Ảnh minh họa
Úc vừa hoàn thành hoạt động tiếp nhiên liệu bằng amoniac xanh cho tàu chở hàng rời chạy bằng loại nhiên liệu này tại cảng Port Hedland, bang Tây Úc. Đây là một bước tiến trong việc thử nghiệm và đưa nhiên liệu phát thải thấp vào hoạt động vận tải biển thương mại.
Hoạt động diễn ra tại cảng Port Hedland, một trong những trung tâm xuất khẩu quặng sắt lớn nhất thế giới. Tàu Mineral Europa dài 300 m đã nhận amoniac xanh từ một tàu tiếp nhiên liệu trước khi vào cảng bốc quặng sắt để vận chuyển sang Trung Quốc.
Theo thông báo chung của Fortescue, Pilbara Ports và CMB.TECH, quá trình chuyển nhiên liệu giữa hai tàu kéo dài khoảng 2 giờ và hoàn tất lúc 8h42 sáng theo giờ địa phương. Mineral Europa được giới thiệu là tàu chở hàng rời chạy bằng amoniac đầu tiên trên thế giới, do CMB.TECH vận hành và được tập đoàn khai khoáng Fortescue thuê khai thác.
Quá trình tiếp nhiên liệu đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm đánh giá mức độ tương thích giữa hai tàu, mô phỏng khả năng phát tán amoniac, xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp và bố trí hỗ trợ hàng hải bổ sung. Theo cơ quan quản lý cảng, hoạt động chỉ được triển khai sau khi các yêu cầu về an toàn và vận hành được đáp ứng.
Việc thử nghiệm thành công tại Port Hedland có ý nghĩa đối với ngành vận tải quặng sắt của Australia. Đây là lĩnh vực phụ thuộc lớn vào đội tàu hàng rời cỡ lớn để vận chuyển nguyên liệu đến các thị trường tiêu thụ tại châu Á. Fortescue đang tìm cách giảm phát thải từ hoạt động vận chuyển bằng cách đưa tàu sử dụng amoniac vào khai thác, đồng thời phát triển chuỗi cung ứng nhiên liệu phù hợp.
Amoniac không chứa carbon trong phân tử nên không phát thải CO2 trực tiếp từ quá trình sử dụng làm nhiên liệu. Tuy nhiên, mức độ giảm phát thải trên toàn chuỗi phụ thuộc đáng kể vào phương pháp sản xuất. Amoniac xanh được sản xuất bằng hydro từ quá trình điện phân nước sử dụng năng lượng tái tạo, qua đó có thể giảm lượng khí thải phát sinh so với amoniac sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch.
Dù vậy, việc sử dụng amoniac trong vận tải biển vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Quá trình đốt nhiên liệu có thể phát sinh oxit nitơ và các hợp chất gây ô nhiễm khác nếu không được kiểm soát phù hợp. Bên cạnh đó, amoniac có độc tính cao, đòi hỏi các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về lưu trữ, vận chuyển, tiếp nhiên liệu và xử lý sự cố.
Giám đốc điều hành Fortescue Metals, ông Dino Otranto, cho biết hoạt động tại Port Hedland cho thấy công nghệ tiếp nhiên liệu bằng amoniac đang từng bước tiến ra khỏi phạm vi thử nghiệm và hướng tới ứng dụng tại các cảng thương mại lớn. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của chính sách ổn định và các cam kết tiêu thụ nhiên liệu dài hạn nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất amoniac xanh cũng như hạ tầng tiếp nhiên liệu.
Khả năng thương mại hóa rộng rãi nhiên liệu amoniac vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có chi phí sản xuất, nguồn cung, mức độ an toàn và khung pháp lý. Hoạt động tại Port Hedland cho thấy amoniac xanh đã có thể được chuyển giao cho tàu hàng rời cỡ lớn tại một cảng xuất khẩu quan trọng, nhưng việc triển khai trên diện rộng vẫn cần thêm thời gian và đầu tư vào chuỗi cung ứng nhiên liệu.
