Tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) năm 2025 của Bộ Tài chính tiếp tục đề xuất nâng ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế TNCN từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng/lần và tổ chức chi trả chỉ khấu trừ 10% thuế đối với các khoản thanh toán từ mức này trở lên cho người lao động (NLĐ) không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng.
Thực tế thời gian qua, nhiều người có thu nhập từng lần không cao nhưng do cách chi trả "gom một lần" nên vẫn bị khấu trừ thuế. Anh Nguyễn Quốc Bảo, thợ điện tại TP HCM, cho biết thường làm theo đợt 5 - 10 ngày, thu nhập khoảng 1 triệu đồng/ngày. Tuy nhiên, nhà thầu thường thanh toán gộp một lần qua ngân hàng nên anh vẫn bị trừ thuế.
Theo anh, những khoản thu nhập mang tính thời vụ, không ổn định nhưng vì cộng dồn khiến anh và nhiều NLĐ khác phải chịu thuế. "Nếu nhận theo ngày có thể không bị trừ. Tôi cũng không rõ bên chi trả có thực sự nộp thuế thay hay không" - anh băn khoăn.
Tương tự, chị Lê Kim Xuân, chuyên livestream bán hàng theo giờ. Mỗi buổi phát trực tiếp khoảng 3 giờ, chị được trả 300.000-450.000 đồng nhưng doanh nghiệp thường thanh toán gộp theo tháng. "Nếu tổng thu nhập đạt 5 triệu đồng/tháng, tôi phải nộp 500.000 đồng thuế, dù từng khoản đều nhỏ lẻ" - chị Xuân phản ánh.
Đây là thực trạng phổ biến với lao động tự do, đó là thu nhập không ổn định nhưng bị cộng dồn, dẫn đến khấu trừ 10% tại nguồn, ảnh hưởng chi tiêu ngắn hạn rồi cuối năm phải làm thủ tục quyết toán để xin hoàn lại.
Tuy vậy, ông Đồng Minh Hồng, Trưởng Ban Chính sách Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP HCM, cho rằng việc nâng ngưỡng thu nhập vãng lai chịu thuế lên 5 triệu đồng là hợp lý. Bên cạnh đó, quy định khấu trừ 10% tại nguồn giúp NLĐ tự do giảm bớt thủ tục hoàn thuế cuối năm đối với các khoản thu nhập nhỏ, đồng thời nâng cao trách nhiệm tuân thủ của bên chi trả. "NLĐ nên yêu cầu doanh nghiệp cung cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN. Trường hợp bên chi trả không nộp thuế thay, cơ quan thuế sẽ truy thu từ chính đơn vị đó" - ông Hồng khuyến nghị.
