Phạm Trần Gia Phúc: Từ cậu bé tự kỷ cho đến thần đồng cờ vua

Kỳ thủ cờ vua Phạm Trần Gia Phúc (giữa) đứng cạnh mẹ (trái) và chị ruột (phải) - Ảnh: TUẤN LONG

Đằng sau những tấm huy chương vàng thế giới và tấm vé tham dự Olympiad cờ vua 2026 cho đội tuyển Việt Nam là hành trình vượt khó của kỳ thủ 17 tuổi Phạm Trần Gia Phúc cùng người mẹ đã hy sinh cả sự nghiệp để đồng hành cùng con.

Khởi đầu từ con số 0 và cơ duyên với môn cờ vua

Cơ duyên đến với cờ vua của Gia Phúc bắt đầu khi kỳ thủ sinh năm 2009 quan sát người chị ruột - Phạm Trần Gia Thư (hiện là dự bị Kiện tướng FIDE, Kiện tướng quốc gia) tập luyện và chơi cờ.

Thế nhưng, hành trình bước vào thế giới cờ vua của Phúc chông gai hơn rất nhiều so với nhiều kỳ thủ khác.

Theo lời kể của bà Trần Thị Kim Chi (mẹ Gia Phúc), vào năm 5 tuổi, khi bắt đầu tiếp cận bàn cờ, Phúc là một đứa trẻ chậm tiếp thu.

Ngoài ra, kết quả chẩn đoán từ bác sĩ cho thấy cậu bé Gia Phúc đã có dấu hiệu mắc chứng tự kỷ. Điều này khiến gia đình Gia Phúc phải mất nhiều công sức mới có thể mời được một HLV cho bạn.

Những bước ngoặt thay đổi cuộc đời

Bước ngoặt đầu tiên đến vào năm Gia Phúc 8 tuổi, khi cậu bé này khiến người hâm mộ cờ vua Việt Nam bất ngờ với tấm huy chương vàng cờ nhanh và huy chương bạc cờ chớp thế giới ở lứa tuổi U8 vào năm 2017. 

Sau đó là hàng loạt danh hiệu lớn ở độ tuổi rất trẻ như huy chương vàng cờ nhanh và tiêu chuẩn U14 châu Á 2022, huy chương vàng cờ nhanh U14 thế giới 2023 cùng hàng loạt huy chương vàng tại các giải trẻ châu Á, Đông Á và Đông Nam Á.

Những tấm huy chương vàng này đã trở thành chìa khóa giúp kỳ thủ sinh năm 2009 có được sự tự tin, khẳng định giá trị bản thân.

Đến năm 14 tuổi, nuôi dưỡng hoài bão lớn trở thành Đại kiện tướng và xa hơn là Siêu đại kiện tướng thế giới, Phúc đã có cuộc trò chuyện nghiêm túc với mẹ.

Gia Phúc là kỳ thủ trẻ hàng đầu của Việt Nam - Ảnh: TUẤN LONG

Thấu hiểu khao khát của con, người mẹ đã quyết định xin nghỉ dạy môn văn sau 28 năm gắn bó để dồn toàn lực đồng hành cùng con. Đồng thời bà Kim Chi còn thế chấp cả căn nhà duy nhất để mở một CLB cờ vua riêng, cũng như trang trải chi phí tốn kém cho những chuyến thi đấu quốc tế dài ngày.

Sự hy sinh thầm lặng của gia đình và nỗ lực của bản thân đã giúp Gia Phúc gặt hái thành quả xứng đáng. Bản thân Phúc còn từng bước vượt qua căn bệnh tự kỷ, trở thành một học sinh giỏi ở trường.

Không chỉ giữ vững thành tích học tập, Gia Phúc còn liên tục chinh phục các giải đấu lớn và chính thức ghi tên mình vào đội tuyển cờ vua Việt Nam tham dự đấu trường danh giá Olympiad 2026.

Ngoài niềm đam mê vô tận với cờ vua, kỳ thủ sinh năm 2009 còn nuôi dưỡng niềm đam mê lớn với ngành tâm lý học. Chia sẻ về lý do chọn học ngành này, Gia Phúc cho biết sau khi đã trải qua những biến cố tâm lý trong quá khứ, bạn muốn thấu hiểu và dùng tri thức của mình để hỗ trợ những bạn nhỏ gặp hoàn cảnh tương tự.

Từ một cậu bé bị xem là "chậm tiếp thu" và "tự kỷ", Phạm Trần Gia Phúc giờ đây đang từng bước vững chắc tiến ra biển lớn, trở thành một trong những kỳ thủ "thiên tài", "thần đồng" của thế hệ cờ vua mới ở Việt Nam.