
Song song với đô thị sân bay, Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị xác định Đồng Nai phát triển thành đô thị ven sông hiện đại - Ảnh: A LỘC
Sông Đồng Nai chảy từ cao nguyên Lâm Viên (Lâm Đồng) qua địa bàn TP Đồng Nai khoảng 200km.
Con sông này chảy qua trung tâm của vùng đất Trấn Biên, Biên Hòa hơn 300 năm qua và cũng là nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt, giao thông thủy và tạo động lực phát triển kinh tế quan trọng cho toàn khu vực đô thị Biên Hòa, Long Thành và Nhơn Trạch.
Trục động lực phát triển mới: hành lang sông Đồng Nai
Tuy nhiên việc khai thác giá trị ven sông nhiều năm qua ở Đồng Nai vẫn còn phân tán, chủ yếu theo từng dự án riêng lẻ. Các ưu thế về cảnh quan, quỹ đất và khả năng phát triển một trục đô thị ven sông vẫn chưa được khai thác xứng tầm.
Gần đây, các dự án khu đô thị, công trình hạ tầng ven sông hình thành tạo nên những khu đô thị mới như các khu dân cư Long Hưng, cù lao Tân Vạn (giáp ranh TP.HCM)...
TP Đồng Nai khởi công dự án đại lộ Nguyễn Hữu Cảnh dài hơn 15km, dự án khu đô thị Hiệp Hòa (cù lao Phố) cho thấy dư địa, tiềm năng để phát triển đô thị ở hành lang ven sông Đồng Nai còn rất lớn.

Khu đô thị ở cù lao Tân Vạn gần cầu Đồng Nai góp phần thay đổi diện mạo cảnh quan đô thị Biên Hòa
Theo tìm hiểu của Báo điện tử Tuổi Trẻ, trong quy hoạch phát triển, TP Đồng Nai đã xác định 2 khu vực có vai trò rất lớn trở thành động lực phát triển mới cho Đồng Nai.
Đó là sân bay Long Thành và hành lang sông Đồng Nai.
Về chiến lược, TP Đồng Nai đã xác định sông Đồng Nai là trục phát triển kinh tế năng động của thành phố.
Rõ nhất là Đồng Nai và TP.HCM đã phối hợp xây dựng các cầu qua sông để tăng cường liên kết với TP.HCM và các tỉnh lân cận.

Sông Đồng Nai chảy qua trục trung tâm phường Biên Hòa, Trấn Biên, TP Đồng Nai và đổ về hướng phường Long Thành, Nhơn Trạch - Đồ họa: H.MI
Quan điểm phát triển cũng nêu rõ lấy trục sông Đồng Nai để phát triển nhưng bảo vệ và phát triển cân bằng, hợp lý cảnh quan xanh toàn tuyến ven sông kết hợp các mô hình phát triển, dịch vụ, đô thị, du lịch sinh thái có chọn lọc.
5 khu vực ven sông ở đâu được quy hoạch để làm động lực phát triển?
Hiện hành lang sông Đồng Nai được quy hoạch thành 5 khu vực.
Khu vực ven sông phân đoạn Tân Phú - Định Quán: phát triển khu du lịch hồ Trị An và các cụm dịch vụ du lịch theo mô hình du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí gần với rừng và các hoạt động bảo vệ cảnh quan, bảo vệ rừng đầu nguồn, bảo tồn tài nguyên nước.
Khu vực ven sông phân đoạn hồ Trị An: định hướng trở thành khu du lịch quốc gia với mô hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp, gắn với bảo tồn cảnh quan mặt nước và hệ sinh thái rừng.
Khu vực ven sông phân đoạn Tân An - Tân Triều: xây dựng mô hình không gian nông nghiệp - đô thị sinh thái gắn với trục công nghiệp và hạ tầng giao thông, hình thành tuyến đô thị năng động hai bên sông.

Một góc sông Đồng Nai đi qua thành phố Đồng Nai - Ảnh: H.M.
Ở khu vực ven sông phân đoạn Biên Hòa - Long Thành, TP Đồng Nai đánh giá đây là phân đoạn trung tâm và động lực phát triển chính của toàn tuyến hành lang sông Đồng Nai, với điểm nhấn là khu đô thị Hiệp Hòa và khu đô thị, Trung tâm chính trị, hành chính TP Đồng Nai (khu vực chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1).
Theo đó định hướng phát triển khu vực trên thành trục không gian cảnh quan - giao thông - dịch vụ đô thị, tổ chức thành hệ thống công viên, quảng trường, không gian công cộng liên tục, phát triển các tuyến dạo bộ, xe đạp và giao thông công cộng ven sông.
Tại đây hình thành tuyến giao thông công cộng đường thủy kết hợp với các điểm trung chuyển đa phương thức, định hướng phát triển các trung tâm TOD ven sông. Ở đoạn phía nam phát triển các khu đô thị - dịch vụ cao cấp, kiểu mẫu, từng bước giãn dân từ khu vực trung tâm hiện hữu và thu hút dân cư từ TP.HCM và các địa phương lân cận.

Hình ảnh đua thuyền trên sông Đồng Nai - Ảnh: NGUYỄN AN
Khu vực ven sông phân đoạn Nhơn Trạch (đoạn hạ lưu sông Đồng Nai) được định hướng là không gian đô thị cửa ngõ phía đông và đông nam vùng. Nơi này phát triển các khu đô thị mới, du lịch, thương mại, dịch vụ, cảng biển, bảo tồn và phát huy giá trị rừng ngập mặn gắn với hoạt động dịch vụ du lịch.
Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị về phát triển TP Đồng Nai xác định đến năm 2035, TP Đồng Nai phát triển theo mô hình đô thị sân bay, đô thị ven sông, đô thị đa trung tâm, đa mục tiêu, xanh và thông minh.
Đồng thời cấu trúc lại đô thị theo hướng mở, linh hoạt, gắn kết giữa khu vực đô thị, mặt nước, không gian trên cao, dưới lòng đất và không gian số.
Theo định hướng này, sông Đồng Nai sẽ trở thành trục cảnh quan, góp phần kết nối các khu đô thị, dịch vụ và công viên ven sông...
Hình ảnh trục sông Đồng Nai và các đô thị ven sông:

TP Đồng Nai hiện đang đẩy nhanh đầu tư xây dựng các hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến đường ven sông. Qua đó tạo bước đệm để phát triển các khu đô thị bên sông hiện đại



Các tuyến đường, cầu đã và đang hình thành góp phần đánh thức cù lao Phố (phường Trấn Biên, TP Đồng Nai) sau hàng trăm năm "ngủ say"



Các khu đô thị ven sông hiện đại sẽ định hình, phát triển Đồng Nai thành TP bên sông

Hàng loạt dự án giao thông, khu dân cư hiện đại, sinh thái mọc lên sẽ góp phần cải tạo đô thị ven sông Đồng Nai thành nơi đáng sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương