Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (đoàn Cần Thơ) - Ảnh: T.BÌNH
Đại biểu Lê Thị Thanh Lam (Cần Thơ) đồng tình với đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong các năm 2026, 2027 dành cho nhóm có doanh thu dưới 10 tỉ đồng/năm.
Đây được xem là chính sách hết sức kịp thời, tạo nguồn lực tài chính giúp các doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh tái đầu tư và khôi phục sản xuất.
Mở rộng thêm đối tượng hưởng thuế thu nhập cá nhân
Tuy nhiên nữ đại biểu đề nghị quy định rõ cách xác định "doanh thu hằng năm" đối với các doanh nghiệp thành lập mới trong năm 2026 hoặc 2027. Ví dụ quy đổi doanh thu của những tháng hoạt động thực tế thành doanh thu tính theo năm, tránh trường hợp doanh nghiệp hoạt động 1 hoặc 2 tháng cuối năm có doanh thu thấp nhưng thực tế quy mô lớn vẫn được hưởng lợi.
Về đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân, đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi hỗ trợ. Hiện dự thảo mới chỉ tập trung giảm 30% thuế thu nhập cá nhân cho thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú. Trong khi nhóm cá nhân làm công ăn lương có thu nhập thấp vẫn phải chịu tác động của lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao.
Do đó đại biểu đề nghị xem xét giảm thuế thu nhập cá nhân, hoặc nâng mức giảm trừ gia cảnh) đối với cả nhóm cá nhân làm công ăn lương có thu nhập chịu thuế ở bậc thấp là từ bậc 1 đến bậc 3. Thực tế nhóm này cũng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao, việc giảm bớt gánh nặng thuế sẽ giúp kích cầu tiêu dùng nội địa trực tiếp.
Đề nghị đánh giá kỹ ngưỡng doanh thu 10 tỉ đồng để chính sách không tạo ra tác động ngược, theo đại biểu Bùi Văn Dũng (Thanh Hóa), bởi cùng mức doanh thu 10 tỉ đồng nhưng khả năng sinh lời giữa thương mại, sản xuất và dịch vụ rất khác nhau.
Cùng với đó cần tính đến "hiệu ứng ngưỡng". Chủ thể có doanh thu 9,9 tỉ đồng được giảm 30% số thuế, nhưng nếu doanh thu chỉ tăng thêm một mức nhỏ và vượt 10 tỉ đồng mà mất toàn bộ ưu đãi có thể làm phát sinh động cơ giữ doanh thu dưới ngưỡng hoặc chia nhỏ.
"Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý, bởi "mục tiêu của chính sách là khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển, không phải khuyến khích các chủ thể duy trì quy mô nhỏ để được hưởng ưu đãi. Vì vậy cần tiếp tục tính toán cơ sở của ngưỡng 10 tỉ đồng và cơ chế xử lý phù hợp khi sát ngưỡng", đại biểu Dũng nêu vấn đề.
Đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, thì cho rằng vấn đề đáng quan tâm hiện nay không chỉ là thuế mà còn là chi phí và thủ tục khi hộ kinh doanh chuyển sang doanh nghiệp. Bởi thực tế gần 6 triệu hộ kinh doanh đang đứng trước lựa chọn có chuyển lên doanh nghiệp hay không khi thủ tục là một rào cản.
Xem xét mức hỗ trợ phù hợp từng đối tượng
Trong khi đó đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) đề nghị có thể xem xét hỗ trợ cả doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 50 tỉ đồng, riêng lĩnh vực nông nghiệp và thương mại, dịch vụ có thể tính đến ngưỡng doanh thu dưới 100 tỉ đồng. Nếu đủ nguồn lực, chính sách có thể mở rộng tới cả doanh nghiệp vừa.
Đại biểu đề xuất thiết kế ba mức giảm thuế theo quy mô doanh nghiệp: doanh nghiệp siêu nhỏ giảm 30%, doanh nghiệp nhỏ giảm 20% và doanh nghiệp vừa giảm 10%. Cách tiếp cận này giúp chính sách bao phủ rộng hơn, tạo thêm động lực phục hồi và tăng trưởng. Chính sách không chỉ nằm ở số thuế được giảm, mà cần nhìn vào khả năng duy trì sản xuất, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội.
Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Cần Thơ) cũng đề nghị cần định lượng việc giảm 30% thuế phải gắn với doanh thu, bởi nếu doanh nghiệp không có lãi thì giảm thuế cũng không có ý nghĩa. Đồng thời có thể cân nhắc phân chia theo nhóm đối tượng để cụ thể từng mức hỗ trợ cho phù hợp (có thể là 20% hoặc 40%), đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Thêm nữa, theo ông Hùng, cần cân bằng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ vì dù có giảm thuế nhưng thực tế doanh nghiệp đang khó khăn về dòng tiền, thiếu vốn cho sản xuất kinh doanh. Do đó chính sách tiền tệ phải song hành, giúp doanh nghiệp hoạt động và duy trì sản xuất kinh doanh, đóng góp cho phát triển kinh tế.
