Thị trường dầu mỏ những ngày qua đang vận hành bất thường khi giá cả liên tục biến động theo từng tuyên bố chính trị từ Nhà Trắng và Tehran, thay vì phản ánh các tín hiệu cung - cầu cơ bản. Giá dầu Brent và WTI đã trải qua những nhịp lên xuống chóng mặt.
Mở màn là phiên giao dịch ngày 3/8, khi Tổng thống Trump bất ngờ thông báo đã tạm hoãn kế hoạch tấn công Iran để nhường đường cho đàm phán. Ngay lập tức, giá dầu Brent giảm hơn 5%, xuống quanh mức 83 USD/thùng, trong khi WTI mất hơn 6%.
Thị trường “thở phào”. Tuy nhiên, Iran lập tức phủ nhận mọi cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ, tuyên bố các cuộc thảo luận với Oman về vấn đề Hormuz không liên quan đến bất kỳ bên thứ ba nào. Sự đáp trả cứng rắn này khiến giá dầu nhanh chóng hồi phục trở lại trong phiên ngày 4/8.
Giá dầu thế giới biến động mạnh trong những ngày qua giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và những lo ngại về nguồn cung. Ảnh: Bloomberg
Đà hồi phục không kéo dài được lâu. Bước sang phiên giao dịch ngày 5/8, giá dầu tiếp tục lao dốc mạnh khi những tín hiệu tích cực về ngoại giao lại xuất hiện. Giá dầu Brent đã giảm xuống vùng 78-79 USD/thùng, lần đầu tiên đóng cửa dưới ngưỡng 80 USD/thùng trong hơn 3 tuần. WTI cũng mất hơn 5,5%, xuống quanh mức 75-76 USD/thùng.
Tồn kho dầu toàn cầu suy giảm nhanh, vì sao giá vẫn lao dốc?
Trong khi các nhà giao dịch đang bận rộn theo dõi từng động thái ngoại giao, một thực tế đáng lo ngại đang diễn ra dưới bề mặt: nguồn cung dầu thực tế đang thắt chặt nghiêm trọng.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), lượng dầu tồn kho toàn cầu đã giảm bình quân 6,3 triệu thùng/ngày trong quý II/2026 và được dự báo giảm 7,6 triệu thùng/ngày trong quý III.
Nguyên nhân xuất phát từ nhiều phía. Dòng chảy từ vùng Vịnh đã giảm xuống chỉ còn khoảng 36% so với trước xung đột, tức giảm khoảng 9 triệu thùng/ngày.
Xuất khẩu dầu thô của Nga giảm 1,3 triệu thùng/ngày sau khi các cuộc tấn công bằng drone chuyển hướng từ nhà máy lọc dầu sang tàu chở dầu.
Đồng thời, lưu lượng qua Biển Đỏ giảm 1,7 triệu thùng/ngày trong một tuần, khi các tàu phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng ở Nam Phi để tránh bị tấn công.
Tại Mỹ, lượng dầu dự trữ chiến lược (SPR) đang ở mức thấp nhất trong hơn 40 năm. Dự trữ dầu diesel của nước này đã rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 2003.
Goldman Sachs cảnh báo nếu đà sụt giảm tiếp diễn, nguồn cung nhiên liệu có thể chỉ còn đủ dùng trong 20 ngày vào tháng 8 này. Giá bán lẻ dầu diesel tại Mỹ đã tăng tới 45% kể từ cuối tháng 2, vượt mốc 5,43 USD/gallon.
Chuyên gia phân tích Tamas Varga của PVM Oil Associates nhận xét rằng những dữ liệu mới nhất cho thấy nguồn cung dầu đang không hề dồi dào như nhiều người vẫn tưởng.
Nghịch lý nằm ở chỗ giá dầu không chỉ phản ánh trạng thái cung - cầu hiện tại mà còn phản ánh kỳ vọng về nguồn cung trong tương lai. Vì vậy, chỉ cần thị trường tin rằng dòng dầu qua Hormuz sẽ sớm được khôi phục, giá có thể giảm trước cả khi những thùng dầu đầu tiên thực sự quay trở lại thị trường.
