Hơn 2 thập kỷ kỹ sư Việt chinh phục công nghệ xây cầu 'khủng'

Admin

21/11/2026 17:00

Có lúc phải gác lại phương án đã dày công chuẩn bị, có lúc chờ từng kết quả đo mới dám đúc đốt dầm kế tiếp – kỹ sư Việt đã tự tay xây những cây cầu dài 350 m.

Với cây cầu dây văng nhịp chính 350 m, chỉ một sai lệch không được nhận ra kịp thời, hệ quả có thể đi rất xa. Vì thế, trên công trường cầu Mỹ Thuận 2, một đốt dầm vừa làm xong không có nghĩa là được chuyển ngay sang đốt tiếp theo. Kỹ sư, công nhân phải đợi kết quả đo đạc, kiểm tra lại tính toán rồi mới yên tâm làm tiếp.

Hơn hai thập kỷ trước, sự cẩn trọng ấy còn thuộc về chuyên gia nước ngoài. Cầu Mỹ Thuận 1 hoàn thành năm 2000 do đội ngũ Australia thiết kế, giám sát và thi công chính, phía Việt Nam chủ yếu làm nhà thầu phụ.

Đến Rạch Miễu 1, khởi công tháng 4/2002, người Việt lần đầu tự thiết kế và tổng thầu một cầu dây văng, dù khâu lắp cáp vẫn cần chuyên gia Thụy Sĩ. Còn Mỹ Thuận 2 - dự án hơn 5.000 tỷ đồng trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông - là cầu dây văng đầu tiên Việt Nam tự lập dự án, thiết kế, thi công toàn bộ, kể cả khâu căng cáp.

Cầu Rạch Miễu 1 dài gần 2,9 km bắc qua sông Tiền, nối Đồng Tháp và Vĩnh Long. (Ảnh: N.P)

BA CÂY CẦU, MỘT ĐỘI NGŨ

• Mỹ Thuận 2 : nhịp chính 350 m; mỗi bệ trụ chính có 26 cọc khoan nhồi đường kính 2,5 m, sâu 110-116 m.

• Rạch Miễu 2 : gần 3 năm thi công giữa sông Tiền; lúc cao điểm hơn 350 công nhân, 70 kỹ sư, 35 mũi thi công.

• Phước An : dự án cầu dài khoảng 4,38 km, cầu chính kết cấu Extradosed; 24 bó cáp tại hai trụ T38, T39; phần việc của liên danh vượt tiến độ hợp đồng khoảng 6 tháng.

Địa chất lòng sông phức tạp, “đau đầu” đổi phương án

Ông Phan Văn Quân, Chỉ huy trưởng liên danh nhà thầu Trungnam E&C - Trung Chính - VNCN E&C thi công cầu Mỹ Thuận 2, vẫn chưa quên những ngày “dầm mưa dãi nắng”, khi cả nhóm chỉ huy, kỹ sư theo sát từng chu kỳ thi công.

Cầu Mỹ Thuận 2 có phần cầu chính dài 1,9 km, đây là công trình cầu dây văng đầu tiên mà Việt Nam tự lập dự án, thiết kế, thi công toàn bộ, kể cả khâu căng cáp. (Ảnh: Đ.V)

Theo ông Quân, riêng phần móng đã có rất nhiều thử thách. Mỗi bệ trụ chính có 26 cọc khoan nhồi đường kính 2,5 m, sâu khoảng 110-116 m. Địa chất lòng sông Tiền không thuận lợi như dự tính. Phương án khoan RCD (khoan phản tuần hoàn) ban đầu không đạt yêu cầu.

Với người làm kỹ thuật, thừa nhận phương án chưa phù hợp không phải chuyện dễ, nhất là khi thiết bị đã bố trí, chuẩn bị xong. Nhưng càng cố giữ, công việc càng bị ảnh hưởng. Đội ngũ kỹ sư kiểm tra lại, trao đổi kỹ lưỡng rồi chuyển sang khoan cần cứng Kelly, dùng gàu lấy đất trên hệ sàn đạo. Khi biện pháp mới dần ổn định, các chỉ huy, kỹ sư mới thật sự yên tâm.

