Binh sĩ Mỹ lên máy bay vận tải C-17 để sang đồn trú tại Đông Âu - Ảnh: REUTERS
Ngày 21-8, Hãng tin Bloomberg dẫn nguồn thạo tin tiết lộ nhiều nước Đông Âu thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đề xuất giảm bớt chi phí đồn trú của binh sĩ Mỹ trên lãnh thổ mình, nhằm ngăn chính quyền Tổng thống Donald Trump thu hẹp hiện diện quân sự tại đây.
Đề xuất được chuẩn bị trước cuộc họp giữa các đồng minh NATO với Thứ trưởng Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng Mỹ) phụ trách chính sách Elbridge Colby tại Brussels (Bỉ) ngày 27-8.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Lầu Năm Góc tiến hành đợt rà soát kéo dài 6 tháng về sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu. Cuộc đánh giá bao gồm một bảng khảo sát bất ngờ mà các nước đồng minh phải hoàn thành trước ngày 28-8.
Theo tài liệu Bloomberg tiếp cận được, Washington muốn đo mức độ ủng hộ của các nước với chính sách ông Trump: liệu họ từng công khai đứng về chính sách đối ngoại của Tổng thống hay chưa, có hạn chế hoạt động của căn cứ quân sự Mỹ hay không, và có chi tiền cho nhà thầu quốc phòng Mỹ hay không.
Số quân nhân Mỹ tại châu Âu thường dao động từ 80.000 đến 100.000 người, tùy vào hoạt động luân chuyển lực lượng và các cuộc tập trận.
Hơn 1/3 số này đóng tại Đức, trong khi các nước Đông Âu có ít quân Mỹ hơn, từ vài trăm người tại các quốc gia vùng Baltic đến vài nghìn người ở Ba Lan.
Các nước thuộc sườn phía đông NATO được cho là muốn duy trì, thậm chí tăng số quân Mỹ đồn trú trên lãnh thổ mình. Vì vậy, họ sẵn sàng gánh thêm chi phí để Washington tiếp tục giữ lực lượng tại khu vực.
Các thành viên lớn ở châu Âu của NATO hiện đang thảo luận để phối hợp đưa ra câu trả lời chung, nhằm tránh kích động cơn thịnh nộ của Tổng thống Donald Trump - vốn đã bùng lên từ khi các nước này từ chối tham gia chiến dịch quân sự của liên minh Mỹ - Israel nhằm vào Iran.
Sau cú sốc ban đầu, châu Âu đạt được đồng thuận về việc đưa ra phản hồi mang tính xây dựng, truyền tải thông điệp chung rằng tất cả đồng minh vẫn cần và mong muốn sự hiện diện của quân đội Mỹ tại lục địa này.
"Có những vấn đề chúng tôi đồng thuận với Mỹ, cũng có những vấn đề còn bất đồng. Chúng tôi sẽ phản hồi bảng khảo sát này đúng tiến độ. Tôi không coi đây là sức ép, đó chỉ là cách vận hành của chính quyền Mỹ hiện tại", Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nói.
Bản đánh giá này dự kiến tiếp tục thu hẹp quy mô quân sự của Mỹ tại châu Âu. Trước đó, Mỹ đã tuyên bố rút 5.000 quân khỏi Đức và tái triển khai các lực lượng khác mà không bổ sung binh lính thay thế.
Lầu Năm Góc hiện chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận và xác nhận về chuyến công tác tới Brussels của ông Colby.
