Đại biểu Châu Quỳnh Dao phát biểu - Ảnh: GIA HÂN
Sáng 31-10, phát biểu về vấn đề bữa ăn học đường, đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) nêu câu hỏi "nhiều năm qua giải quyết chưa thỏa đáng".
Đó là tại sao khi bước vào trường học, một đĩa cơm, một chai nước lại giá cao hơn bên ngoài? Và cổng trường khép kín vì sự an toàn, vô tình biến căng tin thành một thị trường độc quyền, các cháu không có sự chọn lựa.
Giảm thuế mới là phần ngọn
"Căn nguyên là do quy định về đấu giá tài sản công" - đại biểu nêu rõ và cho biết cử tri rất mừng khi Chính phủ đã ban hành chính sách miễn, giảm thuế, trong đó cho các đơn vị cung cấp suất ăn trường học.
Nhưng bà cho rằng điều này chỉ giải quyết ở phần ngọn, bởi với một khẩu phần ăn giá 35.000 đồng, thuế ở mức cao nhất 8% cũng chỉ khoảng 2.000 đồng, chi phí mặt bằng có thể chiếm 30-40%, tương đương 10.000-14.000 đồng.
"Nếu chỉ giảm thuế mà không xóa bỏ đấu giá tài sản công trong trường thì đến bao giờ trò nghèo mới được ăn no, ăn đủ và ăn sạch?", bà đặt vấn đề.
Về nguyên nhân, theo bà có hai điểm nghẽn chính, đó là đang cào bằng giữa mặt bằng căng tin trong trường học, bệnh viện giống như mặt bằng kinh doanh ngoài thị trường.
Luật rất tốt, bảo vệ chống thất thoát nhưng không phù hợp môi trường công - nơi có tôn chỉ phục vụ người bệnh, người học là trên hết.
Thứ hai, là không giống nhau, thống nhất giữa Luật Đấu thầu và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.
Luật Đấu thầu cho phép chỉ định, thuê hoặc đặt hàng dịch vụ công nhưng Luật Quản lý, sử dụng tài sản công quy định nếu đơn vị không tự tổ chức cung ứng, vận hành phải thực hiện đấu giá.
"Bác sĩ, thầy, cô giáo đâu phải là chuyên gia tài chính, kinh tế để định giá hay làm đấu giá viên tổ chức vận hành cho tốt. Nên buộc phải đấu thầu, giá đẩy lên. Đó là điều hết sức khó khăn", đại biểu Dao nêu thêm.
Chăm lo bữa cơm bán trú
Về giải pháp, bà Dao đề nghị Chính phủ sớm sửa đổi, bổ sung nghị định hướng dẫn Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, cho phép áp dụng cơ chế đặc thù với tài sản phục vụ an sinh, phụ trợ nội bộ trong trường học, bệnh viện.
Chuyển hình thức từ đấu giá thuê mặt bằng sang thu cố định theo chi phí hao mòn tối thiểu và đấu thầu được lựa chọn đơn vị có uy tín, tiêu chuẩn dịch vụ tốt nhất.
Quốc hội cần bổ sung sửa đổi Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, cụ thể quy định riêng về tài sản phục vụ hoạt động sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục, y tế, trong đó quy định rõ cho thuê, bổ sung các chi tiết cơ chế lựa chọn nhà cung cấp và kiểm soát chất lượng dịch vụ.
Đại biểu đề xuất thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ với sự tham gia của chính quyền địa phương, nhà trường, ban đại diện cha mẹ học sinh với phương châm phòng ngừa sai phạm, lấy sức khỏe người học làm thước đo.
Dẫn kinh nghiệm Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, đại biểu cho rằng cần nhìn nhận căng tin chính là "trường học thứ hai", để giáo dưỡng cho học sinh về văn hóa ăn uống và bồi dưỡng thể chất, đảm bảo tốt giống nòi cho các quốc gia.
"Đất nước muốn vươn mình cần vào chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Phải chăm lo từ những điều bình dị nhất, đó là bữa cơm bán trú, dịch vụ ăn uống, bãi giữ xe trong trường học và người bệnh trong bệnh viện tương tự cũng khao khát", đại biểu nhấn mạnh.
Trước đó trả lời lo ngại của các đại biểu về an toàn thực phẩm trong bữa ăn học đường, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết Bộ đang xin ý kiến để sớm ban hành Thông tư quy định về cung cấp bữa ăn nội trú, bán trú, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) cũng chỉ rõ qua nắm bắt từ cơ sở cử tri rất quan tâm đến một vấn đề đó là chất lượng bữa ăn bán trú, vấn đề bạo lực học đường, thuốc lá điện tử và đặc biệt là tác động của nội dung độc hại trên môi trường mạng đối với trẻ em.
