Trong quá trình triển khai thực hiện tại địa phương, phát sinh vướng mắc liên quan đến việc áp dụng quy định về đóng BHXH bắt buộc đối với Trưởng thôn và các chức danh hoạt động không chuyên trách ở thôn. Đặc biệt, cụm từ: "Mức phụ cấp hằng tháng bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội" được quy định trong nghị quyết của HĐND tỉnh hiện đang được hiểu và áp dụng theo nhiều cách khác nhau.
Việc chưa có hướng dẫn thống nhất dẫn đến sự khác biệt trong tổ chức thực hiện giữa các địa phương, ảnh hưởng đến việc xác định quyền, nghĩa vụ và phương thức thực hiện chế độ BHXH đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn.
Bà Duyên hỏi, cụm từ "bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội" quy định tại nghị quyết của HĐND tỉnh của bà được hiểu như thế nào? Đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn tham gia BHXH bắt buộc theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP, trách nhiệm đóng BHXH của người tham gia và của đơn vị được xác định theo quy định nào? Nguồn kinh phí thực hiện phần đóng BHXH thuộc trách nhiệm của đơn vị được xác định và bảo đảm như thế nào theo quy định của pháp luật?
Trường hợp địa phương có cách hiểu khác nhau thì căn cứ nào được ưu tiên áp dụng để bảo đảm thống nhất trong cả nước? Hiện nay theo Nghị quyết của HĐND tỉnh thì người hoạt động không chuyên trách ở thôn tổ dân phố phải đóng 100% BHXH (tức 25% tiền lương theo Luật BHXH) có đúng không?
Bộ Nội vụ trả lời vấn đề này như sau:
Khoản 1 và khoản 2 Điều 15 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ quy định:
"1. Ngân sách nhà nước khoán quỹ phụ cấp (bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội) để chi phụ cấp hằng tháng đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố như sau:
a) Đối với thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã ở khu vực biên giới, hải đảo, thôn đặc biệt khó khăn được khoán quỹ phụ cấp bằng 8,0 lần mức lương cơ sở;
b) Đối với thôn, tổ dân phố không thuộc quy định tại điểm a khoản 1 Điều này được khoán quỹ phụ cấp bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.
2. Căn cứ vào quỹ phụ cấp được ngân sách nhà nước khoán cho mỗi thôn, tổ dân phố quy định tại khoản 1 Điều này; khả năng cân đối của ngân sách địa phương; quy định của pháp luật có liên quan và đặc thù của các thôn, tổ dân phố trên địa bàn, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quy định cụ thể những nội dung sau:
a) Mức phụ cấp của từng chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố".
Đồng thời, khoản 2 Điều 18 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định UBND cấp tỉnh quyết định theo thẩm quyền hoặc trình HĐND cùng cấp quyết định các nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố, người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố theo quy định của Nghị định này.
Theo đó, thẩm quyền quy định chế độ, chính sách cụ thể của người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố là HĐND cấp tỉnh.
Nội dung kiến nghị của bà liên quan đến việc thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh tại nghị quyết của HĐND tỉnh. Theo đó, đề nghị bà liên hệ cơ quan có thẩm quyền ở địa phương để được hướng dẫn, giải đáp theo thẩm quyền.
