Ảnh minh họa
Sau giai đoạn dư cung khiến giá sầu riêng giảm mạnh hồi đầu năm, ngành sầu riêng Malaysia tiếp tục đối mặt với một thách thức khác khi thời tiết khô hạn kéo dài và khói mù nghiêm trọng đang ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, làm chậm vụ thu hoạch.
Theo truyền thông Malaysia, nông dân tại một số khu vực cho biết tình trạng khói mù năm nay nghiêm trọng hơn những năm trước. Trong các mùa trước, dù cũng xuất hiện khói mù, lượng mưa vẫn giúp hạn chế tác động đến cây trồng. Tuy nhiên, năm nay thời tiết khô nóng kéo dài khiến điều kiện canh tác trở nên khó khăn hơn.
Báo Sin Chew Daily cho biết không chỉ các vườn sầu riêng, nhiều đồn điền chuối và cao su cũng chịu ảnh hưởng. Đối với sầu riêng, thời tiết bất lợi đang khiến quá trình ra hoa bị trì hoãn, qua đó có thể làm chậm thời điểm thu hoạch và ảnh hưởng đến sản lượng.
Trong điều kiện phù hợp, một giai đoạn khô hạn ngắn có thể kích thích cây sầu riêng phân hóa mầm hoa. Tuy nhiên, hạn hán kéo dài cùng nhiệt độ cao có thể khiến cây chịu stress, ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, phát triển quả và năng suất.
Ông Chen Fuming, một chủ vườn sầu riêng tại Malaysia, cho biết đợt hạn hán và khói mù năm nay, cùng với mức độ ô nhiễm không khí cao, đã làm chậm quá trình ra hoa của cây.
Theo ông Chen, một số cây trong vườn dự kiến ra hoa từ tháng 8. Dù đã xuất hiện nụ, nhiều cây vẫn chưa nở hoa. Quá trình này dường như bị đình trệ, khiến cây bước vào trạng thái gần như "ngủ đông".
Việc ra hoa chậm cũng kéo theo thời điểm đưa sản phẩm ra thị trường. Những quả sầu riêng dự kiến thu hoạch và bán vào cuối tháng 1 có thể phải lùi sang cuối tháng 2 hoặc đầu tháng 3.
Ông Chen cho biết số lượng cây ra hoa hiện thấp hơn khoảng 60% so với giai đoạn tháng 6 và tháng 7. Nếu tình trạng thời tiết bất lợi kéo dài, nguồn cung sầu riêng trong vụ tới có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng.
Bên cạnh tác động đến cây trồng, khói mù cũng ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động tại các khu vực trồng trọt. Một số nông dân cho biết họ gặp tình trạng ngứa mắt, đau họng và các vấn đề sức khỏe khác khi phải làm việc trong điều kiện chất lượng không khí suy giảm.
Diễn biến thời tiết tại Malaysia xảy ra trong bối cảnh nhu cầu sầu riêng tại Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh. Năm 2025, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 1,87 triệu tấn sầu riêng tươi, trị giá khoảng 7,5 tỷ USD. Khối lượng nhập khẩu đã tăng hơn 6 lần trong vòng một thập kỷ.
Thái Lan, quốc gia có thời gian tiếp cận thị trường Trung Quốc sớm hơn Malaysia, tiếp tục chiếm hơn một nửa tổng giá trị nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc trong năm 2025.
Trong khi đó, Malaysia mới được Trung Quốc cho phép xuất khẩu sầu riêng tươi từ năm 2024 nên thị phần hiện vẫn nhỏ hơn đáng kể. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đang khá nhanh.
Trong nửa đầu năm 2026, giá trị sầu riêng tươi Trung Quốc nhập khẩu từ Malaysia đã tăng khoảng 4 lần so với cùng kỳ năm 2025. Điều này cho thấy thị trường Trung Quốc đang trở thành đầu ra ngày càng quan trọng đối với ngành sầu riêng Malaysia.
Một điểm khác biệt của sầu riêng Malaysia nằm ở phương thức thu hoạch. Thay vì chủ động hái quả khi còn xanh như một số nhà sản xuất khác, nhiều người trồng Malaysia thường để quả chín tự nhiên rồi thu gom khi quả rụng xuống và được giữ lại bởi lưới hoặc dây.
Phương thức này giúp quả đạt độ chín tự nhiên nhưng đồng thời tạo áp lực lớn về khâu thu hoạch, vận chuyển và tiêu thụ. Theo các nhà kinh doanh trong ngành, sầu riêng Malaysia có thời hạn sử dụng tương đối ngắn, chỉ khoảng 2-3 ngày, khiến việc đưa sản phẩm từ vườn đến thị trường phải được thực hiện nhanh chóng.
