Trụ sở Thuế tỉnh Khánh Hòa tại phường Tây Nha Trang - Ảnh: PHAN SÔNG NGÂN
UBND tỉnh Khánh Hòa - Ban tiếp công dân tỉnh vừa nhận đơn kiến nghị giải quyết trả tiền lãi từ tiền sử dụng đất bị cơ quan thuế tính, thu thuế trái pháp luật, nhưng chỉ trả lại tiền gốc cho dân.
Trả lại tiền thu thuế sai, không trả lãi
Ông N.X.H. gửi đơn kiến nghị về việc đã được chuyển mục đích sử dụng 613,6m2 đất trồng cây lâu năm tại xã Tân Định (địa bàn thị xã Ninh Hòa cũ) thành đất ở.
Ông là một trong số rất nhiều người dân ở các nơi thuộc tỉnh Khánh Hòa (trước sáp nhập) chuyển mục đích sử dụng đất thành đất ở, bị cơ quan thuế thông báo, hoặc đã thu bổ sung tiền thuế, tiền chậm nộp trái Luật Đất đai và các quy định pháp luật hiện hành.
Trong đó, có 118 trường hợp tại các địa bàn Nam Khánh Hòa mà Thuế cơ sở 4 đã đề nghị Thuế tỉnh Khánh Hòa xem xét để hủy các thông báo thu thuế bổ sung, hoặc đã thu thừa thuế với dân mà Tuổi Trẻ đã phản ánh.
Ông N.X.H. đã nộp đủ các khoản thuế từ tháng 9-2024 (hơn 63,91 triệu đồng) theo thông báo lần đầu của Chi cục Thuế khu vực Bắc Khánh Hòa.
Nhưng tháng 12-2024, ông lại bị cơ quan thuế thông báo điều chỉnh, buộc phải nộp thuế bổ sung hơn 8,17 triệu đồng (gồm tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ). Nếu nộp chậm thì phải tự tính, nộp thêm tiền lãi 0,03% mỗi ngày.
Ông N.X.H. đã phải nộp đủ tiền thuế bổ sung và tiền chậm nộp ngày 20-2-2025. Sau đó, ông phải khiếu nại đến nhiều cơ quan của tỉnh Khánh Hòa hơn 1 năm trời, đến ngày 31-7-2026 mới được trả lại số tiền gốc (hơn 8,17 triệu đồng) mà ông phải "nộp thừa", do cơ quan thuế thu sai.
Vừa qua, Thuế cơ sở 1 tỉnh Khánh Hòa đã trả lời không giải quyết yêu cầu trả lãi phát sinh đối với khoản tiền thuế thu sai gần 1,5 năm đó của ông N.X.H. Vì vậy, ông tiếp tục gởi đơn đến UBND tỉnh Khánh Hòa để yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.
Theo ông N.X.H., việc ông kiến nghị giải quyết trả cả tiền lãi đối với các khoản thuế đã thu sai là còn nhằm để tỉnh Khánh Hòa xem xét, chỉ đạo cơ quan thuế thực hiện đúng pháp luật, giải quyết công bằng, trả lại đúng, đủ các khoản tiền thuế đã thu sai đối với nhiều người dân khác cũng bị buộc "nộp thừa" thuế tương tự như ông.
Việc các cơ quan thuế của tỉnh Khánh Hòa tính thuế tăng thêm, thu bổ sung là do căn cứ, thực hiện theo công văn chỉ đạo của UBND tỉnh Khánh Hòa (số 12721/UBND-XDNĐ ngày 11-11-2024) nhân thêm hệ số K để tính tiền sử dụng đất ở được chuyển, thu tăng thêm thuế với dân.
Một hộ dân tại xã Diên Khánh cũng bị thông báo thu thuế bổ sung theo công văn đó đã khởi kiện cơ quan thuế ra tòa. TAND khu vực 3 - Khánh Hòa đã xét xử, tuyên án hành chính sơ thẩm hủy cả 2 thông báo thu thuế bổ sung (gồm tiền đất và lệ phí trước bạ), vì đều do thông báo trái pháp luật.
Theo bản án, văn bản số 12721/UBND-XDNĐ ngày 11-11-2024 của UBND tỉnh Khánh Hòa về áp dụng hệ số K để tính tiền đất, thu thuế bổ sung của dân là trái pháp luật, không đúng quy định của Luật Đất đai 2024.
Lý do không trả lãi tiền thuế "nộp thừa" cho dân
Theo Thuế cơ sở 1 tỉnh Khánh Hòa, Luật Quản lý thuế năm 2019 có quy định "Người nộp thuế có quyền yêu cầu cơ quan quản lý thuế trả tiền lãi theo mức 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa" (theo khoản 2 Điều 61).
Thế nhưng, theo Luật số 56/2024/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Quản lý thuế và nhiều luật khác, đã sửa đổi (khoản 2 Điều 61) không còn quy định về việc người dân có quyền yêu cầu trả lãi tiền thuế đã nộp thừa nêu trên.
Còn theo Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước, về quy định phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, có quy định bồi thường khi "Áp dụng thuế, phí, lệ phí trái pháp luật; thu thuế, phí, lệ phí trái pháp luật; truy thu thuế, hoàn thuế trái pháp luật; thu tiền sử dụng đất trái pháp luật" (khoản 9 Điều 17).
Thuế cơ sở 1 tỉnh Khánh Hòa thừa nhận "Thông báo nộp tiền sử dụng đất" mà cơ quan thuế đã ban hành (ngày 20-12-2024), thu bổ sung tiền thuế là "văn bản làm phát sinh nghĩa vụ tiền sử dụng đất nộp thừa" khi chuyển mục đích sử dụng thành đất ở tại xã Tân Định của ông N.X.H..
Nhưng cơ quan thuế này lại cho rằng thông báo đó "không thuộc văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính" quy định tại Điều 8 Luật Trách nhiệm bồi thường nhà nước. Vì vậy, "không có cơ sở áp dụng để thanh toán tiền lãi trên số tiền thuế nộp thừa" mà ông N.X.H. đã yêu cầu trả.
