Giữa không khí oi ả của những ngày cuối tháng 5, khi tiếng ve bắt đầu râm ran báo hiệu mùa thi cử đang cận kề, một không gian nghệ thuật đầy lắng đọng đã mở ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Triển lãm nghệ thuật "Sĩ tử 3 – Chuyện sĩ tử" chính thức ra mắt như một cuộc gặp gỡ đầy cảm xúc giữa nghệ thuật, ký ức học đường và tinh thần hiếu học của nhiều thế hệ người Việt.
Không chỉ là không gian trưng bày sáng tạo dành cho người trẻ, triển lãm năm nay còn trở thành nơi để những câu chuyện về sự nỗ lực, ước mơ và hành trình học tập được lắng nghe, sẻ chia.
Triển lãm quy tụ hơn 40 tác phẩm của 22 tác giả trẻ với nhiều chất liệu và phong cách thể hiện khác nhau. Mỗi tác phẩm đều cho thấy sự cởi mở trong tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ, những người đang tìm kiếm sự kết nối giữa nghệ thuật tạo hình, đời sống thực tế và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Triển lãm không chỉ thu hút khách trong nước mà còn cả du khách quốc tế.
Điểm nhấn đặc biệt của chương trình năm nay là không gian mang tên "Vườn Trạng Nguyên", đây là một sắp đặt nghệ thuật giàu chất liệu văn hóa truyền thống nhưng được tiếp cận bằng góc nhìn hoàn toàn mới. Ở đó, khái niệm "sĩ tử" không còn bó hẹp trong hình ảnh những học trò bước vào trường thi, mà được mở rộng thành biểu tượng cho bất kỳ ai đang âm thầm học hỏi, bền bỉ theo đuổi ước mơ và hoàn thiện bản thân mỗi ngày.
Giữa không gian di sản, gần 950 câu chuyện học tập được viết lên những bông hoa trạng nguyên như 950 dấu ấn của sự cố gắng. Mỗi câu chuyện là một lát cắt của hành trình vượt khó, của khát vọng vươn lên, của những tháng ngày lặng lẽ nuôi dưỡng tri thức. Sự hiện diện của chúng không chỉ để ghi nhận nỗ lực cá nhân, mà còn góp phần nối dài dòng chảy hiếu học đã tồn tại suốt hàng nghìn năm trong văn hóa dân tộc.
Những câu chuyện về học tập được viết lên bông hoa trạng nguyên.
"Vườn Trạng Nguyên" được xây dựng từ những vật liệu thủ công thân thiện với môi trường đến từ các làng nghề truyền thống như giấy dó, nón lá, đèn mây tre đan, cái đó… Những chất liệu mộc mạc ấy, khi bước vào không gian nghệ thuật sắp đặt đương đại, lại trở nên vừa gần gũi vừa giàu tính biểu tượng. Người tham dự không chỉ đến để ngắm nhìn, mà còn để tìm thấy đâu đó câu chuyện của chính mình, của bạn bè hay sự đồng cảm với những "sĩ tử" khác đang miệt mài trên hành trình trưởng thành.
Mới đây, chia sẻ với Người Đưa Tin về ý tưởng hình thành dự án, ông Nguyễn Ngọc Linh – đại diện đơn vị tổ chức – cho biết cái tên "Vườn Trạng Nguyên" được lấy cảm hứng từ hình ảnh loài hoa tượng trưng cho sự học hành, đỗ đạt. "Hoa trạng nguyên sẽ luôn cần phải mọc lên từ một khu vườn", ông nói, và chính suy nghĩ ấy đã trở thành điểm khởi đầu cho toàn bộ không gian triển lãm năm nay.
Ông Nguyễn Ngọc Linh rất tâm đắc với triển lãm năm nay
Không gian phía sau khu chụp hình cũng gây ấn tượng mạnh khi được lấy cảm hứng từ bức tranh mới sáng tác của họa sĩ Nguyễn Thùy Anh. Tác phẩm tái hiện hình ảnh Văn Miếu – Quốc Tử Giám nằm giữa khu vườn của những loài cây vốn hiện diện trong chính di tích lịch sử này. Tất cả hòa quyện để tạo nên một "khu vườn sĩ tử" giàu cảm xúc, nơi tinh thần học tập và vẻ đẹp văn hóa truyền thống cùng song hành.
Theo ông Nguyễn Ngọc Linh, điều khiến ê-kíp xúc động nhất trong quá trình thực hiện chương trình chính là hàng trăm câu chuyện mà các sĩ tử gửi về. Có những câu chuyện đến từ các thầy hiệu trưởng tâm huyết với nghề, có những học sinh mỗi ngày đạp xe hơn 30km để đến trường. Mỗi người đều mang một "hương sắc riêng", nhưng khi đặt cạnh nhau lại cùng tạo nên bức tranh lớn về tinh thần hiếu học và đạo học của dân tộc Việt Nam.
Dù đã bước sang mùa thứ ba, "Chuyện sĩ tử" vẫn liên tục đổi mới về nhận diện và trải nghiệm nhằm mang lại cảm giác mới mẻ cho người tham gia. Song, theo ban tổ chức, điều không thay đổi chính là tinh thần học tập và những giá trị đạo học mà chương trình luôn mong muốn gìn giữ và lan tỏa.
Du khách chăm chú nhìn ngắm các tác phẩm tại triển lãm “Sĩ tử 3 – Chuyện sĩ tử”.
