất hiện nay không dừng ở việc giảm phát thải mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận đơn hàng quốc tế. Nhiều khách hàng lớn đã yêu cầu doanh nghiệp cung cấp chứng chỉ môi trường, tiêu chuẩn ESG và dữ liệu về mức tiêu hao năng lượng trong quá trình sản xuất.
Điểm đáng chú ý tại hội thảo năm nay là sự xuất hiện của IMT Vietnam – liên minh quy tụ nhiều thương hiệu công nghệ sản xuất hàng đầu của Ý như Buffoli Transfer, FICEP, Gerardi, Ghiringhelli, Innse-Berardi, Losma và Rosa Ermando. Các doanh nghiệp này không chỉ cung cấp thiết bị mà còn mang đến giải pháp tổng thể, từ tư vấn thiết kế nhà máy, chuyển giao công nghệ đến đào tạo nhân lực kỹ thuật cao.
Theo đại diện IMT Vietnam, nhu cầu lớn nhất của doanh nghiệp cơ khí Việt hiện nay không đơn thuần là mua máy móc mà là tìm kiếm một hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi toàn diện. Điều này bao gồm việc tối ưu quy trình, nâng cấp năng lực quản trị và xây dựng đội ngũ vận hành có khả năng thích ứng với công nghệ mới.
Trong bức tranh chung của ngành công nghiệp Việt Nam, cơ khí chế tạo vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Dù kim ngạch xuất khẩu ngành điện tử và cơ khí liên tục tăng trưởng, khu vực doanh nghiệp FDI hiện vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong chuỗi giá trị sản xuất và xuất khẩu.
Nhiều doanh nghiệp nội địa vẫn chủ yếu tham gia vào các công đoạn gia công đơn giản, phụ thuộc nhiều vào linh kiện nhập khẩu và chưa hoàn thiện được chuỗi cung ứng nội địa có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới chuyên gia, ngành cơ khí Việt đang xuất hiện nhiều tín hiệu chuyển biến tích cực.
Một số doanh nghiệp trong nước đã từng bước làm chủ công nghệ thiết kế và chế tạo các công trình công nghiệp quy mô lớn như giàn khoan biển, tàu chuyên dụng hay thiết bị cho các nhà máy công nghiệp nặng. Trong lĩnh vực khai khoáng và xử lý vật liệu, doanh nghiệp Việt cũng đang đảm nhận nhiều hạng mục kỹ thuật có độ phức tạp cao.
Đặc biệt, sự xuất hiện của các nhà sản xuất gốc (OEM) nội địa như VinFast đang góp phần định hình lại ngành công nghiệp chế tạo Việt Nam. Việc đầu tư mạnh vào sản xuất xe điện, xây dựng hệ sinh thái trạm sạc và thúc đẩy giao thông xanh không chỉ tạo động lực cho thị trường tiêu dùng mà còn mở ra cơ hội phát triển chuỗi cung ứng cơ khí, linh kiện và công nghiệp phụ trợ trong nước.
Các chuyên gia nhận định, nếu biết tận dụng tốt cơ hội hợp tác công nghệ với các đối tác quốc tế, đặc biệt là từ châu Âu, doanh nghiệp cơ khí Việt hoàn toàn có khả năng chuyển dịch từ mô hình gia công giá rẻ sang sản xuất chính xác có giá trị gia tăng cao.
Việc tổ chức hội thảo trong khuôn khổ MTA Vietnam 2026 cũng giúp doanh nghiệp có điều kiện trực tiếp trải nghiệm các công nghệ sản xuất mới đang được trưng bày tại triển lãm. Sau chương trình, nhiều doanh nghiệp đã tiếp tục trao đổi với các đối tác Ý về nhu cầu chuyển giao công nghệ, đầu tư thiết bị và hợp tác đào tạo nhân lực.
Nhân dịp này, UCIMU – Hiệp hội các nhà sản xuất máy công cụ Ý – cũng giới thiệu Triển lãm EMO Milano 2027, một trong những triển lãm lớn nhất thế giới về máy công cụ và công nghệ gia công kim loại. Sự kiện được kỳ vọng sẽ tiếp tục trở thành cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp Việt cập nhật xu hướng sản xuất thông minh và mở rộng hợp tác quốc tế trong tương lai.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, những diễn đàn kết nối công nghệ như IMT Vietnam được xem là cơ hội để doanh nghiệp cơ khí Việt tăng tốc chuyển đổi. Từ nâng cao độ chính xác, tối ưu quy trình đến phát triển sản xuất xanh, ngành cơ khí Việt đang đứng trước cơ hội lớn để bước sang giai đoạn phát triển mới với vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
H/A
