Trung Quốc đang triển khai chiến dịch thăm dò tài nguyên khoáng sản quy mô lớn trên toàn quốc, tập trung vào dầu mỏ, sắt, đồng, nhôm và đất hiếm. Động thái này nhằm tăng khả năng tự chủ về nguyên liệu chiến lược trong bối cảnh môi trường địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng bất ổn.
Theo Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc, chiến dịch thăm dò khoáng sản mới được nâng cấp sẽ tập trung phát hiện và khai thác thêm các nguồn tài nguyên trong nước. Nhu cầu đối với nhiều loại khoáng sản quan trọng được dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới, khiến việc bảo đảm nguồn cung trở thành ưu tiên của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Phát biểu tại một cuộc họp báo, Thứ trưởng Chu Hưng cho biết mục tiêu của chiến dịch là phát hiện càng nhiều mỏ khoáng sản càng tốt, đặc biệt là những mỏ có quy mô lớn và hàm lượng khoáng sản cao. Qua đó, Trung Quốc muốn nâng cao đáng kể năng lực tự cung tự cấp đối với các loại tài nguyên khoáng sản chiến lược, đồng thời củng cố an ninh năng lượng và tài nguyên quốc gia.
Chiến dịch sẽ được triển khai trong giai đoạn kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm mới của Trung Quốc, kéo dài từ năm 2026 đến năm 2030. Theo ông Chu, nước này dự kiến xây dựng khoảng 300 cơ sở năng lượng và tài nguyên trong thời gian này.
Các nhóm tài nguyên được ưu tiên bao gồm dầu mỏ, sắt, đồng và nhôm, vốn là những nguyên liệu Trung Quốc vẫn phải phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung bên ngoài. Trong khi đó, đất hiếm cũng nằm trong danh sách thăm dò, dù Trung Quốc đã giữ vị thế chi phối trong lĩnh vực này.
Việc đẩy mạnh thăm dò khoáng sản diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, kinh tế, công nghệ và quân sự gia tăng. Những bất ổn liên quan đến chuỗi cung ứng năng lượng, cùng cạnh tranh giữa các quốc gia nhằm tiếp cận khoáng sản quan trọng, đang khiến nguyên liệu thô trở thành một công cụ gây sức ép trong quan hệ quốc tế.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã tăng cường đầu tư vào hoạt động tìm kiếm tài nguyên. Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên Thiên nhiên công bố vào tháng 4, tổng vốn đầu tư cho thăm dò khoáng sản trong giai đoạn 2021–2025 đạt khoảng 500 tỷ NDT, tương đương 75 tỷ USD, tăng 29% so với 5 năm trước đó.
Nguồn vốn này được cho là đã góp phần thúc đẩy sự gia tăng trữ lượng dầu khí mới được chứng minh. Theo số liệu của Bộ, trữ lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên mới được chứng minh trong giai đoạn trên tăng lần lượt 51,7% và 44,2% so với giai đoạn 5 năm trước.
Trong chiến dịch mới, Trung Quốc dự kiến sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ hoạt động thăm dò dưới lòng đất và tại các khu vực biển sâu. Công nghệ này cũng được kỳ vọng giúp đánh giá lại những mỏ khoáng sản có hàm lượng thấp hoặc điều kiện khai thác khó khăn, vốn trước đây được xem là không hiệu quả về mặt kinh tế.
Từ tháng 1 đến tháng 8, Trung Quốc đã phát hiện gần 70 triệu tấn dầu mỏ có thể khai thác và 610 tỷ m³ khí đốt tự nhiên. Một số phát hiện đáng chú ý trong năm nay gồm mỏ đất hiếm Maoniuping quy mô siêu lớn tại tỉnh Tứ Xuyên và mỏ đồng-vàng Chating ở tỉnh An Huy.
Tính đến cuối năm ngoái, Trung Quốc sở hữu trữ lượng lớn nhất thế giới đối với 14 loại khoáng sản, trong đó có đất hiếm và vonfram. Nước này cũng nằm trong nhóm 4 quốc gia đứng đầu thế giới về trữ lượng của 9 loại khoáng sản khác, bao gồm than đá, sắt và lithium.
Dù sở hữu nguồn tài nguyên đáng kể, Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu đối với một số nguyên liệu quan trọng. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu đất hiếm của nước này giảm 11,1% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu hải quan Trung Quốc. Diễn biến này cho thấy vai trò ngày càng lớn của khoáng sản chiến lược trong việc bảo đảm an ninh kinh tế và vị thế thương mại của Bắc Kinh.
