Trồng cây quanh nhà từ lâu đã là thói quen của nhiều gia đình. Ngoài bóng mát và cảnh quan, người xưa còn để ý đến tên gọi, đặc tính và ý nghĩa của từng loài. Có cây được yêu thích vì tên gợi sự sung túc, có cây tượng trưng cho sức sống bền bỉ, cũng có loại gắn với quan niệm về công danh, tài lộc. Nếu muốn chọn một loại cây vừa có giá trị trang trí vừa mang ý nghĩa tốt đẹp theo quan niệm truyền thống, 5 cái tên dưới đây rất đáng tham khảo.
1. Lộc vừng - Tài lộc và những điều may mắn
Ngay từ tên gọi, lộc vừng đã khiến nhiều người liên tưởng đến chữ lộc. Trong quan niệm dân gian và thú chơi cây cảnh, cây thường được gắn với tài lộc, may mắn và sự thịnh vượng. Lộc vừng còn được nhắc đến trong bộ “sanh - sung - tùng - lộc”, nhóm cây cảnh được nhiều người yêu thích vì tên gọi và ý nghĩa tốt đẹp. Đặc biệt, đến mùa hoa, những chùm hoa đỏ dài buông xuống dưới tán tạo nên vẻ đẹp rất nổi bật. Màu đỏ vốn thường được xem là màu của hỷ sự và may mắn nên càng làm ý nghĩa của cây thêm đẹp. Lộc vừng có thể phát triển thành cây lớn, bởi vậy những gia đình có sân rộng nên trồng ở một bên sân hoặc vị trí đủ thoáng để cây có không gian phát triển. Nhà ít diện tích vẫn có thể lựa chọn lộc vừng bonsai hoặc cây được tạo dáng nhỏ hơn.
2. Mộc hương - Hoa nhỏ nhưng hương thơm khó lẫn
Mộc hương, còn được gọi là quế hoa, không gây ấn tượng bằng những bông hoa lớn hay màu sắc quá rực rỡ. Hoa của cây khá nhỏ, thường mọc thành cụm giữa tán lá, nhưng lại có mùi thơm đặc trưng. Đây cũng là một trong những lý do mộc hương được nhiều người yêu cây lựa chọn cho sân vườn. Trong văn hóa phương Đông, quế hoa từ lâu còn gắn với những ý nghĩa đẹp về sự cao quý, may mắn và công danh. Nếu muốn trồng mộc hương, có thể chọn khoảng sân có ánh sáng, gần hiên hoặc dọc lối đi để vừa thuận lợi cho cây phát triển vừa dễ cảm nhận hương hoa khi cây vào mùa. Mộc hương sinh trưởng tương đối chậm, vì vậy những cây lâu năm có thân và dáng đẹp cũng thường được người chơi cây cảnh đánh giá cao.
3. Cây sung - Mong cuộc sống sung túc, đủ đầy
Ý nghĩa của cây sung khá dễ hiểu bởi bắt nguồn ngay từ tên gọi. Chữ “sung” được liên tưởng đến “sung túc”, vì vậy cây và quả sung từ lâu đã được xem như biểu tượng cho mong muốn về một cuộc sống no đủ, trọn vẹn. Vào dịp Tết, nhiều gia đình cũng lựa chọn sung để bày mâm ngũ quả với ý nghĩa cầu mong năm mới đủ đầy. Trong thú chơi cây cảnh, sung lại được yêu thích bởi một vẻ đẹp khác: cây già có thân xù xì, bộ rễ nổi và quả có thể mọc thành từng chùm trên thân, rất thích hợp để tạo dáng bonsai. Gia đình có sân vườn rộng có thể trồng sung thành cây lớn, còn nhà phố có thể lựa chọn sung bonsai để dễ chăm sóc và kiểm soát kích thước hơn.
4. Cây tùng - Biểu tượng của sức sống bền bỉ
Tùng được coi trọng không phải vì hoa đẹp hay tên gọi gợi tiền tài mà bởi đặc tính sống bền bỉ và vẻ đẹp càng rõ khi cây có tuổi. Trong văn hóa phương Đông, hình ảnh cây tùng thường tượng trưng cho sự trường thọ, vững vàng và khí tiết. Tùng cũng thường xuất hiện trong tranh truyền thống cũng như các bộ cây mang ý nghĩa cát tường. Với người chơi bonsai, những cây tùng già có thân uốn lượn, cành được tạo thế và tán lá cân đối có giá trị thẩm mỹ rất riêng. Hiện nay có nhiều loại tùng với kích thước và đặc tính khác nhau, vì vậy khi trồng cần tìm hiểu đúng giống thay vì mặc định cây nào mang tên tùng cũng có cách chăm sóc giống nhau. Nếu chọn được giống phù hợp, đây là loại cây có thể gắn bó với khu vườn trong thời gian dài.
5. Cây khế - Trồng một lần, có thể cho quả suốt nhiều năm
Khế là cây thân gỗ lâu năm, khá quen thuộc với khí hậu nhiệt đới và được trồng ở nhiều gia đình Việt. Khi cây đã trưởng thành và được chăm sóc trong điều kiện phù hợp, khế có thể ra hoa, kết quả đều đặn qua nhiều năm. Một gốc khế khỏe vì thế không chỉ phục vụ một mùa thu hoạch mà có thể gắn bó rất lâu với ngôi nhà. Thực tế không hiếm những cây khế lâu năm vẫn tiếp tục xanh tốt và cho quả khi được chăm sóc, cắt tỉa và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Đây cũng là điểm khiến khế khác với nhiều loại cây cảnh chỉ có giá trị trang trí. Cây vừa tạo tán xanh, cho bóng mát, vừa có thể thu hoạch quả ngay trong vườn nhà. Khế càng lâu năm, thân và cành càng tạo dáng cổ, nếu được chăm đúng cách vẫn có thể tiếp tục ra những lứa quả mới. Bởi vậy, một gốc khế được trồng và gìn giữ tốt hoàn toàn có thể đồng hành với gia đình từ đời này sang đời khác, trở thành một phần quen thuộc của khu vườn chứ không chỉ là cây trồng theo mùa.
Chọn cây phù hợp với chính ngôi nhà
Ý nghĩa phong thủy của cây xanh thuộc về quan niệm văn hóa và dân gian, vì vậy không nên hiểu rằng chỉ cần trồng một loại cây là tài lộc hay may mắn chắc chắn sẽ xuất hiện. Tuy nhiên, những ý nghĩa tốt đẹp được gửi gắm qua cây cối vẫn là một nét thú vị trong đời sống và thú chơi cây cảnh. Quan trọng hơn, trước khi trồng bất kỳ cây lâu năm nào, gia đình nên xem xét diện tích sân, kích thước cây khi trưởng thành, nhu cầu ánh sáng và đặc tính bộ rễ. Nhà rộng có thể lựa chọn cây thân gỗ lớn, trong khi sân nhỏ nên ưu tiên cây được kiểm soát kích thước hoặc bonsai. Chọn đúng cây, trồng đúng chỗ và chăm cho cây khỏe mạnh sẽ giúp khoảng xanh ấy thực sự trở thành một phần đẹp và lâu bền của ngôi nhà.
*Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm
