Thần đồng đạo văn
Jiang Fangzhou (36 tuổi) bị Đại học Nhân dân Trung Quốc thu hồi bằng thạc sĩ vì có hành vi đạo văn. Điều đáng chú ý là người phụ nữ này từng được truyền thông Trung Quốc hết lời ca ngợi nhờ khả năng văn học thiên phú.
Tháng 8/2025, Giáo sư triết học Xiao Ying của Đại học Thanh Hoa cáo buộc Jiang Fangzhou đạo văn nghiêm trọng và gian lận học thuật trong luận văn thạc sĩ, sau đó tiếp tục công bố thêm các bằng chứng.
Theo SCMP, Jiang Fangzhou bác bỏ các cáo buộc, cho rằng đó là hành vi phỉ báng.
Jiang Fangzhou bị Đại học Nhân dân Trung Quốc thu hồi bằng thạc sĩ vì có hành vi đạo văn.
Ngày 5/7, Đại học Nhân dân Trung Quốc ban đầu kết luận cô không có hành vi gian lận học thuật, chỉ phát hiện một số cách diễn đạt chưa phù hợp. Người hướng dẫn của cô bị đình chỉ quyền tuyển nghiên cứu sinh trong một năm.
Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, trường đại học đã đảo ngược kết luận, cho biết cuộc điều tra lại xác định có hành vi đạo văn và quyết định thu hồi bằng thạc sĩ của cô.
Theo kết luận của trường, có 9 đoạn trong luận văn của cô trùng lặp với một công trình nghiên cứu ở nước ngoài nhưng không được trích dẫn đúng quy định.
Ngày 13/7, Jiang Fangzhou chấp nhận hình thức xử lý và gửi lời xin lỗi tới người hướng dẫn cùng độc giả.
Vụ việc nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội Trung Quốc đại lục, thu hút hơn 200 triệu lượt xem trên khắp các nền tảng. Theo truyền thông, các tác phẩm của Jiang Fangzhou trước đây cũng từng bị cư dân mạng cáo buộc vay mượn ý tưởng từ văn học thế giới.
Một người dùng mạng bình luận: "Trong học thuật không có đặc quyền dành cho thiên tài. Nhưng trong một xã hội khát khao thành công nhanh chóng, người ta lại sùng bái câu chuyện về thiên tài".
Một ý kiến khác cho rằng Jiang Fangzhou đã bị đặt lên "bệ đỡ" quá sớm, cuộc đời bị chi phối bởi việc xuất bản sách và sức hút truyền thông, đồng thời khẳng định cách nuôi dạy của cha mẹ đã khiến cô không có một tuổi thơ bình thường.
Tuổi thơ nổi tiếng của thần đồng
Jiang Fangzhou lớn lên trong một gia đình bình thường ở tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc). Mẹ cô là giáo viên ngữ văn kiêm cây bút viết trên mạng, còn cha là cảnh sát. Hành trình trưởng thành của Jiang Fangzhou từng trở thành hình mẫu được nhiều bậc phụ huynh Trung Quốc ngưỡng mộ.
Jiang Fangzhou bắt đầu viết từ năm 7 tuổi và xuất bản cuốn sách đầu tay Open the skylight khi mới 9 tuổi. Tác phẩm dựa trên trải nghiệm của cô trong vai trò lớp trưởng và được đánh giá là tác phẩm văn học thiếu nhi do chính một đứa trẻ sáng tác.
Đến năm 11 tuổi, cô tiếp tục xuất bản tiểu thuyết đề cập đến tuổi dậy thì, vấn đề bắt nạt học đường và nhiều vấn đề xã hội khác dưới góc nhìn của một học sinh tiểu học.
"Tôi bắt đầu đọc văn học từ năm 7 tuổi. Thực tế, văn học đã thu hút tôi sớm hơn bất kỳ loại hình nghệ thuật nào khác. Tôi không thấy mình có lựa chọn nào khác. Tôi dần yêu thích việc viết văn, nó giúp tôi tìm thấy sự bình yên nội tâm và mang lại cho tôi niềm vui vô bờ. Vì vậy, tôi có thể nói rằng văn học đã chọn tôi", nữ tác giả chia sẻ ở buổi ký tặng sách năm 2019.
Jiang Fangzhou thường xuyên đi khắp Trung Quốc để diễn thuyết.
Bước vào đại học, Jiang Fangzhou còn nổi tiếng hơn. Năm 2008, cô đạt 561/750 điểm trong kỳ thi tuyển sinh đại học toàn quốc (cao khảo) vốn nổi tiếng khốc liệt của Trung Quốc. Nữ sinh đến từ Hồ Bắc được nhận vào Khoa Báo chí của Đại học Thanh Hoa thông qua cơ chế tuyển sinh đặc biệt, giúp điểm xét tuyển của cô được cộng thêm 60 điểm.
Quyết định này từng vấp phải chỉ trích khi nhiều ý kiến cho rằng Đại học Thanh Hoa đã lợi dụng danh tiếng của Jiang Fangzhou và làm giảm tính công bằng của kỳ thi. Nhà trường khi đó cho biết các chuyên gia đánh giá cô sở hữu năng lực viết lách và tiềm năng đặc biệt, đồng thời cho rằng nếu chỉ dựa cứng nhắc vào điểm số sẽ có nguy cơ bỏ sót những tài năng khác biệt.
Jiang Fangzhou thường xuyên đi khắp Trung Quốc để diễn thuyết về sáng tác văn học và chia sẻ về tuổi thơ đặc biệt.
Ngay khi còn là sinh viên, cô đã làm phóng viên cộng tác cho tạp chí có ảnh hưởng New Weekly ở miền Nam Trung Quốc, sau đó trở thành Phó Tổng biên tập sau khi tốt nghiệp.
Nữ phóng viên cũng từng tháp tùng một lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc trong chuyến giao lưu văn học tại Colombia và nhiều lần diễn thuyết trên khắp Trung Quốc về viết văn cũng như hành trình trưởng thành đặc biệt của mình.
Jiang Fangzhou có nhiều độc giả trung thành.
Năm 2019, cô nhận bằng thạc sĩ của Đại học Nhân dân Trung Quốc.
Những suy ngẫm của Jiang Fangzhou về văn chương từng được các cây viết lớn của Trung Quốc nhận định là vượt xa độ tuổi của cô cũng như của cả thế hệ.
Một học giả khác còn cho rằng cô đọc nhiều sách hơn giảng viên đại học.
