Phấn đấu bàn giao vào tháng 11/2026
Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng được kỳ vọng kiểm soát ngập cho khu vực khoảng 570 km², bảo vệ khoảng 6,5 triệu người. Công trình sử dụng hệ thống cống kiểm soát triều kết hợp tuyến đê, kè ven sông Sài Gòn nhằm hạn chế nước triều tràn vào khu vực đô thị.
Dự án được tái khởi động từ tháng 2/2026. Theo đại diện Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Nam (nhà đầu tư), hiện các hạng mục chính của công trình đã cơ bản hoàn thành. Nhà đầu tư cùng các đơn vị tham gia dự án đang tập trung nguồn lực, đồng loạt triển khai các phần việc hoàn thiện, kiểm tra, hiệu chỉnh và vận hành thử, hướng tới hoàn thành đồng bộ, bảo đảm chất lượng, kỹ thuật, mỹ quan và bàn giao công trình vào tháng 11/2026.
Theo nhà đầu tư, dự án có 6 cống kiểm soát triều lớn, khẩu độ từ 40-160 m, gồm Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô và Phú Định. Bên cạnh đó là hai cống nhỏ Cầu Kinh và Bà Bướm, khẩu độ 10-25 m.
Vị trí 6 cống ngăn triều lớn thuộc dự án chống ngập 10.000 tỷ ở TPHCM. Ảnh: Google MyMaps
Toàn dự án còn xây dựng khoảng 6 km đê, kè ven sông Sài Gòn tại các đoạn xung yếu, từ khu vực Vàm Thuật đến sông Kinh, cùng 43 cống kiểm soát triều nhỏ, khẩu độ 1-10 m, được bố trí dọc tuyến đê.
Nhà quản lý trung tâm được xây dựng để theo dõi và điều hành toàn bộ hệ thống. Các cống, thiết bị và thông số vận hành được kết nối về đây thông qua hệ thống SCADA - hệ thống giám sát, thu thập dữ liệu và hỗ trợ điều khiển tự động. Thông tin về mực nước, tình trạng cửa van, máy bơm và các thiết bị tại công trình được truyền về trung tâm, giúp đơn vị vận hành theo dõi và điều phối hoạt động của hệ thống.
Nhà đầu tư cho biết tiến độ các hạng mục chính đã đạt mức cao, song vẫn còn nhiều phần việc cần hoàn tất trước khi đưa vào vận hành.
Cụ thể, cống Bến Nghé đạt khoảng 99%, đang nghiệm thu các hạng mục hoàn thành; hoàn thiện hệ thống giám sát, điều khiển, quy trình vận hành và hồ sơ bàn giao.
Cống Tân Thuận đạt 96%, đang hoàn thiện âu thuyền, buồng bơm, bến neo và các hạng mục phụ trợ; nhà vận hành, phòng điều khiển, hệ thống điện và thiết bị kỹ thuật. Các hệ thống bơm, giám sát và điều khiển cũng được kết nối, đồng bộ với trung tâm.
Cống ngăn triều Mương Chuối.
Cống Phú Xuân đạt 93%, tiếp tục hoàn thiện đê phía cống và các hạng mục còn lại như nhà vận hành, phòng điều khiển, kiểm tra và hiệu chỉnh thiết bị kỹ thuật, hệ thống giám sát.
Cống Mương Chuối đạt 95%, còn các phần việc bảo vệ bờ, bến neo, đường vận hành,…Nhà vận hành, hệ thống điện - kỹ thuật và kết nối giám sát cũng đang được hoàn thiện.
Cống Cây Khô đạt 91%, tiếp tục gia cố lòng sông, hoàn thiện đê phía cống, đường vận hành, lắp đặt cửa van và thiết bị; triển khai nhà vận hành cùng hệ thống điện, giám sát.
Cống Phú Định đạt 92%, đang triển khai các hạng mục đê phía cống, gia cố lòng sông, công trình phụ trợ; đồng bộ buồng bơm, âu thuyền và thiết bị, hoàn thiện nhà vận hành, hệ thống điều khiển và kết nối với trung tâm.
Hai cống Cầu Kinh và Bà Bướm đạt khoảng 95%, đang hoàn thiện đê phía cống, lòng dẫn thượng và hạ lưu, cầu công tác, đường tiếp cận cùng nhà vận hành và hệ thống thiết bị.
Tuyến đê, kè đạt khoảng 87%, tiếp tục hoàn thiện các hạng mục sau khi đắp đê, gia cố bờ, đường vận hành; hoàn thiện nhà cống, cửa van và hệ thống thiết bị tại các cống nhỏ.
“Trái tim dự án” - nhà quản lý trung tâm đạt khoảng 90%, đang hoàn thiện kiến trúc, nội thất, khu điều hành và phòng điều khiển. Dữ liệu, tín hiệu vận hành từ các cống sẽ được tích hợp về trung tâm để kiểm tra, chạy thử đồng bộ trước khi đưa toàn hệ thống vào vận hành.
Công trình vận hành thế nào để chống ngập?
Bên trong khu vực điều khiển vận hành cống ngăn triều Bến Nghé.
Theo đại diện Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Nam, mục tiêu của dự án là ngăn chặn triều cường, kiểm soát tình trạng ngập do triều cường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu cho khu vực nội đô và trung tâm TPHCM, thuộc địa bàn các phường Sài Gòn, Tân Định, Bến Thành, Cầu Ông Lãnh; Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội; Tân Thuận, Phú Thuận, Tân Mỹ, Tân Hưng; Chánh Hưng, Phú Định, Bình Đông và các xã Nhà Bè, Hiệp Phước, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long, Bình Hưng. Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, đây là các quận 1, 4, 7, 8 và huyện Nhà Bè, Bình Chánh.
Khi hoàn thành và đưa vào khai thác, hệ thống sẽ chủ động điều tiết, hạ thấp mực nước trong hệ thống sông, kênh, rạch, qua đó nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước mưa của các dự án thoát nước đô thị.
Trong điều kiện mưa lớn kết hợp triều cường, hệ thống sẽ hỗ trợ trữ nước mưa, giảm áp lực cho hệ thống cống thoát nước hiện hữu.
Ngoài ra, công trình còn hạn chế, ứng phó xâm nhập mặn vào hệ thống kênh rạch trong phạm vi kiểm soát khi triều cường cao, góp phần cải thiện môi trường nước, chỉnh trang cảnh quan đô thị và nâng cao chất lượng không gian sống cho người dân khu vực dự án.
