Xuất khẩu dầu thô từ khu vực Trung Đông đang phục hồi về gần mức trước khi xung đột nổ ra, khi các nhà sản xuất lớn tại vùng Vịnh tăng cường sử dụng đường ống, cảng thay thế và hình thức chuyển dầu giữa các tàu để duy trì nguồn cung.
Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã chuyển hướng một phần dòng dầu thông qua các tuyến đường thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Dù một số tuyến mới cũng đối mặt với rủi ro, trong đó có các cuộc tấn công nhằm vào đường ống dầu và những mối đe dọa đối với tàu vận chuyển, lượng dầu xuất khẩu vẫn tăng trở lại.
Goldman Sachs ước tính xuất khẩu dầu thô của các nhà sản xuất tại vùng Vịnh Ba Tư đạt khoảng 19 triệu thùng/ngày trong tuần tính đến thứ Hai. Dầu thô chiếm gần 90% mức phục hồi trong tổng lượng dầu xuất khẩu của khu vực trong tháng 9, nhờ lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz tăng lên.
Trong khi đó, các nhà phân tích của JPMorgan cho biết sau khi tuyến đường ống Đông-Tây của Ả Rập Xê Út được khôi phục, lượng dầu thô xuất khẩu trung bình trong 10 ngày từ Trung Đông đã tăng lên khoảng 17,5 triệu thùng/ngày, tương đương 98% mức trước xung đột.
Dữ liệu từ công ty theo dõi tàu Kpler cũng cho thấy sự phục hồi đáng kể. Trong tháng này, ít nhất 16,5 triệu thùng dầu thô/ngày đã rời khu vực Vịnh, tương đương mức trước xung đột nếu không tính nguồn cung từ Iran. Con số này cao hơn khoảng 10,5 triệu thùng/ngày so với mức trung bình trong tháng 3, thời điểm xung đột ban đầu khiến hoạt động xuất khẩu đình trệ.
Sự phục hồi của dòng dầu đang giúp giảm bớt lo ngại về nguồn cung toàn cầu, qua đó hạn chế áp lực tăng giá dầu. Dầu Brent giao tháng 11 tăng 0,5% lên 103,05 USD/thùng, trong khi hợp đồng giao tháng 12 tăng 1,5% lên 97,64 USD/thùng. Dầu WTI giao tháng 11 tăng 1,3% lên 90,49 USD/thùng.
Trước xung đột, khoảng 83% lượng dầu thô của khu vực Vịnh được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đến tháng 9, khoảng 40% lượng dầu thô đã rời khu vực mà không đi qua tuyến đường này.
Theo Kpler, khoảng 60% lượng dầu thô xuất khẩu trong tháng 9 vẫn đi qua eo biển Hormuz, trong khi 23% được bốc dỡ bên ngoài eo biển, chủ yếu tại khu vực bờ biển Oman và UAE. Khoảng 17% lượng dầu còn lại được vận chuyển ra ngoài thông qua Biển Đỏ.
Một thay đổi đáng chú ý là dầu đi qua Hormuz ngày càng được vận chuyển bằng hình thức chuyển tải giữa các tàu. Một tàu chở dầu được chất hàng bên trong Vịnh Ba Tư sẽ đi qua eo biển Hormuz, sau đó chuyển dầu sang một tàu khác ngoài khơi Oman hoặc UAE. Tàu thứ hai tiếp tục vận chuyển hàng đến các thị trường tại châu Á hoặc châu Âu.
Theo Kpler, quá trình phục hồi xuất khẩu đã vượt qua nhiều cú sốc, bao gồm gián đoạn trên tuyến Biển Đỏ, việc hết hạn bản ghi nhớ Mỹ-Iran và vụ tấn công vào đường ống Đông-Tây hồi tháng 9. Các nhà phân tích nhận định dòng dầu đã liên tục được chuyển hướng để thích ứng với từng gián đoạn.
Iran hiện là ngoại lệ trong quá trình phục hồi của khu vực. Dữ liệu vệ tinh được Goldman Sachs xem xét cho thấy trong tháng 9 không ghi nhận xuất khẩu dầu thô hoặc các sản phẩm lọc dầu chính của Iran bằng đường biển. Kpler cũng cho rằng dòng dầu của Iran gần như bằng 0 sau khi Mỹ áp dụng lệnh phong tỏa hàng hải.
Trước xung đột, Iran xuất khẩu khoảng 1,7 triệu thùng dầu/ngày.
Trong khi nguồn cung dầu thô phần lớn đã ổn định trở lại, nguồn cung các sản phẩm dầu mà người tiêu dùng và ngành công nghiệp sử dụng vẫn chịu ảnh hưởng. Goldman Sachs ước tính xuất khẩu diesel, xăng và nhiên liệu máy bay hiện chỉ bằng khoảng một nửa mức trung bình năm 2025.
JPMorgan cũng cho rằng xuất khẩu các sản phẩm dầu từ Trung Đông chỉ đạt khoảng 58% mức của năm 2025 do thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng và nguy cơ cháy nổ gia tăng.
Giới phân tích cho rằng thách thức tiếp theo là khả năng hệ thống xuất khẩu mới có thể tiếp tục xử lý khối lượng dầu lớn đến đâu nếu xảy ra thêm một đợt gián đoạn.
