Sáng 15/7, tiếp tục chương trình kỳ họp thường lệ giữa năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn về nhóm vấn đề đang được cử tri đặc biệt quan tâm là công tác phòng, chống úng ngập trên địa bàn đô thị.
Đại biểu Lê Văn Đức đặt câu hỏi về việc quy hoạch thoát nước của Hà Nội đã trải qua 13 năm nhưng vẫn chậm khiến Hà Nội ngập sâu kéo dài sau những trận mưa cực đoan. Đại biểu đề nghị Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc làm rõ quy mô các công trình thoát nước khẩn cấp, hồ điều hòa và trách nhiệm chậm quy hoạch?
Trả lời chất vấn trước hội trường, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh nhấn mạnh, tình trạng úng ngập cục bộ mỗi khi có mưa lớn tại khu vực đô thị là một bài toán phức tạp, đòi hỏi phải có giải pháp đồng bộ và dài hạn thay vì các biện pháp ứng phó mang tính tình thế.
Chính vì vậy, trong định hướng phát triển hạ tầng, Hà Nội đã chủ động xác định tầm nhìn quy hoạch tổng thể với quy mô dài hạn lên tới 100 năm. Việc định hình tầm nhìn thế kỷ này là cơ sở khoa học và pháp lý quan trọng để thành phố chủ động tái cấu trúc không gian đô thị.
Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh trả lời chất vấn tại hội trường
Việc tích hợp đồng bộ giữa quy hoạch xây dựng với hệ thống tiêu thoát nước giúp khắc phục triệt để tình trạng quá tải hạ tầng, đảm bảo sự kết nối thông suốt giữa các khu vực đô thị cũ và mới trước những thách thức ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.
Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh cũng thẳng thắn chỉ ra các nguyên nhân chủ quan và khách quan quy hoạch thoát nước chậm 13 năm. Lãnh đạo Sở lý giải, đồ án này bị chậm do phải trải qua ba giai đoạn điều chỉnh quy hoạch chung, đồng thời thành phố dành nhiều thời gian để nghiên cứu quy hoạch tổng thể thủ đô tầm nhìn dài hạn.
Số liệu thực tế cho thấy, sau 13 năm, tỷ lệ thực hiện diện tích hồ điều hòa và các công trình trọng điểm theo quy hoạch hiện mới đạt dưới 20%. Để giải quyết vấn đề ngập úng, thành phố đang triển khai 13 công trình thuộc diện khẩn cấp, bao gồm các dự án hồ điều hòa và 6 công trình cải tạo mạng lưới kênh cống, trạm bơm. Đồng thời, Hà Nội tập trung khơi thông dòng chảy, bổ cập nước cho các tuyến sông có tính chất quyết định như sông Tô Lịch, Kim Ngưu, sông Nhuệ và sông Đáy nhằm giải quyết đồng thời bài toán thoát nước và tưới tiêu.
Hệ thống hồ điều hòa đang được triển khai khẩn cấp
Tăng 20% đến 25% diện tích đất dành cho hệ thống hồ điều hòa
Đi vào các giải pháp kỹ thuật cụ thể nhằm gia tăng năng lực tiêu thoát nước cho thành phố, lãnh đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc thông tin, trong phương án điều chỉnh quy hoạch tổng thể 100 năm lần này, Hà Nội xác định dành quỹ đất có quy mô rộng hơn 8.000 ha để phát triển hệ thống hồ điều hòa trên toàn địa bàn. Đây là một chỉ tiêu mang tính đột phá, tăng từ 20% đến 25% về tổng diện tích mặt nước điều hòa so với tất cả các đồ án quy hoạch được phê duyệt trước đây.
Việc nâng cao đáng kể diện tích đất dành cho hồ điều hòa được đánh giá là giải pháp căn cơ và tự nhiên nhất để ứng phó với thiên tai. Hệ thống hồ điều hòa quy mô lớn này sẽ đóng vai trò như các bể chứa tạm thời khổng lồ, giúp thu gom và trữ nước mưa kịp thời khi xảy ra các trận mưa có cường độ lớn vượt quá công suất thiết kế của mạng lưới đường ống kỹ thuật. Từ đó, áp lực trực tiếp lên hệ thống cống thoát nước tại các quận trung tâm sẽ được giảm thiểu tối đa, hạn chế thấp nhất tình trạng ngập úng ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt của người dân.
Ngành quy hoạch cũng đã tính toán lại kịch bản biến đổi khí hậu để quản lý hiệu quả cao độ nền và thoát nước thải. Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Nguyễn Trọng Kỳ Anh khẳng định: "Nếu hoàn thiện được phần còn lại này kết hợp với mô hình quy hoạch đa tầng đa lớp của tầm nhìn 100 năm, bài toán ngập úng của Hà Nội sẽ được xử lý triệt để".