Kho dự trữ dầu toàn cầu đang ở mức thấp trong khi thị trường vẫn kỳ vọng vào một thỏa thuận hòa bình, tạo nên nghịch lý giữa cung - cầu hiện tại. Ảnh: Bloomberg
Theo Goldman Sachs, các chỉ số về tồn kho và nhu cầu đang định giá dầu Brent ở mức hợp lý khoảng 80 USD/thùng.
Điều này phản ánh mức phí rủi ro địa chính trị mà thị trường đang tính vào hiện ở mức khiêm tốn, bất chấp những bất ổn tại Trung Đông vẫn đang ở ngưỡng cao. Nói cách khác, các nhà đầu tư đang kỳ vọng một thỏa thuận hòa bình sẽ sớm được ký kết.
Điều này giải thích tại sao chỉ một tuyên bố của Tổng thống Trump cũng đủ khiến giá dầu giảm mạnh trong vài giờ.
Các nhà đầu tư đang đặt cược vào khả năng eo biển Hormuz sẽ sớm được mở lại, nhưng theo dữ liệu Kpler được Reuters dẫn lại, ngày 4/8 chỉ có 8 tàu đi qua Hormuz so với khoảng 130-140 lượt/ngày trước đó. Đây là một sự khác biệt quá lớn khó có thể lạc quan.
Cú sốc tiềm ẩn: Khi ‘tấm đệm’ dự trữ ngày càng mỏng
Nhìn vào bức tranh tổng thể về dự trữ dầu toàn cầu, có thể thấy những tín hiệu đáng báo động đang hiện hữu.
Theo ước tính của EIA, Trung Quốc có gần 1,4 tỷ thùng tồn kho dầu vào cuối năm 2025, nhiều hơn tổng dự trữ của Mỹ, Nhật Bản và các nước OECD châu Âu cộng lại. Nước này bắt đầu rút khoảng 1 triệu thùng/ngày từ các kho dự trữ thương mại kể từ tháng 5, nhưng kho dự trữ chiến lược vẫn chưa được động đến.
Các kho dự trữ này không phải vô hạn. IEA đã phối hợp đưa tối đa 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ khẩn cấp của các nước thành viên ra thị trường kể từ tháng 3. Trong khi đó, lượng dầu trong kho dự trữ chiến lược của Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1983, chỉ còn khoảng 304,8 triệu thùng.
Điểm đáng quan ngại là nếu một thỏa thuận không được ký kết và eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa, các quốc gia sẽ không còn nhiều "tấm đệm" để dựa vào.
Báo cáo từ các công ty phân tích chỉ ra rằng kho dự trữ toàn cầu đã giảm xuống mức thấp và dự kiến sẽ tiếp tục giảm trong quý III năm nay. Một khi nguồn cung bị gián đoạn thêm, khả năng ứng phó của thị trường sẽ bị hạn chế nghiêm trọng và giá dầu có đủ điều kiện để bật tăng mạnh.
OPEC+ quyết định tăng hạn ngạch sản xuất thêm 188.000 thùng/ngày từ tháng 9, nhưng động thái này chỉ mang tính tượng trưng. Bởi lẽ, lượng dầu tăng thêm vẫn phải vận chuyển qua eo biển Hormuz hoặc Bab el-Mandeb, những điểm nghẽn đang bị phong tỏa khiến các lô hàng từ Kuwait và Saudi Arabia phải đi vòng qua châu Phi để đến châu Âu và châu Á.
Các nhà phân tích gọi đây là sự khác biệt giữa "dầu trên giấy" và "dầu có thể giao được". OPEC+ có thể nâng hạn ngạch bao nhiêu cũng không giải quyết được vấn đề cốt lõi: hàng triệu thùng dầu được sản xuất ra nhưng không thể đến tay người mua.
Theo Goldman Sachs, World Oil, The New York Times
