Sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh có 168 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 113 phường, 54 xã và đặc khu Côn Đảo.
Theo kế hoạch trên, Ủy ban nhân dân thành phố giao Ủy ban nhân dân các xã đã đủ điều kiện, tiêu chuẩn, đặc biệt là các xã hình thành từ thị trấn trước đây hoặc đã có quy hoạch đô thị được phê duyệt, khẩn trương thực hiện đầy đủ các bước xây dựng đề án theo lộ trình, trình Ủy ban nhân dân thành phố xem xét.
Ủy ban nhân dân thành phố cũng yêu cầu các địa phương phải phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để rà soát, điều chỉnh quy hoạch, đánh giá các tiêu chuẩn phân loại đô thị và lập đề án phân loại đô thị, đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trình cấp có thẩm quyền.
Theo kế hoạch xây dựng đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn của UBND TP Hồ Chí Minh, hệ thống tiêu chuẩn tương đối cao đối với các đơn vị hành chính muốn chuyển thành phường.
Cụ thể, xã phải đạt quy mô dân số từ 21.000 người trở lên, diện tích tối thiểu 5,5 km² và tỷ lệ dân số đô thị đạt từ 50%. Cùng với đó là hàng loạt tiêu chí về kinh tế - xã hội cũng được đặt ra như: thu ngân sách phải bảo đảm cân đối chi, tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ đạt từ 70%, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp từ 70% trở lên. Ngoài ra, thu nhập bình quân đầu người phải cao hơn mức trung bình của thành phố trong 3 năm gần nhất, đồng thời tỷ lệ hộ nghèo phải thấp hơn mức chung của thành phố.
Việc thành lập các đơn vị hành chính đô thị, chủ yếu là chuyển từ xã lên phường, nhằm phù hợp quá trình đô thị hóa nhanh.
Các xã sẽ tiến hành rà soát, đánh giá hiện trạng, lập hồ sơ đề án và lấy ý kiến cử tri trước khi trình các cấp có thẩm quyền của thành phố xem xét. Toàn bộ quá trình dự kiến hoàn thành các bước quan trọng trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến giữa tháng 6/2026. Sau đó, hồ sơ sẽ tiếp tục được Bộ Nội vụ thẩm định, Chính phủ xem xét và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định.
