Xuất khẩu gạo của Ấn Độ đang chịu tác động rõ rệt khi chi phí vận tải tăng mạnh và hoạt động logistics bị gián đoạn trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông. Các doanh nghiệp trong ngành cho biết việc ký kết các hợp đồng xuất khẩu mới đang chững lại, trong khi hàng trăm nghìn tấn gạo bị đình trệ trên đường vận chuyển.
Ấn Độ hiện chiếm hơn 40% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu, thường xuất khẩu nhiều hơn tổng lượng của ba nhà cung cấp lớn tiếp theo là Thailand, Vietnam và Pakistan cộng lại. Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động xuất khẩu của quốc gia này cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến thị trường gạo thế giới.
Theo ông Nitin Gupta, Phó Chủ tịch cấp cao của Olam Agri tại Ấn Độ, chi phí vận tải tăng nhanh đang khiến cả người mua lẫn người bán tỏ ra thận trọng, dẫn đến sự chững lại rõ rệt trong việc ký kết các hợp đồng mới.
“Cước vận tải tăng lên mỗi ngày. Các hãng tàu đang áp thêm phụ phí chiến tranh và phụ phí nhiên liệu khẩn cấp, khiến chi phí nhập khẩu ngày càng đắt đỏ đối với người mua,” ông cho biết.
Chi phí bảo hiểm hàng hải và cước vận tải đã leo thang kể từ khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại toàn cầu – gần như bị đình trệ trong hơn một tuần. Sự gián đoạn tại khu vực này đã ảnh hưởng tới khoảng 20% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên thế giới, qua đó đẩy giá năng lượng và chi phí logistics tăng cao.
Ông Himanshu Agrawal, Giám đốc điều hành công ty xuất khẩu gạo Satyam Balajee, cho biết các doanh nghiệp hiện vẫn đang thực hiện các đơn hàng cũ và việc bốc xếp các tàu đã cập cảng vẫn diễn ra bình thường. Tuy nhiên, việc sắp xếp logistics cho các đơn hàng mới đang trở nên khó khăn hơn nhiều.
Theo ông Agrawal, các quốc gia nhập khẩu hiện vẫn còn lượng tồn kho khá dồi dào, đồng thời một lượng hàng lớn vẫn đang trên đường vận chuyển nên thị trường chưa xuất hiện tình trạng mua gom hoảng loạn. “Người mua đang chờ tình hình lắng xuống trước khi ký thêm hợp đồng,” ông nói.
Các quốc gia Trung Đông là khách hàng lớn của gạo Ấn Độ.
Ấn Độ chủ yếu xuất khẩu gạo không basmati sang các thị trường như Bangladesh, Benin, Ivory Coast, Guinea và Cameroon. Trong khi đó, gạo basmati cao cấp chủ yếu được bán cho các khách hàng tại Saudi Arabia, Iraq, Iran và United Arab Emirates.
Một nhà xuất khẩu có trụ sở tại New Delhi cho biết nhiều lô gạo basmati đang trên đường tới các thị trường Trung Đông như Iran, Iraq, Qatar và Saudi Arabia đã bị đình trệ giữa hành trình do eo biển Hormuz trên thực tế bị phong tỏa.
Ước tính khoảng 400.000 tấn gạo basmati của Ấn Độ đang bị tồn đọng tại các cảng và trên các tuyến vận tải. Các thỏa thuận xuất khẩu mới cũng bị trì hoãn do chi phí logistics tăng vọt và rủi ro vận chuyển ngày càng lớn.
Theo các quan chức thương mại, giá cước vận chuyển container đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi xung đột liên quan đến Iran leo thang. Điều này đã làm xáo trộn hoạt động thương mại tại Trung Đông – thị trường tiêu thụ lớn nhất của gạo basmati Ấn Độ.
Ông Satish Goel, Chủ tịch All India Rice Exporters Association, cho biết khoảng 200.000 tấn gạo đang bị mắc kẹt trên đường vận chuyển, trong khi lượng tương đương đang nằm tại các cảng trong nước.
“Người bán không biết khi nào tàu sẽ được dỡ hàng hoặc khi nào họ sẽ nhận được thanh toán,” ông nói.
Mặc dù vậy, nguồn cung gạo của Ấn Độ trong năm nay vẫn khá dồi dào. Theo ông Mukesh Jain, một nhà xuất khẩu gạo, sản lượng trong nước đang ở mức kỷ lục và đồng rupee suy yếu cũng hỗ trợ hoạt động bán ra. Tuy nhiên, các nút thắt về vận chuyển vẫn đang khiến nhiều doanh nghiệp tạm thời ngần ngại ký kết các hợp đồng xuất khẩu mới.
Theo Reuters
