Cơn đau đầu buốt gáy bất ngờ bùng lên lúc 2h sáng đã vĩnh viễn khép lại cuộc đời của ông Trương (Nam Kinh, Giang Tô, Trung Quốc). Trước đó, sau chầu nhậu kéo dài đến tận khuya cùng bạn bè, ông trở về nhà trong trạng thái mệt mỏi, người đầm đìa mồ hôi. Nhằm giải rượu và làm dịu cơn bứt rứt trong người, ông lập tức đi tắm suốt gần 40 phút.
Không ngờ, vừa bước ra khỏi phòng tắm, ông Trương đau đầu dữ dội rồi gục ngã ngay tại sàn nhà, rơi vào trạng thái hôn mê sâu. Dù gia đình đã lập tức đưa đi cấp cứu, các bác sĩ xác định ông bị xuất huyết não diện rộng do vỡ mạch máu, không thể cứu chữa.
Bác sĩ Hồ Tú Tú (Hu Xiuxiu), Bệnh viện Não Nam Kinh (Giang Tô, Trung Quốc) cảnh báo, đột quỵ không bao giờ xảy ra một cách tình cờ. Đặc biệt nguy hiểm là vào ban đêm, khi cơ thể chuyển dần sang trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp, nhịp tim và hoạt động của hệ thần kinh tự chủ đều có những bước biến thiên rất nhạy cảm. Nếu vẫn vô tư duy trì 5 thói quen nguy hại dưới đây vào buổi tối, bạn đang vô tình tiếp tay cho thảm họa "ghé thăm":
Thường xuyên thức khuya
Nhiều người có thói quen lướt mạng, xem video hay chơi game đến 1, 2h sáng để giải trí. Tuy nhiên, tình trạng thiếu ngủ kéo dài sẽ làm rối loạn nhịp sinh học của hệ tim mạch và suy kiệt não bộ.
Ảnh minh họa.
Theo tự nhiên, huyết áp vào ban đêm sẽ hạ xuống thấp hơn ban ngày để mạch máu được thư giãn. Việc liên tục kích thích não bộ bằng ánh sáng xanh giữ cho hệ thần kinh giao cảm luôn ở trạng thái hưng phấn, khiến huyết áp không thể hạ, áp lực lên thành mạch tăng cao.
Một công bố từ Trường Đại học Y Harvard (Hoa Kỳ) chỉ ra rằng những người duy trì thời lượng ngủ dưới 5 tiếng mỗi đêm có nguy cơ đối mặt với biến cố tim mạch và đột quỵ cao hơn tới 83% so với người ngủ đủ giấc.
Ăn khuya với đồ mặn và thực phẩm giàu chất béo
Nhiều người có thói quen thức muộn rồi tìm đến các món ăn đêm như đồ cay, đồ chiên rán... Bác sĩ Hồ cảnh báo, khi nạp một lượng lớn thức ăn nhiều muối (tiêu thụ quá 5g muối mỗi ngày) và giàu calo vào nửa đêm khiến lượng natri trong máu tăng cao, giữ nước và đẩy huyết áp tăng cao trong lúc cơ thể cần nghỉ ngơi.
Ảnh minh họa.
Nghiên cứu công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ khẳng định thói quen dung nạp nhiều chất béo bão hòa trước khi ngủ làm gia tăng độ nhớt của máu và cản trở lưu thông tuần hoàn. Bác sĩ Hồ khuyên mọi người nên kết thúc việc ăn uống trước khi đi ngủ ít nhất 3 tiếng để mạch máu không bị quá tải.
Thường xuyên căng thẳng
Không ít gia đình có thói quen đưa những mâu thuẫn, tranh chấp công việc hay tiền bạc ra giải quyết vào buổi tối, thậm chí sát giờ ngủ. Nhưng việc để bản thân rơi vào trạng thái giận dữ, căng thẳng hay kích động mạnh ngay trước khi đi ngủ không tốt cho sức khỏe.
Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), sự biến động huyết áp do tức giận đột ngột ở những người đã sẵn có mảng xơ vữa động mạch có thể trực tiếp làm vỡ thành mạch hoặc nứt mảng xơ vữa, hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn não bộ.