“Chúng tôi không chờ người khác đến giải quyết hộ mình. Mọi quyết định đều phải dựa trên tính toán và thực tế công trường chứ không phải từ sự liều lĩnh. Với tôi, hai chữ ‘làm chủ’ bắt đầu từ những việc rất cụ thể như thế. Nhìn lại, tôi thấy quyết định điều chỉnh ấy rất đáng nhớ. Làm công trình lớn, có lúc mình phải gác lại phương án đã dày công chuẩn bị để rồi chọn một cách phù hợp hơn với thực tế”, ông Quân nói.

Công nhân, kỹ sư nỗ lực làm việc tại dự án cầu Mỹ Thuận 2. (Ảnh: B.L)

Khi cầu lên đến phần dầm và cáp, nhịp làm việc của anh em gắn liền với những bộ số liệu. Sau mỗi đợt đúc, căng kéo, cao độ và trạng thái chịu lực lại thay đổi; mọi thứ đều phải được đo, kiểm tra và dự báo cho bước kế tiếp. Có những hôm nhóm kỹ sư ngồi làm việc tới tận đêm khuya. Rồi dịch COVID-19 ập đến, việc bố trí con người, vật tư khó thêm gấp nhiều phần.

Điều ông Quân trân trọng nhất là trong hoàn cảnh ấy, anh em vẫn giữ kỷ luật kỹ thuật, không vì sốt ruột với tiến độ mà bỏ qua những bước cần thiết.

Cầu Mỹ Thuận 1, 2 giúp kết nối giao thương giữa các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long, tạo động lực phát triển kinh tế mạnh mẽ. (Ảnh: Đ.V)

“Ngày nhìn lại thành quả của Mỹ Thuận 2, tôi thật sự xúc động và tự hào về anh em kỹ sư, công nhân. Cây cầu giúp chúng tôi có thêm niềm tin rằng kỹ sư, công nhân Việt Nam hoàn toàn có thể đảm đương những hạng mục phức tạp bằng năng lực của mình”, ông Quân chia sẻ.

Không phải cứ làm nhiều cầu là bớt khó

Ông Phan Văn Quân cho biết, những ngày trên công trường cầu Mỹ Thuận 2 là kỷ niệm rất đặc biệt. Ông tự hào không chỉ vì cây cầu đã được hoàn thành, mà vì kỹ sư Việt Nam đã trực tiếp tính toán, hiệu chỉnh và làm chủ nhiều khâu kỹ thuật quan trọng.

Sang dự án cầu Rạch Miễu 2, đội ngũ của ông tiếp tục phát huy khả năng của mình về tổ chức thi công trên sông, phối hợp nhiều mũi công việc trong thời gian dài.

“Có người hỏi tôi, làm nhiều cầu như vậy rồi thì những cây cầu sau có bớt khó đi không?. Tôi nghĩ là không, nhưng những kinh nghiệm, trải nghiệm đó làm mình vững vàng hơn”, ông Quân nói.

“Mỗi cây cầu là nhiều năm trời làm việc xa nhà, là những lúc phải ngồi lại để tìm cách tháo gỡ những vấn đề rất khó. Khi công trình thành hình, chúng tôi biết rằng, bao công sức, mồ hôi, nước mắt cũng đã có trái ngọt. Người dân được thừa hưởng những thành quả, nỗ lực của anh em chúng tôi”, ông Quân tự hào.

