Ảnh minh họa
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2025 của nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối, bao gồm Vietcombank, VietinBank và BIDV, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng này đã lên tới hơn 400.000 tỷ đồng, tăng gần 11% so với cuối năm 2024 (hiện Agribank chưa công bố báo cáo tài chính chi tiết). Đây được coi là nguồn vốn có quy mô rất lớn, đóng vai trò quan trọng trong cân đối thanh khoản của hệ thống ngân hàng quốc doanh.
Cụ thể, tính đến cuối quý IV/2025, Vietcombank là ngân hàng nhận được số tiền gửi nhiều nhất của Kho bạc Nhà nước, khi đạt hơn 136.000 tỷ đồng, gấp 1,8 lần so với thời điểm đầu năm. Dù vậy, so với thời điểm cuối quý III, số dư tiền gửi tại Vietcombank đã giảm 21.250 tỷ đồng.
Vietcombank là ngân hàng nhận được số tiền gửi nhiều nhất, đạt hơn 136.000 tỷ đồng, gấp 1,8 lần so với thời điểm đầu năm. Tuy nhiên, so với thời điểm cuối quý III, số dư tiền gửi tại Vietcombank đã giảm 21.250 tỷ đồng.
Tại BIDV, Kho bạc Nhà nước đang gửi 135.865 tỷ đồng. Trong số đó, 134.625 tỷ đồng là loại hình có kỳ hạn và hơn 1.240 tỷ đồng là tiền gửi không kỳ hạn. Dù vậy, con số này giảm 6,5% so với số dư 145.266 tỷ đồng tiền gửi vào cuối năm 2024.
Tương tự, tại VietinBank, số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước đạt 134.625 tỷ đồng, giảm 7% so với cuối năm 2024.
Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước hỗ trợ gì cho các ngân hàng?
Kho bạc Nhà nước gửi hơn 400.000 tỷ đồng tại 3 ngân hàng lớn. Ảnh minh họa
Trên thực tế, tiền gửi Kho bạc Nhà nước được gửi tại các ngân hàng lớn thường thay đổi theo thời gian và có tính chất mùa vụ. Tiền gửi này cũng chịu tác động từ tốc độ giải ngân vốn đầu tư công.
Hơn nữa, theo số liệu từ Bộ Tài chính, giải ngân từ đầu năm đến ngày 31/12/2025 là 755.142 tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng giao. Do đó, số kế hoạch vốn năm 2025 còn lại phải giải ngân đến 31/1/2026 để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng giao là 146.934 tỷ đồng.
Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước được coi là nguồn hỗ trợ thanh khoản đáng kể cho Big4 (gồm BIDV, Vietinbank, Vietcombank và Agribank), giúp những ngân hàng này không chịu quá nhiều áp lực huy động từ khách hàng. Hơn nữa, nhờ nguồn vốn lớn và tương đối ổn định này, các ngân hàng Big4 không phải chịu quá nhiều áp lực tăng lãi suất huy động để cạnh tranh nguồn tiền từ dân cư. Điều này cũng góp phần giữ mặt bằng lãi suất đầu vào ở mức hợp lý, đồng thời tạo dư địa để giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp.
Thực tế, trong nhiều năm qua, Kho bạc Nhà nước thường gửi tiền thanh toán (không kỳ hạn) và có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại. Đây cũng là nguồn vốn tốt mà nhiều ngân hàng mong muốn, nhưng không phải đơn vị nào cũng được tiếp cận.
Tuy nhiên, việc chọn nơi gửi tiền của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng lại không đơn giản. Trước tiên, Ngân hàng Nhà nước sẽ đánh giá về tính an toàn, hoạt động hiệu quả. Tiếp đó, Bộ Tài chính (cơ quan chủ quản) tiếp tục đề ra tiêu chí để lọc.
Ngoài ra, theo quy định, các ngân hàng sẽ phải tiến hành đấu thầu công khai để được nhận tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước. Theo đó, ngân hàng được chọn phải có tên trong danh sách nhà băng có mức độ an toàn cao do Ngân hàng Nhà nước cung cấp.
Kho bạc Nhà nước sẽ đánh giá danh sách trên một lần nữa, dựa trên tiêu chí tại Thông tư 64/2019 về chế độ quản lý ngân quỹ Nhà nước do Bộ Tài chính quy định. Cuối cùng, sau khi trải qua các vòng đánh giá này, các ngân hàng sẽ được tham gia chào thầu. Ngân hàng nào trả lãi cao sẽ được ưu tiên.
Nguồn vốn từ Kho bạc Nhà nước dù lớn nhưng có đặc thù riêng. Vì phụ thuộc vào tiến độ thu - chi ngân sách và kế hoạch giải ngân đầu tư công, nên dòng tiền này có thể biến động mạnh theo từng thời điểm. Do đó, các ngân hàng không thể xem đây là nguồn vốn dài hạn ổn định tuyệt đối. Thay vào đó, các ngân hàng cần chủ động quản trị thanh khoản, cân đối kỳ hạn nguồn vốn và sử dụng vốn một cách thận trọng.
