Bà Jeanne Calment là người cao tuổi nhất từng sống trên Trái đất, thọ 122 tuổi và 164 ngày - Ảnh: FOX NEWS
Nghiên cứu, do các nhà khoa học tại Trung tâm Công nghệ sinh học Skoltech (Nga) và Viện AIRI thực hiện, đã tìm cách trả lời một câu hỏi đầy tham vọng: Con người có thể sống tối đa bao lâu nếu khắc phục được hầu hết các nguyên nhân gây lão hóa?
Đột biến soma
Để làm điều này, nhóm nghiên cứu chỉ tập trung vào yếu tố duy nhất là các đột biến soma - những đột biến xảy ra sau khi con người được thụ thai, theo trang IFLScience ngày 20-7.
Đây là các sai sót phát sinh trong quá trình tế bào phân chia hoặc chịu tác động của môi trường, được xem là một trong những nguyên nhân góp phần vào quá trình lão hóa.
Nhóm xây dựng mô hình giả định tất cả mọi người đều có nguy cơ tử vong tương đương một người Thụy Sĩ khỏe mạnh ở tuổi 30.
Lý do là ở độ tuổi này, nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi già còn thấp nhưng con người vẫn có thể tử vong vì tai nạn, bệnh truyền nhiễm hoặc những rủi ro khác. Điều này giúp tách riêng tác động của lão hóa khỏi các nguyên nhân tử vong thông thường.
Trong kịch bản lý tưởng đó, nếu tuổi tác không làm tăng nguy cơ tử vong, tuổi thọ trung bình của con người về mặt lý thuyết có thể đạt tới 1.759 năm, còn tuổi thọ tối đa lên đến 29.221 năm.
Tuy nhiên đó chỉ là khi bỏ qua hoàn toàn ảnh hưởng của các đột biến soma. Khi đưa yếu tố này trở lại mô hình, kết quả thay đổi đáng kể.
Tuổi thọ trung bình giảm xuống còn khoảng 156 năm, trong khi tuổi thọ tối đa về lý thuyết là khoảng 470 năm.
Khả năng tái tạo của cơ quan
Theo nhóm nghiên cứu, sự khác biệt nằm ở khả năng tái tạo của từng cơ quan.
Các tế bào thần kinh trong não và tế bào cơ tim có mức độ tái tạo nhất định, song tốc độ này quá chậm để bù đắp khi bị tổn thương. Vì vậy các đột biến tích lũy theo thời gian sẽ dần làm suy giảm chức năng của những cơ quan này và trở thành yếu tố giới hạn tuổi thọ.
Ngược lại, gan là cơ quan có khả năng tái tạo mạnh mẽ nhất. Các tế bào gan liên tục được thay mới, giúp loại bỏ nhiều tế bào mang đột biến và duy trì hoạt động ổn định trong thời gian rất dài.
Theo mô hình, nếu chỉ xét riêng tác động của đột biến soma, gan hoàn toàn có thể duy trì chức năng suốt hàng nghìn năm.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng đột biến soma không phải là lời giải thích duy nhất cho quá trình lão hóa. Những cơ chế khác như rối loạn chức năng ti thể, mất cân bằng protein trong tế bào hay các biến đổi biểu sinh cũng góp phần quan trọng làm cơ thể già đi.
Phát hiện mới cho thấy lão hóa không diễn ra đồng đều giữa các cơ quan.
Trong tương lai, nếu muốn kéo dài tuổi thọ con người lên trên 150 năm, các liệu pháp chống lão hóa sẽ cần tập trung nhiều hơn vào não và tim, thậm chí có thể phải phát triển các kỹ thuật thay thế tế bào thần kinh, thay vì chỉ cải thiện sức khỏe toàn cơ thể.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí NPJ Aging.