Uống rượu và hút thuốc lá vào đêm khuya
Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ Hồ, uống rượu bia và hút thuốc thời điểm nào cũng hại nhưng sát giờ ngủ hoặc giữa đêm khuya thì hại hơn nhiều. Rượu bia làm ức chế hệ thần kinh trung ương khiến bạn chìm vào giấc ngủ nhanh chóng nhưng chất lượng giấc ngủ lại vô cùng tồi tệ, đồng thời gây ra tình trạng nhịp tim đập nhanh, biến động huyết áp mạnh và gia tăng nguy cơ rung nhĩ. Trong khi đó, nicotine từ thuốc lá phá hủy trực tiếp lớp nội mạc mạch máu, làm gia tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
Báo cáo từ Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) cho thấy việc kết hợp cả hút thuốc lẫn uống rượu vào đêm khuya khiến nguy cơ tổn thương mạch máu tăng gấp nhiều lần so với thông thường. Từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim.
Tắm muộn
Thói quen có hại mà rất nhiều người mắc phải, gồm cả trường hợp của ông Trương chính là thói quen đi tắm vào đêm khuya. Đặc biệt càng nguy hiểm khi tắm lâu, tắm với nhiệt độ nước chênh lệch quá nhiều so với nhiệt độ cơ thể.
Bác sĩ Hồ giải thích, tắm nước quá nóng trong thời gian dài khiến các mạch máu ngoại vi giãn nở mạnh mẽ, làm máu dồn ra toàn thân gây tụt huyết áp đột ngột và dẫn đến thiếu máu nuôi dưỡng não. Ngược lại, tắm nước quá lạnh lại gây ra cú sốc nhiệt, khiến mạch máu bị siết chặt và đẩy huyết áp tăng cao.
Lời khuyên là chỉ nên tắm bằng nước ấm vừa phải, thời gian tắm không quá 15 phút, tuyệt đối không tắm sau khi uống rượu bia và hạn chế tối đa việc tắm sau 22h.
Sau tuổi 50, nên bỏ 3 thói quen này để tránh nguy cơ đột quỵ
Sau tuổi 50, nguy cơ mắc đột quỵ bắt đầu tăng lên do mạch máu lão hóa và tích lũy của nhiều yếu tố, từ huyết áp cao, tiểu đường đến tăng mỡ máu. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là không thể phòng được đột quỵ. Để bảo vệ mạch máu não và giảm nguy cơ đột quỵ, người sau 50 tuổi cần lưu ý những điều sau:
-Không chủ quan với huyết áp cao
Huyết áp cao được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ. Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong nhiều năm, áp lực liên tục tác động lên thành mạch sẽ khiến mạch máu dần mất tính đàn hồi, dễ bị tổn thương và hình thành các mảng xơ vữa. Tình trạng này làm tăng nguy cơ tắc mạch máu não hoặc vỡ mạch máu não, dẫn đến đột quỵ.
Đáng nói, huyết áp cao thường không gây triệu chứng rõ ràng. Nhiều người vẫn cảm thấy khỏe mạnh nên chủ quan, chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng. Vì vậy, sau tuổi 50, đo huyết áp định kỳ rất quan trọng để sớm phát hiện và điều trị huyết áp cao, tiến sĩ Michael Lioudis, chuyên gia về huyết áp cao tại trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ), cho biết.
-Không lười vận động
Sau tuổi 50, cơ thể bắt đầu dần mất khối lượng cơ và tốc độ trao đổi chất cũng chậm hơn. Nếu thường xuyên ngồi nhiều và ít vận động, nguy cơ thừa cân, huyết áp cao, tiểu đường sẽ tăng lên. Đây đều là những yếu tố dễ dẫn đến đột quỵ.
Ngồi liên tục trong nhiều giờ còn làm giảm lưu thông máu và ảnh hưởng đến chức năng của mạch máu. Ngay cả những người có tập thể dục mỗi ngày cũng không nên ngồi yên quá lâu. Nếu công việc phải ngồi nhiều, nên đứng dậy đi lại hoặc vận động nhẹ sau mỗi 30 - 60 phút.
-Không chủ quan với tiểu đường, cholesterol cao
Bên cạnh huyết áp cao, nhiều bệnh mạn tính khác cũng có thể làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ. Tiểu đường khiến lượng đường trong máu tăng cao kéo dài, làm tổn thương thành mạch và gây xơ vữa động mạch. Trong khi đó, cholesterol "xấu" LDL tăng cao sẽ làm các mảng bám tích tụ trong lòng động mạch, cản trở dòng máu lưu thông đến não.
Một tình trạng đặc biệt cần lưu ý là rung nhĩ. Đây là dạng rối loạn nhịp tim thường gặp ở người lớn tuổi. Khi tim đập không đều, máu có thể ứ lại trong buồng tim và hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông di chuyển lên não, nó có thể gây đột quỵ do tắc mạch.
Minh Hoa (t/h theo Phụ nữ mới, Thanh Niên)
