Từ ngày 1/7, Hà Nội dự kiến thí điểm hạn chế xe máy sử dụng động cơ xăng tại 11 tuyến phố trung tâm. Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí và hướng tới xây dựng đô thị xanh, văn minh, hiện đại.
Phạm vi thí điểm áp dụng tại 11 tuyến phố trung tâm phường Hoàn Kiếm, gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.
Trước chính sách của Hà Nội, nhiều người dân đã chủ động chuyển sang xe máy điện nhưng cũng không ít người vẫn lo về chi phí, hạ tầng sạc và nguy cơ cháy nổ.
Tại nhiều ngõ sâu, hẹp trong khu phố cũ, việc sạc xe điện đang trở thành bài toán khó với nhiều hộ dân.
Ông Bình, một cư dân sống tại tầng 2 trong ngõ nhỏ phố Hàng Khay, vừa mới chuyển sang xe điện nhưng luôn trong tình trạng "vừa sạc vừa lo". Do khu vực chưa có hệ thống trạm sạc công cộng, gia đình ông phải tận dụng khu vực để xe chật hẹp dưới tầng 1 để sạc qua đêm. “Nếu có vị trí đổi pin hoặc trạm sạc tập trung thì tốt quá, chứ sạc trong ngõ nhỏ thế này tôi cũng thấy bất tiện và lo ngại về an toàn cháy nổ”, ông Bình chia sẻ.
Mạng lưới điện xuống cấp tại nhiều khu dân cư cũ khiến nguy cơ mất an toàn khi sạc xe điện tăng cao.
Chủ động thích ứng với lộ trình giao thông xanh, anh Nam - một lao động tự do chuyên giao hàng nội đô - đã quyết định bán xe máy xăng, dồn tiền tích cóp để chuyển sang phương tiện điện sau khi nắm bắt thông tin về chính sách hạn chế từ cuối năm 2025. Tuy nhiên, ngoài áp lực kinh tế, sự thiếu hụt hệ thống trạm sạc công cộng buộc anh phải thường xuyên di chuyển qua nhiều địa bàn lân cận để tìm điểm sạc.
Bên cạnh nỗ lực thích nghi, lộ trình giao thông xanh đang đặt ra áp lực tài chính lớn đối với người lao động tự do có thu nhập thấp, đặc biệt là người lớn tuổi. Một số người dân tâm tư, với nhóm đối tượng lấy xe máy làm công cụ sinh kế chính, việc cân đối giữa nguồn vốn chuyển đổi và hiệu quả kinh tế là một bài toán thực tế cần cân nhắc kỹ.
Xe máy điện ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên các tuyến phố thuộc diện thí điểm.
Theo dự thảo Nghị quyết, thành phố Hà Nội sẽ hỗ trợ 20% giá trị phương tiện (không quá 5 triệu đồng) cho cá nhân chuyển đổi sang xe máy điện có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên. Riêng đối với hộ nghèo, mức hỗ trợ là 100% giá trị phương tiện (không quá 20 triệu đồng) và hộ cận nghèo là 80% (không quá 15 triệu đồng). Chính sách này dự kiến áp dụng từ khi Nghị quyết có hiệu lực đến trước ngày 1/1/2030, kỳ vọng tạo động lực cho lộ trình chuyển đổi giao thông xanh tại Thủ đô.
Chuyên gia cho rằng hỗ trợ tài chính thôi là chưa đủ; Hà Nội cần đồng bộ hạ tầng sạc, nguồn điện và giao thông công cộng để lộ trình chuyển đổi khả thi hơn. TS. Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, phân tích ba điều kiện để xe điện thực sự chiếm ưu thế: “Thứ nhất là cần phải thực hiện phát triển cơ sở hạ tầng để hỗ trợ dùng xe điện, bao gồm các điểm sạc, nguồn năng lượng để đảm bảo không mất điện. Thứ hai là thực hiện quá trình đánh giá tác động để đảm bảo việc thực hiện xe điện này thực sự có tác dụng. Cộng với đó là phát triển hệ thống giao thông công cộng”.
