Ảnh minh họa
Hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz đang rơi vào tình trạng đình trệ nghiêm trọng khi căng thẳng quân sự leo thang, khiến phần lớn tàu thương mại tạm dừng hành trình. Tuy nhiên, một số tàu có liên hệ với Iran vẫn tiếp tục di chuyển qua tuyến đường thủy quan trọng này bất chấp rủi ro an ninh gia tăng.
Theo dữ liệu theo dõi tàu, một siêu tàu chở dầu của Iran đã được phát hiện tại vùng biển phía bắc eo biển Hormuz vào sáng ngày 15/3, với điểm đến được ghi nhận là Trung Quốc. Trong 24 giờ qua, một số tàu khác có liên hệ với Iran cũng đã vượt qua khu vực điểm nghẽn của chuỗi vận tải năng lượng toàn cầu này.
Diễn biến trên xảy ra sau khi Mỹ có những động thái quân sự nhắm vào Đảo Kharg – nơi xử lý phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Sự kiện này đã làm gia tăng đáng kể rủi ro đối với chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu. Trong bối cảnh đó, một số hoạt động vận tải hiếm hoi vẫn diễn ra. Hai tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Ấn Độ đã đi qua khu vực thành công, cho thấy việc phối hợp thông qua các kênh không chính thức có thể giúp một số tàu vượt qua tình trạng tắc nghẽn hiện tại.
Dữ liệu theo dõi cho thấy một tàu chở dầu cỡ rất lớn (VLCC), một tàu chở LPG và một số tàu chở hàng rời – tất cả đều có liên hệ với Iran đã rời khỏi Vịnh Ba Tư vào sáng sớm Chủ nhật. Ngoài ra, một tàu container có liên hệ với Iran cũng đã tiến vào khu vực vịnh trong vòng 24 giờ qua.
Tuy nhiên, việc theo dõi hoạt động tàu thuyền tại khu vực đang gặp nhiều khó khăn. Tình trạng nhiễu sóng điện tử đang làm gián đoạn các hệ thống định vị và theo dõi hàng hải. Bên cạnh đó, nhiều tàu chủ động tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) khi đi qua vùng biển có rủi ro cao, khiến dữ liệu theo dõi không đầy đủ và thường bị chậm trễ.
Để phát hiện các tàu có thể đã rời hoặc đi vào Vịnh Ba Tư, tín hiệu định vị hiện được thu thập trên phạm vi rộng, bao gồm Vịnh Oman, Biển Ả Rập và Biển Đỏ. Sau khi xác định các tuyến di chuyển tiềm năng, lịch sử tín hiệu sẽ được kiểm tra để phân biệt chuyển động thực với trường hợp giả mạo vị trí do nhiễu điện tử.
Một số chuyến đi vẫn có thể không được phát hiện nếu thiết bị phát tín hiệu của tàu chưa được bật lại. Trong nhiều trường hợp, các tàu chở dầu liên kết với Iran rời Vịnh Ba Tư nhưng không phát tín hiệu cho đến khi tiếp cận Eo biển Malacca, thường khoảng 10 ngày sau khi đi qua khu vực Fujairah. Các tàu khác cũng có thể áp dụng chiến thuật tương tự, khiến hành trình của họ không xuất hiện trên hệ thống theo dõi trong nhiều ngày.
Trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục leo thang tại Trung Đông, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới được dự báo sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro và gián đoạn trong thời gian tới.
