Quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao phát biểu tại một sự kiện có sự tham dự của Phó tổng thống JD Vance hồi tháng 7 - Ảnh: AFP
Ngày 1-9 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social về việc đề cử Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao (sinh năm 1971) lên làm bộ trưởng chính thức cơ quan này. Ông chủ Nhà Trắng đồng thời hối thúc Thượng viện phê chuẩn quyết định này "ngay lập tức".
Thông báo của Tổng thống Trump là bước đi đầu tiên khởi động quy trình xét duyệt cấp bộ trưởng đối với ông Hùng Cao.
Theo Hiến pháp Mỹ, đề cử cấp bộ trưởng của tổng thống phải được Thượng viện xem xét và chấp thuận.
Quy trình xem xét chỉ chính thức khởi động khi Nhà Trắng chuyển hồ sơ đề cử sang Thượng viện.
Đầu tiên, hồ sơ của ông Hùng Cao sẽ được chuyển tới Ủy ban Quân vụ Thượng viện, nơi ông phải ra điều trần và trả lời chất vấn của các thượng nghị sĩ. Ủy ban này sau đó bỏ phiếu quyết định có trình đề cử ra phiên toàn thể hay không.
Tại phiên toàn thể, đề cử chỉ cần đa số quá bán - tức 51 phiếu, hoặc 50 phiếu cộng lá phiếu quyết định của Phó tổng thống JD Vance - để được thông qua.
Với việc Đảng Cộng hòa đang nắm giữ 53 ghế tại Thượng viện giúp cơ hội của ông Hùng Cao trở nên đặc biệt rộng mở.
Quy trình này không xa lạ với Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao. Hồi tháng 10-2025, ông từng vượt qua thủ tục tương tự để được phê chuẩn vào vị trí Thứ trưởng Hải quân với 52 phiếu thuận và 45 phiếu chống.
Luật pháp Mỹ không đặt thời hạn buộc Thượng viện phải điều trần hay bỏ phiếu. Tuy nhiên theo quy tắc của Thượng viện, những đề cử chưa được xử lý khi Quốc hội khóa hiện tại kết thúc vào đầu tháng 1-2027 sẽ bị trả lại cho tổng thống.
Ngoài ra, khi hồ sơ được đệ trình lên Thượng viện, ông Hùng Cao có thể tiếp tục đảm nhiệm chức Quyền Bộ trưởng trong suốt thời gian chờ phê chuẩn, thay vì bị giới hạn 210 ngày như quy định thông thường đối với vị trí này.
Ông Hùng Cao được bổ nhiệm Quyền Bộ trưởng Hải quân từ ngày 22-4-2026, sau khi bộ trưởng trước đó John Phelan bất ngờ mất chức.
Ông Hùng Cao tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ năm 1996, sau đó lấy bằng thạc sĩ vật lý ứng dụng tại Trường Sau đại học Hải quân.
Ông phục vụ trong quân ngũ 25 năm với vai trò sĩ quan tác chiến đặc biệt, qua nhiều đợt triển khai tới Iraq, Afghanistan và Somalia.
Ông nghỉ hưu năm 2021 với quân hàm đại tá, rồi chuyển sang làm cho tập đoàn quốc phòng CACI International.
Không lâu sau khi nghỉ hưu, ông bước vào chính trường với tư cách ứng viên Đảng Cộng hòa. Ông từng hai lần tranh cử dân biểu Hạ viện vào năm 2022 và thượng nghị sĩ vào năm 2024. Cả hai lần ông đều tranh cử ở bang Virginia và thất bại.
Tháng 2-2025, ông Trump đề cử ông làm Thứ trưởng Hải quân. Bước ngoặt xảy ra vào đầu năm 2026, khi Bộ trưởng Hải quân John Phelan bị cách chức.
Ngày 22-4, ông Hùng Cao được bổ nhiệm làm Quyền Bộ trưởng bộ này.
Bộ trưởng Hải quân làm gì?
Đây là chức vụ dân sự đứng đầu Bộ Hải quân - cơ quan trực thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, quản lý cả lực lượng Hải quân lẫn Thủy quân lục chiến.
Theo luật Mỹ, bộ trưởng chịu trách nhiệm tuyển quân, tổ chức, huấn luyện, trang bị và bảo đảm hậu cần cho hai lực lượng này, đồng thời giám sát việc đóng mới và sửa chữa tàu chiến.
Chức vụ này cũng đề xuất và điều hành ngân sách, cùng chính sách nhân sự cho gần 900.000 thủy thủ, lính thủy đánh bộ và nhân viên dân sự.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Hải quân không nằm trong chuỗi chỉ huy tác chiến. Mệnh lệnh tác chiến đi từ tổng thống qua bộ trưởng quốc phòng tới các bộ tư lệnh tác chiến, không qua các bộ trưởng quân chủng.