Ngay trong ngày đầu tiên, triển lãm đã thu hút đông đảo bạn trẻ tới tham quan, trải nghiệm và lưu giữ những khoảnh khắc đáng nhớ trước kỳ thi quan trọng của tuổi học trò. Không chỉ bị thu hút bởi không gian nghệ thuật sáng tạo, nhiều người còn dành thời gian đứng đọc từng câu chuyện nhỏ được treo trong "Vườn Trạng Nguyên", lặng lẽ tìm kiếm đâu đó sự đồng điệu với chính mình.
Là người đã đồng hành cùng triển lãm qua nhiều mùa, chị Tâm chia sẻ rằng bản thân cảm nhận rõ sự thay đổi của chương trình qua từng năm. Theo Tâm, mùa triển lãm năm nay được đầu tư công phu hơn với nhiều ý tưởng lạ, mới mẻ và giàu tính nghệ thuật hơn trước.
"Đến với triển lãm năm nay tôi thấy tranh của các bạn rất đa dạng và đẹp", Tâm chia sẻ.
Chị Tâm là một người rất yêu thích hội họa.
Nói về "Vườn Trạng Nguyên", Tâm cho rằng việc viết gần 950 câu chuyện lên những bông hoa trạng nguyên là một ý tưởng rất ý nghĩa bởi mỗi câu chuyện đều chứa đựng tâm nguyện và cảm xúc riêng của các sĩ tử.
"Tôi thấy rất nhiều bạn đứng đọc, chụp lại chính câu chuyện của mình. Ý tưởng này thật sự rất hay và tạo được sự kết nối với mọi người", Tâm nói.
Ở tuổi 35, Tâm cho biết bản thân vẫn cảm thấy háo hức mỗi lần quay lại với không gian của "Sĩ tử". Với bạn, triển lãm không chỉ lưu giữ tinh thần học tập mà còn là dịp để mọi người sẻ chia cảm xúc, động viên nhau trước những cột mốc quan trọng của tuổi trẻ.
Câu chuyện học tập được viết lên những bông hoa trạng nguyên được nhiều người tìm đọc.
Chia sẻ về chất lượng chuyên môn của triển lãm, bà Nguyễn Thùy Anh – đại diện Hiệp hội Màu nước Quốc tế tại Việt Nam – cho biết chương trình năm nay quy tụ 42 tác phẩm của 22 tác giả trẻ. Theo bà, điểm đáng quý nằm ở cách các bạn tiếp cận chủ đề học tập và sĩ tử bằng tư duy sáng tạo, thay vì chỉ kể lại những câu chuyện lịch sử theo lối quen thuộc.
Nhiều tác phẩm đã gợi nhắc hình ảnh những tấm gương hiếu học nổi tiếng như Mạc Đĩnh Chi với câu chuyện bắt đom đóm bỏ vào vỏ trứng để lấy ánh sáng học bài hay hình tượng người thầy mẫu mực Chu Văn An. Tuy nhiên, các tác giả trẻ đã làm mới những hình ảnh ấy bằng nhiều góc nhìn hiện đại và đa dạng chất liệu nghệ thuật, giúp câu chuyện về đạo học trở nên gần gũi hơn với cộng đồng hôm nay.
Bà Nguyễn Thùy Anh đánh giá cao các tác phẩm của những tác giả trẻ năm nay.
Theo bà Nguyễn Thùy Anh, nghệ thuật luôn là một "liều thuốc tinh thần" đặc biệt, không chỉ tạo nên không gian giao lưu mà còn lan tỏa những thông điệp yêu thương, tinh thần học tập và giá trị tích cực đến cộng đồng.
Gửi lời nhắn nhủ tới các sĩ tử trước kỳ thi tốt nghiệp sắp tới, bà động viên các bạn hãy luôn tự tin trên con đường mình lựa chọn. Bởi theo bà, điểm số hay những trải nghiệm chưa trọn vẹn không phải là điều quyết định tất cả; điều quan trọng nhất vẫn là sự cố gắng, bình tĩnh và niềm tin rằng mọi nỗ lực rồi sẽ mang lại thành quả xứng đáng.
Sau ba mùa tổ chức, "Chuyện Sĩ Tử" không còn đơn thuần là một triển lãm nghệ thuật dành cho người trẻ, mà đang dần trở thành không gian lưu giữ và lan tỏa tinh thần hiếu học bằng ngôn ngữ sáng tạo của nghệ thuật đương đại.
TS. Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Đại diện đơn vị đồng tổ chức, TS. Lê Xuân Kiêu – Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cho biết: "Chúng tôi mong muốn sự kiện năm nay sẽ góp phần cộng hưởng và lan tỏa mạnh mẽ tinh thần hiếu học trong xã hội. Đồng thời, với việc trưng bày 950 câu chuyện học tập hướng tới kỷ niệm 950 năm ra đời Quốc Tử Giám, Văn Miếu – Quốc Tử Giám sẽ ngày càng trở nên gần gũi, thân thuộc và là điểm đến không thể bỏ qua với những ai yêu mến Hà Nội".
Giữa nhịp sống hiện đại nhiều biến động, "Sĩ tử 3 – Chuyện sĩ tử" đã chọn một cách rất riêng để kể lại câu chuyện về sự học: không khô khan, không áp lực, mà bằng cảm xúc, nghệ thuật và sự đồng cảm. Để rồi giữa "Vườn Trạng Nguyên" đầy sắc đỏ, mỗi người khi bước qua đều có thể tìm thấy cho mình một lời động viên lặng lẽ trước hành trình chinh phục tri thức phía trước.
Quốc Tiệp