Những cây cầu quy mô lớn, có tính tầm vóc khẳng định năng lực của đội ngũ kỹ sư Việt Nam. (Ảnh: Đ.V)

Cũng theo ông Quân, sự học hỏi của đội ngũ kỹ sư, công nhân được rèn giũa qua nhiều công trình. Từ nút giao Ngã Ba Huế ở Đà Nẵng hoàn thành năm 2015, các nhân sự đã học cách thi công một công trình 3 tầng cực kỳ phức tạp ngay giữa thành phố mà người dân vẫn đang đi lại mỗi ngày.

Sang đến dự án cầu Bạch Đằng (nối Hải Phòng với Quảng Ninh), các kỹ sư, công nhân lại phải làm quen sâu hơn với cầu dây văng nhịp lớn. Làm xong một công trình, anh em kỹ sư sẽ giữ lại những gì mình làm tốt và cũng nhớ cả những bài học khiến mình phải vất vả khi thi công.

Rạch Miễu 2: mỗi dòng sông một tính nết

Làm cầu dây văng dần trở thành việc quen với kỹ sư Việt, nhưng chưa bao giờ là việc dễ, bởi mỗi công trình là một thử thách khác. Rạch Miễu 2 là một công trình như thế.

Ông Cấn Mạnh Hùng, Chỉ huy trưởng, đại diện Ban điều hành liên danh Trungnam E&C - Trung Chính - Đạt Phương - Bắc Trung Nam thi công cầu Rạch Miễu 2, cho rằng kỹ sư Việt đã tiến rất xa, chủ động hơn về công nghệ, thiết bị và cách tổ chức thi công. Nhưng ai từng làm cầu giữa sông đều hiểu: mỗi dòng sông có một tính chất, mỗi vị trí đặt trụ lại có điều kiện riêng. Kinh nghiệm giúp đội ngũ tự tin hơn, nhưng không cho phép họ coi nhẹ khó khăn.

“Cầu Rạch Miễu 2 là công trình mà tôi và anh em gắn bó gần 3 năm. Thi công cầu chính trên sông Tiền, trong khi tàu thuyền vẫn qua lại - đây là bài toán không hề đơn giản. Có giai đoạn chúng tôi huy động hơn 350 công nhân, 70 kỹ sư và tổ chức tới 35 mũi thi công. Chỉ cần một mũi thiếu thiết bị hoặc lịch cung ứng vật tư không khớp thì các công việc phía sau đều bị ảnh hưởng”, ông Hùng nói.

Cầu Rạch Miễu 2 có phần cầu chính dài 1,97 km, rộng từ 17,5 - 21,5 m. (Ảnh: B.L)

Từng bước trắc đạc, đúc hẫng, căng kéo đều phải được kiểm soát đúng quy trình. Ông vẫn nhớ những cuộc trao đổi kỹ thuật xoay quanh một câu hỏi: “ Đã đủ điều kiện chuyển bước hay chưa?” . Khi tiến độ căng, ai cũng mong việc chạy nhanh hơn, nhưng người chỉ huy phải giữ được sự tỉnh táo. Kinh nghiệm từ nút giao Ngã Ba Huế, cầu Bạch Đằng hay Mỹ Thuận 2 đã giúp kỹ sư, công nhân vững tay hơn trong những tình huống như vậy.

“Ngày Rạch Miễu 2 khánh thành, tôi vui lắm. Niềm vui ấy có phần khó diễn tả, bởi tôi biết đằng sau cây cầu là công sức của rất nhiều người: từ kỹ sư, công nhân bám công trường đến các bộ phận lo vật tư, máy móc, an toàn. Người dân đi qua cầu thấy tuyến đường thuận tiện hơn, đẹp đẽ hơn. Còn chúng tôi thì nhớ những ngày phải điều chỉnh kế hoạch, những lúc tăng ca trên công trường để thi công vượt tiến độ… Khi công trình hoàn thành, đó là phần thưởng đẹp nhất của người làm xây dựng”, ông nói.

