Ảnh minh họa
Các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc đang chuẩn bị tăng mua dầu thô từ Iran trong bối cảnh nguồn cung từ Venezuela bị gián đoạn. Diễn biến mới có thể làm thay đổi dòng chảy dầu thô giá rẻ vào thị trường nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới.
Theo các nhà giao dịch và công ty phân tích thị trường, hoạt động bốc hàng dầu thô tại các cảng chính của Venezuela đã gần như dừng lại từ đầu tháng 1. Nguyên nhân đến từ thỏa thuận giữa Caracas và Washington cho phép xuất khẩu lượng dầu trị giá tới 2 tỷ USD từ Venezuela sang Mỹ. Điều này khiến khối lượng dầu dành cho châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, bị thu hẹp đáng kể.
Trong năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu trung bình khoảng 389.000 thùng dầu mỗi ngày từ Venezuela, tương đương khoảng 4% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của nước này. Phần lớn trong số đó được tiêu thụ bởi các nhà máy lọc dầu độc lập – vốn phụ thuộc mạnh vào nguồn dầu nặng, giá rẻ từ các quốc gia đang chịu trừng phạt.
Theo dữ liệu từ Kpler, ít nhất 10 tàu chở dầu từng bốc hàng tại Venezuela trong tháng 12 đã rời đi vào đầu tháng 1, mang theo khoảng 12 triệu thùng dầu và sản phẩm nhiên liệu. Số dầu này hiện đang trên đường tới châu Á và có thể giúp Trung Quốc duy trì nguồn cung trong ngắn hạn. Trong bối cảnh đó, dầu thô Iran nổi lên như lựa chọn thay thế rẻ nhất. Các nhà giao dịch cho biết dầu nặng của Iran hiện được chào bán với mức chiết khấu khoảng 10 USD mỗi thùng so với Brent và có nguồn cung dồi dào.
Ngoài các nguồn bị trừng phạt, Trung Quốc cũng có thể tăng mua dầu từ các quốc gia không chịu lệnh hạn chế như Canada, Brazil, Iraq và Colombia. Đáng chú ý, giá dầu thô Canada xuất khẩu qua đường ống Trans Mountain, như Cold Lake và Access Western Blend, đã giảm mạnh trong tuần này, với mức chiết khấu 4–5 USD mỗi thùng so với Brent giao tháng 4, do kỳ vọng nhu cầu tại Mỹ suy yếu.
Các thương nhân tại Singapore cho biết các nhà máy lọc dầu Trung Quốc cũng có thể xem xét những loại dầu nặng từ Trung Đông như Basrah của Iraq để bù đắp phần thiếu hụt từ Venezuela. Về trung hạn, sự dịch chuyển này có thể làm gia tăng vai trò của các nhà xuất khẩu dầu bị trừng phạt trong cơ cấu nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc.
Theo Reuters, xuất khẩu dầu thô của Iran trong năm 2025 đã phục hồi lên mức cao nhất trong vòng 7 năm, bất chấp các lệnh trừng phạt kéo dài của Mỹ chủ yếu nhờ nhu cầu mua dầu giá rẻ từ Trung Quốc. Theo công ty phân tích hàng hóa Kpler, lượng dầu thô Iran được vận chuyển đạt khoảng 1,67 triệu thùng/ngày, tăng 5% so với năm 2024 và là mức cao nhất kể từ khi Washington tái áp đặt các lệnh trừng phạt vào năm 2018.
Theo Reuters
