Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga ngày 9-9 ở Matxcơva - Ảnh: TTXVN
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Nga, ngày 9-9, tại thủ đô Matxcơva, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dự Diễn đàn khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga với chủ đề "Kết nối công nghệ chiến lược".
Thay đổi tư duy, có cách làm mới
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Phó thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko nêu rõ năm 2026 là Năm Giao lưu giáo dục, khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga. Tại diễn đàn, hai bên sẽ khởi động tuyển chọn dự án nghiên cứu chung mới do Quỹ Khoa học Nga cùng Quỹ Phát triển khoa học và Công nghệ quốc gia Việt Nam đồng tổ chức, đồng thời khởi động một số dự án hợp tác khác.
Phó thủ tướng Nga nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, vật liệu mới, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ... chính là những lĩnh vực sẽ định hình nên diện mạo công nghệ trong tương lai.
Trong bối cảnh đó, điều quan trọng đối với hai nước không chỉ là chia sẻ những thành tựu mà còn là hợp nhất năng lực để cùng nhau tạo ra những phát triển tiên tiến.
Phó thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko phát biểu tại sự kiện - Ảnh: TTXVN
Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết diễn đàn được tổ chức vào thời điểm Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới.
Trong đó Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Trong quá trình này, Việt Nam coi trọng hợp tác quốc tế, đặc biệt là hợp tác với những đối tác có nền tảng khoa học - công nghệ mạnh, có quan hệ hữu nghị truyền thống và có khả năng bổ sung cho nhu cầu phát triển của Việt Nam.
Chia sẻ khoa học, công nghệ và giáo dục là những lĩnh vực tạo nên nền móng đặc biệt của quan hệ Việt - Nga, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hợp tác khoa học và công nghệ giữa hai nước trong giai đoạn tới cần có một tư duy mới, cách làm mới và những mục tiêu cao hơn.
Ông đề nghị hợp tác không chỉ dừng ở trao đổi chuyên gia, đào tạo cán bộ, mà phải hướng tới cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường.
Hai nước cần lựa chọn một số lĩnh vực thực sự có tính chiến lược, kết hợp thế mạnh khoa học - công nghệ của Nga với nhu cầu phát triển, nguồn nhân lực và thị trường của Việt Nam - như năng lượng nguyên tử, năng lượng mới, công nghệ vũ trụ - vệ tinh, bán dẫn - vi điện tử, công nghệ lượng tử và trí tuệ nhân tạo.
Đo lường hiệu quả bằng số công nghệ, sản phẩm
Gần 500 đại biểu đại diện các cơ quan hoạch định chính sách, các viện nghiên cứu, các hiệp hội doanh nghiệp công nghệ, các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà đầu tư của Việt Nam và Nga đã tham dự, nghe phát biểu định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong hợp tác khoa học và công nghệ Việt - Nga - Ảnh: TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ưu tiên hợp tác những lĩnh vực có khả năng tạo ra năng lực công nghệ mới và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của mỗi nước.
Ông đề xuất Chính phủ hai nước nghiên cứu xây dựng một cơ chế để thường xuyên rà soát các dự án hợp tác khoa học - công nghệ trọng điểm. Hai bên cần tạo điều kiện để các nhà khoa học, doanh nghiệp hai nước gặp gỡ, trao đổi và hợp tác.
Đồng thời đầu tư mạnh mẽ cho thế hệ các nhà khoa học và chuyên gia trẻ Việt Nam - Nga, tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trẻ của hai nước cùng thực hiện những nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
Hướng đến doanh nghiệp, người đứng đầu Đảng, Nhà nước mong muốn các tập đoàn công nghệ, tập đoàn năng lượng của Nga tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ tại Việt Nam. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam được khuyến khích chủ động tìm kiếm cơ hội đầu tư, hợp tác tại Nga.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn trong những năm tới, khi hai bên đánh giá quan hệ hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Nga, không chỉ nói về bao nhiêu đoàn đã trao đổi, bao nhiêu văn kiện đã ký kết.
Điều quan trọng hơn, theo ông, là: Bao nhiêu công nghệ đã được hai bên cùng làm chủ? Bao nhiêu sản phẩm đã được tạo ra? Bao nhiêu doanh nghiệp đã cùng đầu tư? Bao nhiêu nhà khoa học trẻ đã trưởng thành? Và những kết quả đó đã đóng góp như thế nào cho sự phát triển của hai đất nước? Đó phải là những thước đo mới của hợp tác.
Cũng tại diễn đàn, hai bên đã ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt - Nga và trao các văn kiện hợp tác về khoa học, công nghệ và giáo dục giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phó thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko chứng kiến trao văn kiện hợp tác giữa hai nước trong khoa học và công nghệ - Ảnh: TTXVN
