
Tấm bảng “Vá xe miễn phí cho người khuyết tật” được treo trước tiệm sửa xe của ông Út (đường Phan Đình Phùng, phường Cầu Kiệu), như một lời nhắn ấm áp gửi đến những người cần được giúp đỡ giữa lòng phố thị - Ảnh: CAM LY
TP.HCM, một trung tâm kinh tế năng động với những công trình hiện đại và di tích lịch sử lâu đời, luôn bao dung những người con xa quê bằng những nghĩa cử bình dị, những điều miễn phí tuy nhỏ mà ấm lòng.
Nơi lòng tốt không cần đặt tên

Đến khoảng 8h, tủ bánh mì 0 đồng chỉ còn lại vài ổ trong số 100 ổ được chuẩn bị - Ảnh: ĐẶNG LINH
Sáng sớm, trước quán To Coffee trên đường Trần Quốc Thảo (phường Nhiêu Lộc), chiếc tủ nhỏ với dòng chữ “Bà con ai cần cứ lấy, mỗi người 1 ổ” đã sẵn sàng đón những vị khách đầu tiên. Bên trong tủ, những ổ bánh mì được xếp ngay ngắn, giản dị mà ấm áp. Đây là tủ bánh mì 0 đồng do anh Phạm Quang Huy, chủ quán, duy trì với mong muốn sẻ chia một chút yêu thương đến mọi người.
Chỉ trong vòng khoảng hơn 1 tiếng, chiếc tủ lần lượt đón nhiều người ghé qua. Một cô lớn tuổi, một người đàn ông trung niên rồi đến những bạn trẻ. Họ dừng xe, mở tủ, lấy một ổ bánh mì rồi rời đi. Đến khoảng 8h, 100 ổ bánh mì được anh Huy bỏ vào đã hết.
Cầm ổ bánh mì trên tay, người phụ nữ khoảng 40 tuổi, nở nụ cười tươi rồi kể: “Tôi thấy tủ bánh này đặt ở đây đỡ lắm. Nhà tôi gần đây nên một tuần cũng ghé lấy hai, ba lần. Khi nào thấy cần tôi mới lấy. Tôi còn giới thiệu thêm cho những ai có nhu cầu đến”.
Ở một góc khác của thành phố, dưới chân cầu vượt Nguyễn Thái Sơn (phường Hạnh Thông) anh Khổng Văn Tùng cùng 10 người thợ đã duy trì điểm cắt tóc miễn phí đã được 5 năm. Điểm cắt tóc này hoạt động từ 10h đến 15h.

Ông Lê Ngọc Hải (ngụ phường Hạnh Thông) là một trong những khách quen đã gắn bó với điểm cắt tóc miễn phí từ những ngày đầu hoạt động - Ảnh: ĐẶNG LINH
Không gian nhỏ dưới gầm cầu lúc nào cũng rộn ràng tiếng kéo và những câu chuyện trò. Mỗi ngày, nơi đây đón khoảng 40 người đến cắt tóc, phần lớn là người lớn tuổi.
Anh Tùng kể nhiều người đã trở thành khách quen, thường xuyên quay lại và không quên gửi lời cảm ơn đến nhóm thợ. Với anh, những lời cảm ơn chân thành ấy chính là “đồng lời” quý giá nhất từ công việc này.

Góc sửa xe nhỏ trong con hẻm 96 trên đường Phan Đình Phùng (phường Cầu Kiệu), nơi ông Đỗ Văn Út dành hơn 30 năm sửa xe miễn phí cho người khuyết tật - Ảnh: CAM LY
Không chỉ có bánh mì hay những tiệm cắt tóc 0 đồng, tại con hẻm nhỏ trên đường Phan Đình Phùng (phường Cầu Kiệu) có ông Đỗ Văn Út (63 tuổi), người đã dành hơn 30 năm sửa xe miễn phí cho người khuyết tật.
Khi được hỏi về lý do giúp người không lấy tiền, ông Út chỉ mỉm cười nói: “Thời gian trước tôi thấy mấy người khuyết tật đi bán vé số có ghé tiệm để vá xe. Từ đó, tôi mới nghĩ thay vì lấy người ta 10.000 đồng là bằng với số tiền phải bán 10 tờ vé số mới có, tôi sửa miễn phí cho họ đỡ phần nào”.
Từ năm 2012, ông Út còn duy trì tủ thuốc sơ cứu với băng gạc và một số loại thuốc thông thường như thuốc sốt, nhức đầu, cảm… Gần 30 năm qua, người đàn ông ngoài 60 này cũng âm thầm làm cầu nối giữa những gia đình khó khăn có người thân qua đời với cơ sở mai táng hỗ trợ áo quan miễn phí.

Anh Nguyễn Quốc Thắng, làm nghề giao hàng, vui vẻ lấy nước uống miễn phí từ bình trà đá đặt bên đường Trường Sa (phường Nhiêu Lộc), tiếp thêm chút nước mát giữa những giờ rong ruổi trên đường - Ảnh: CAM LY
“Còn sức, còn khả năng thì còn giúp”

Tủ thuốc sơ cứu với những loại thuốc thông dụng, băng gạc được ông Đỗ Văn Út đặt trước tiệm sửa xe để hỗ trợ cho những ai cần - Ảnh: CAM LY
Hành trình duy trì những điểm 0 đồng không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Anh Huy kể, tủ bánh mì từng nhiều lần bị lấy cắp, có khi còn bị gió quật ngã, vỡ hỏng. Anh lại mua tủ mới, tiếp tục đặt trước quán để mọi người có nơi ghé lấy bánh.
Còn đối với ông Út, nhiều lời ra vào vẫn luôn văng vẳng: “Ông nghèo mạt rệp luôn, phải ở nhà mướn, mà nghe người ta xin hòm cái bỏ đi liền, chắc cho hòm có tiền”.
Dẫu vậy ông Út vẫn bỏ ngoài tai để tiếp tục công việc của mình. “Mình chỉ bỏ công ra giúp thôi đâu có mất mát gì nhưng bị mang tiếng vậy đó. Nhưng tôi nghĩ, người ta muốn nói gì thì nói, mình cứ làm điều thấy có ích”, ông Út trải lòng.
Khi được hỏi sẽ duy trì những việc làm 0 đồng đến bao giờ, anh Huy, ông Út và anh Tùng đều có chung một câu trả lời: “Còn sức, còn khả năng thì còn giúp”.
Họ không đặt ra thời hạn cho việc sẻ chia, cũng chẳng mong nhận lại điều gì. Chỉ mong những việc mình làm có thể san sẻ phần nào khó khăn với người khác, và ngày càng có thêm nhiều điểm 0 đồng được duy trì trên thành phố.
Mỗi người chọn một cách sẻ chia khác nhau. Người góp ổ bánh mì mỗi sáng, người dành thời gian cắt tóc, người sửa xe không lấy tiền công, giữ sẵn tủ thuốc để sơ cứu khi cần… Họ không nhất thiết quen biết nhau, cũng không cần người nhận phải kể về hoàn cảnh của mình.
Những điểm giúp đỡ ấy có thể nhỏ bé giữa một thành phố rộng lớn, nhưng được duy trì qua nhiều năm bằng sự kiên trì của những người bình thường. Và đôi khi, điều khiến một người nhớ về TP.HCM không chỉ là những con đường hay công trình mới, mà còn là một nơi họ từng được giúp đỡ.