Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamid Reza Hajibabai cho biết, chính quyền Tehran lần đầu tiên nhận được doanh thu từ các khoản phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
"Khoản thu đầu tiên từ hệ thống thu phí ở eo biển Hormuz đã được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương", ông Hamid Reza Hajibabai nói.
Tháng trước, Ủy ban An ninh Quốc hội Iran đã thông qua kế hoạch thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển, song điều này đã gây ra phản ứng dữ dội từ cộng đồng quốc tế, bao gồm cả các chuyên gia luật hàng hải và các quan chức Mỹ.
"Điều này không chỉ bất hợp pháp mà còn không thể chấp nhận được, nó còn nguy hiểm cho thế giới, và điều quan trọng là thế giới cần có kế hoạch để đối phó với nó", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu khi đề cập đến nỗ lực của Tehran trong việc thiết lập hệ thống thu phí.
Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz
Iran bắt đầu cho phép quá cảnh hạn chế đối với các tàu sẵn sàng tuân thủ những điều kiện mới, bao gồm cả việc trả các khoản phí đáng kể. Trong một trường hợp được ghi nhận, một tàu chở dầu đã trả tới 2 triệu USD để đi qua eo biển.
Sau đó, Tehran đã chính thức hóa phương pháp này bằng cách đưa ra một hệ thống thu phí có cấu trúc áp dụng cho các tàu muốn đi qua an toàn. Theo kế hoạch này, các tàu phải nộp thông tin chi tiết về hàng hóa, quyền sở hữu và điểm đến trước khi được chấp thuận.
Đối với tàu chở dầu, chi phí có thể lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến, dựa trên mức phí tối thiểu là 1 USD mỗi thùng cho các lô hàng thông thường khoảng 2 triệu thùng. Theo báo cáo, thanh toán được chấp nhận bằng nhân dân tệ Trung Quốc hoặc tiền điện tử.
Sau khi được thông quan, các tàu thuyền sẽ được các đơn vị thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hộ tống dọc theo các tuyến đường được chỉ định gần bờ biển phía nam của Iran.
Các tàu có liên hệ với các quốc gia bao gồm Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ đã đi qua eo biển theo khuôn khổ mới, mặc dù vẫn chưa rõ quốc gia nào trong số đó đã trả phí.
Động thái này diễn ra sau nhiều tuần gián đoạn nghiêm trọng tại một trong những "yết hầu năng lượng" của thế giới, khiến sản lượng xuất khẩu khu vực sụt giảm mạnh và có thời điểm đẩy giá dầu lên gần 120 USD/thùng trước khi hạ nhiệt về quanh mốc 100 USD.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi Iran chấm dứt việc thu phí tại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng hành động này có thể làm gia tăng căng thẳng.
Về phía Tehran, hệ thống thu phí được xem là một phần trong kế hoạch hậu xung đột rộng lớn hơn, thậm chí nằm trong đề xuất sáng kiến hòa bình 10 điểm, cho phép Iran cùng Oman thu phí quá cảnh nhằm phục vụ các nỗ lực tái thiết.
