Ảnh minh họa
Trước sức ép ngày càng lớn từ các lệnh trừng phạt của phương Tây, Nga đang âm thầm tái cấu trúc hạm đội tàu chở dầu “ngầm” – lực lượng đóng vai trò then chốt trong việc duy trì dòng chảy xuất khẩu năng lượng. Điểm đến mới nổi lên trong chiến lược này là Oman, quốc gia Trung Đông giữ lập trường trung lập đối với các biện pháp trừng phạt quốc tế nhằm vào Moscow.
Rà soát dữ liệu hàng hải và hồ sơ doanh nghiệp cho thấy, trong những tháng gần đây, số lượng tàu chở dầu từng bị Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Anh trừng phạt nhưng sau đó được chuyển sang đăng ký tại Oman và đổi chủ sang các công ty Oman đã gia tăng đáng kể. Động thái này giúp các tàu tiếp tục hoạt động trên thị trường toàn cầu trong khi giảm thiểu nguy cơ bị giám sát trực tiếp.
Tháng trước, EU đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Citrine Marine SPC – một công ty vận tải dầu khí đăng ký tại Oman – với cáo buộc sở hữu và vận hành các tàu chở dầu có nguồn gốc từ Nga, đồng thời thực hiện các hoạt động vận chuyển được đánh giá là bất thường và rủi ro cao. Đáng chú ý, EU ban đầu nhầm lẫn khi cho rằng công ty này có trụ sở tại UAE, trước khi xác nhận địa chỉ đăng ký thực tế tại Oman.
Tuy nhiên, theo điều tra của Kharon Research, Citrine Marine chỉ là một phần trong mạng lưới rộng lớn hơn. Cùng với công ty này còn có White Agate Marine SPC và Serpentine Marine SPC – hai doanh nghiệp vận tải dầu khí khác cũng đăng ký tại Oman. Hồ sơ doanh nghiệp cho thấy cả ba công ty đều do cùng ba cá nhân quản lý, trong đó có hai công dân Nga và một công dân Oman.
Theo dữ liệu hàng hải, ba công ty này hiện sở hữu tổng cộng 29 tàu đã từng bị Mỹ, EU và/hoặc Anh đưa vào danh sách trừng phạt. Đáng chú ý, cả ba doanh nghiệp đều được thành lập vào tháng 1 năm ngoái, ngay sau khi phần lớn số tàu nói trên bị áp đặt các biện pháp hạn chế. Dù vậy, cho đến nay chỉ Citrine Marine là đối tượng bị trừng phạt trực tiếp, trong khi White Agate Marine và Serpentine Marine vẫn đứng ngoài các danh sách này. Ngoài ra, cấu trúc sở hữu của các công ty Oman tiếp tục làm dấy lên nghi vấn về mối liên hệ sâu rộng với Nga.
Dù đăng ký và sở hữu tại Oman, hoạt động vận hành các tàu chở dầu này chủ yếu do các công ty có trụ sở tại UAE đảm nhiệm. Nova Shipmanagement LLC-FZ – nhà điều hành đội tàu của Citrine Marine – đã bị EU trừng phạt cùng đợt với Citrine Marine. Phần lớn các tàu của Serpentine Marine và White Agate Marine được quản lý bởi Dreamer Shipmanagement LLC-FZ.
Theo hồ sơ doanh nghiệp, các công ty quản lý này đều đăng ký tại cùng một địa chỉ ở Dubai, khách sạn Meydan – địa điểm từng được nhiều báo cáo truyền thông nhắc đến như một trung tâm liên quan đến các mạng lưới né tránh trừng phạt của Nga.
Trước đó, Moonlight Shipmanagement LLC-FZ, cũng đăng ký tại địa chỉ này, đã bị EU trừng phạt vào năm ngoái vì hỗ trợ hạm đội ngầm của Nga. Việc dịch chuyển sang Oman và dựa vào các nhà điều hành tại UAE cho thấy Nga đang duy trì một hệ thống vận tải dầu toàn cầu linh hoạt, liên tục thay đổi để thích ứng với môi trường trừng phạt ngày càng phức tạp.
