Ảnh vệ tinh ngày 13-9 cho thấy một trạm bơm trên tuyến đường ống Đông - Tây của Saudi Arabia bị hư hại sau vụ tấn công bằng drone hai ngày trước - Ảnh: AFP
Nếu tuyến đường ống ở Saudi Arabia không sớm hoạt động trở lại, thị trường có nguy cơ mất thêm lượng dầu tương đương tới 4% nguồn cung toàn cầu, làm trầm trọng hơn tình trạng thiếu hụt vốn đã đẩy giá nhiên liệu lên cao kỷ lục.
Dầu dự trữ chỉ đủ 5-7 ngày
Theo báo Guardian ngày 14-9, ảnh vệ tinh công bố tối 13-9 cho thấy một trạm bơm trên tuyến đường ống Đông - Tây dài khoảng 1.200km của Saudi Arabia bị cháy đen và hư hại nặng sau khi bị máy bay không người lái (drone) tấn công hôm 11-9. Tuyến đường ống hiện ngừng hoạt động và chưa rõ khi nào sẽ vận hành trở lại.
Riyadh đến nay chưa công bố đầy đủ mức độ thiệt hại của vụ tấn công. Saudi Arabia cáo buộc các drone thực hiện vụ tấn công được phóng bởi các tay súng tại Iraq.
Chia sẻ với Hãng thông tấn Reuters, các nguồn thạo tin đưa ra những đánh giá khác nhau về thời gian khắc phục. Một nguồn tin cho rằng quá trình sửa chữa có thể kéo dài tới sáu tuần, trong khi nguồn khác nhận định đường ống có thể được khôi phục sớm hơn và nối lại một phần hoạt động bơm dầu trong lúc việc sửa chữa diễn ra.
Tuyến đường ống Đông - Tây có vai trò đặc biệt quan trọng đối với Saudi Arabia trong 6 tháng qua, khi xung đột tại Iran khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu dầu của nhiều nước trong khu vực.
Nhờ tuyến đường chạy xuyên bán đảo Ả Rập, Saudi Arabia có thể đưa khoảng 4 triệu thùng dầu/ngày - tương đương khoảng 4% nguồn cung toàn cầu - từ miền đông đất nước tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ, qua đó tránh phải vận chuyển qua Hormuz.
Tuy nhiên, sau khi đường ống ngừng hoạt động, ba nguồn tin trong ngành cho biết lượng dầu dự trữ tại Yanbu hiện chỉ đủ duy trì xuất khẩu trong khoảng 5-7 ngày. Saudi Arabia còn có một số kho dự trữ phục vụ khách hàng tại các cảng Ain Sukhna trên Biển Đỏ và Sidi Kerir trên Địa Trung Hải của Ai Cập, nhưng lượng dầu này cũng chỉ đủ thêm vài ngày.
Các nguồn tin cảnh báo các kho dự trữ đang không đầy và sẽ sớm cạn nếu dòng dầu qua tuyến Đông - Tây không được nối lại.
Tuyến đường ống Đông - Tây nối Abqaiq với Yanbu, trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Saudi Arabia trên Biển Đỏ - Đồ họa: GUARDIAN; Chuyển ngữ: HÀ ĐÀO
Nguồn cung dầu Trung Đông thêm sức ép
Nguy cơ xuất khẩu dầu của Saudi Arbia suy giảm xuất hiện vào thời điểm nguồn cung toàn cầu vốn đã chịu sức ép lớn từ cuộc chiến tại Trung Đông.
Ngày 13-9, giá dầu Brent tăng hơn 3,4%, lên 108 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 5. Sự gián đoạn nguồn cung dầu thô cũng lan sang các sản phẩm tinh chế như xăng và dầu diesel.
Tại Mỹ, giá dầu diesel trung bình đã vượt 6 USD/gallon vào ngày 11-9, đánh dấu mức cao kỷ lục.
Triển vọng hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn cũng trở nên mong manh hơn. Tối 13-9, Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr Albusaidi thông báo cuộc họp khu vực dự kiến diễn ra ngày 14-9 đã bị hoãn "vì lợi ích của sự đồng thuận".
Các quan chức Iran trước đó cho biết sẽ tham dự cuộc họp cùng các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh để trình bày thỏa thuận giữa Tehran và Muscat về quản lý các tuyến hàng hải đi qua eo biển Hormuz.
Trước chiến sự, tàu thuyền có thể tự do đi qua eo biển này. Tuy nhiên, Iran hiện yêu cầu các tàu phải xin phép trước khi quá cảnh và đang xem xét cơ chế thu phí dịch vụ.
Trong khi đó, Saudi Arabia còn phải chịu thêm sức ép trong việc xuất khẩu dầu khi lực lượng Houthi tại Yemen do Iran hậu thuẫn đã chiếm được đảo Perim ở eo biển Bab al-Mandeb. Đây là tuyến đường biển quan trọng đối với xuất khẩu dầu từ cảng Yanbu, đặc biệt trong bối cảnh Riyadh đang tăng cường sử dụng tuyến Biển Đỏ để tránh Hormuz.