Cầu Rạch Miễu 2 lung linh về đêm. (Ảnh: Đ.V)

Phước An: bài học của sự kiên nhẫn

Ngoài kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cực cao, người làm cầu còn cần sự kiên nhẫn, bền bỉ. Cầu Phước An nối TP.HCM với Đồng Nai, toàn dự án cầu dài khoảng 4,38 km. Phần cầu chính dùng kết cấu Extradosed - dầm hộp bê tông dự ứng lực kết hợp hệ dây văng thấp.

Cầu Phước An là mô hình cầu dầm Extradosed, thi công phức tạp, đòi hỏi sự chính xác rất cao. Cây cầu dự kiến đưa vào sử dụng vào tháng 5/2027. (Ảnh: Đ.V)

Ông Huỳnh Giáp Nhân, Giám đốc Trungnam E&C, nói nhắc tới cầu Phước An là ông nghĩ ngay đến sự kiên nhẫn của những người làm kỹ thuật. Nhìn từ xa, cây cầu có nét rất riêng với tháp trụ chính hình “cánh buồm”. Nhưng với đội ngũ thi công, cái khó nằm ở chỗ dầm chủ và hệ cáp cùng tham gia chịu lực, nên mỗi bước đều phải tính toán cẩn thận để các bộ phận làm việc đúng như thiết kế.

“Tôi theo sát dự án ở góc độ quản lý đơn vị thi công, nên mỗi khi trao đổi với anh em, điều tôi quan tâm thường là những câu rất cụ thể: Hôm nay đo kiểm có đạt không? Bước tiếp theo đã đủ điều kiện chưa? Công tác an toàn trên luồng tàu được tổ chức thế nào? Có khi một câu trả lời chưa rõ ràng là chúng tôi phải rà soát thêm, chứ không thể chỉ nhìn vào tiến độ trên giấy”, ông Nhân nói.

Cầu Phước An nối TP.HCM với Đồng Nai có tổng vốn đầu tư gần 5.000 tỷ đồng. Đây là cây cầu huyết mạch, đóng vai trò chiến lược trong kết nối vùng và phát triển kinh tế. (Ảnh: Đ.V)

Thi công trên sông Thị Vải còn phải bảo đảm giao thông đường thủy. Thiết bị đưa ra hiện trường, vật tư cấp cho từng mũi, quá trình đúc và căng kéo đều cần phối hợp nhịp nhàng. Kinh nghiệm từ Mỹ Thuận 2, Rạch Miễu 2 giúp đội ngũ tự tin hơn, nhưng với cầu dầm Extradosed, vẫn có rất nhiều chi tiết phải nghiên cứu, kiểm tra riêng.

Hợp long nhịp chính là một dấu mốc đáng nhớ: 24 bó cáp tại hai trụ T38 và T39 đã được căng kéo hoàn tất, phần việc liên danh đảm nhận vượt tiến độ hợp đồng khoảng 6 tháng. Ông Nhân hiểu kết quả ấy không đến từ một ngày, mà được góp lại từ rất nhiều ngày anh em bám công trường, gỡ từng vướng mắc và giữ được nhịp phối hợp.

“Tôi thường nhắc mọi người, hợp long là một dấu mốc lớn của công trình, tuy nhiên không được lơ là. Công trình chỉ thật sự trọn vẹn khi những hạng mục còn lại được hoàn thiện, kiểm soát an toàn và đủ điều kiện đưa vào khai thác. Điều tôi mong sau mỗi dự án không chỉ là thêm một cây cầu trong hồ sơ năng lực, mà là có thêm một đội ngũ trưởng thành, biết làm việc cùng nhau và có thể tự tin nhận nhiệm vụ khó hơn ở chặng đường kế tiếp”, ông Nhân nói.


Bạn đang đọc bài viết "Hơn 2 thập kỷ kỹ sư Việt chinh phục công nghệ xây cầu 'khủng'" tại chuyên mục Đầu tư. Mọi bài vở cộng tác xin gửi về địa chỉ email ([email protected]).