Khu vực eo biển Hormuz. (Ảnh: Reuters)
Bản tin của Fars dẫn lời 1 nghị sĩ giấu tên cho biết, dự luật sẽ được hoàn tất vào tuần tới để chính thức công nhận quyền giám sát của Iran đối với eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch kết nối một số quốc gia khai thác dầu và khí đốt lớn nhất thế giới tại vịnh Ba Tư với phần còn lại của thế giới.
Tuyến đường thủy hẹp này gần như bị đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu triển khai chiến dịch ném bom Iran ngày 28/2. Trong mấy tuần qua, chỉ có rất ít tàu có thể đi qua, phần lớn trong số đó có quan hệ với Iran hoặc Trung Quốc, và một số ít được Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đồng ý hỗ trợ.
Dự luật của Tehran sẽ chính thức hóa cơ chế đơn phương vốn đã được báo chí đưa tin, theo đó các tàu có thể phải trả tới 2 triệu USD như một loại phí không chính thức. Thông qua các bên trung gian, chủ tàu phải cung cấp thông tin về nhân sự, hàng hóa và hành trình, và trong một số trường hợp còn phải trả phí, dù những yêu cầu này chưa được áp dụng một cách hệ thống.
Việc áp phí kèm theo cam kết đảm bảo an toàn đặt ra nhiều câu hỏi phức tạp cho ngành vận tải biển. Quyền tự do hàng hải qua các tuyến đường quan trọng như vậy thường được đảm bảo bởi luật pháp quốc tế.
Tình trạng gián đoạn lưu thông qua Hormuz khiến hoạt động khai thác dầu tại vịnh Ba Tư bị cắt giảm, trong khi các nhà máy lọc dầu trong khu vực cũng bị hư hại do chiến tranh.
Châu Á chật vật ứng phó
Thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng, các quốc gia châu Á đang triển khai nhiều biện pháp khẩn cấp để ứng phó.
Sáng 26/3, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung công bố một hệ thống biện pháp ứng phó khẩn cấp mới, kêu gọi người dân tích cực áp dụng những hành động nhỏ hằng ngày, như sử dụng phương tiện công cộng và tiết kiệm năng lượng.
Ông cũng yêu cầu các trạm xăng dầu hợp tác với chính phủ trong việc áp trần giá, kêu gọi người dân giảm sử dụng điện.
Hàn Quốc xác nhận rằng họ đã được phép nhập khẩu một số sản phẩm năng lượng của Nga sau khi Mỹ nới lỏng trừng phạt, với một số điều kiện nhất định.
Cùng ngày, cơ quan quản lý thị trường năng lượng của Philippines cho biết họ đã tạm dừng hoạt động của thị trường điện bán buôn cho đến khi có thông báo mới, với lý do rủi ro nguồn cung nhiên liệu và giá cả biến động.
Tại Thái Lan, tình trạng người dân hoảng loạn mua tích trữ đã xảy ra sau khi chính phủ thông báo sẽ giảm trợ cấp giá dầu. Nhiều video trên mạng xã hội cho thấy nhiều chủ xe xếp hàng đổ đầy nhiên liệu trong tối 25/3.
Bắt đầu từ sáng nay, Nhật Bản bắt đầu giải phóng lượng dầu dự trữ tương đương 30 ngày từ kho dự trữ quốc gia. Đây là một phần trong kế hoạch lớn hơn nhằm giải phóng lượng nhiên liệu tương đương 45 ngày sử dụng. Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết, Tokyo cũng có kế hoạch giải phóng dầu từ kho dự trữ chung với các quốc gia khác.
Nhật Bản nhập khẩu hơn 90% dầu thô từ Trung Đông.
Dù đến nay chưa áp quy định bắt buộc tiết kiệm năng lượng, chính phủ Nhật cảnh báo người dân không nên hoảng loạn mua tích trữ giấy vệ sinh trong bối cảnh lo ngại về nguồn cung.
Ngày 25/3, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng quốc tế Fatih Birol cho biết cơ quan này sẵn sàng giải phóng thêm dự trữ dầu nếu và khi cần thiết.
Trong khi đó, Israel và Iran vẫn tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công. Sáng nay, quân đội Israel cho biết họ vừa hoàn tất một đợt không kích quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu tại nhiều khu vực của Iran.
Trong sáng nay, có báo cáo về mảnh vỡ và tàn tích rơi xuống các thành phố Petah Tikva và Kfar Qassem của Israel.
Vùng Vịnh cũng tiếp tục phải chống đỡ với các cuộc không kích. UAE cho biết họ đã đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa từ Iran trong sáng nay. Kuwait đưa ra thông báo tương tự.
