Phối cảnh tháp tài chính 108 tầng của dự án thành phố thông minh Bắc Hà Nội. Ảnh: ĐVTK
Mô hình này là thành phố thông minh.
Theo báo cáo của Fortune Business Insights, quy mô thị trường thành phố thông minh toàn cầu được định giá ở mức 952,13 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ tăng từ 1.187,27 tỷ USD vào năm 2026 lên 6.315,12 tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 23,20% trong giai đoạn dự báo.
Trên thực tế, nhiều quốc gia trên thế giới cũng đang theo đuổi và phát triển mô hình này, trong đó có Việt Nam. Một trong những dự án nổi bật về thành phố thông minh ở Việt Nam là Thành phố thông minh Bắc Hà Nội. Dự án được khởi công ngày 19/8/2025, rộng hơn 270 ha, với tổng mức đầu tư 4,2 tỷ USD.
Thành phố thông minh cũng là một phần chủ đề được đề cập tới tại Diễn đàn “Đổi mới sáng tạo trong phát triển thành phố thông minh, nhà máy thông minh tại Việt Nam” ở Hà Nội. Diễn đàn được Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp cùng Tập đoàn Arup Ventures (Vương quốc Anh) tổ chức. Mục tiêu của Diễn đàn là nhằm cụ thể hóa các định hướng lớn của Đảng và Chính phủ, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cũng như Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng về danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Thành phố thông minh là gì?
Xu thế về thành phố thông minh, nhà máy thông minh đang định hình lại cấu trúc phát triển của nhiều quốc gia và đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc chủ động xây dựng hạ tầng số, phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao và từng bước làm chủ các nền tảng công nghệ chiến lược.
Tại Diễn đàn, các chuyên gia làm rõ thành phố thông minh là không gian tích hợp dữ liệu và công nghệ nhằm tối ưu hóa quản trị đô thị, sử dụng hiệu quả tài nguyên, nâng cao chất lượng sống của người dân và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong khi đó, nhà máy thông minh chính là hạt nhân của nền sản xuất thế hệ mới – nơi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, Internet vạn vật (IoT), tự động hóa và công nghệ bản sao số (Digital Twin) được tích hợp toàn diện nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, phát biểu khai mạc tại Diễn đàn.
Phát biểu tại Diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh rằng đô thị thông minh và nhà máy thông minh không còn là những mô hình mang tính thử nghiệm, mà đang trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế số và kinh tế xanh.
Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá khi nhiều địa phương đã bắt đầu triển khai các quy hoạch đô thị thế hệ mới. Đồng thời nhiều doanh nghiệp công nghệ và công nghiệp trong nước đã từng bước hình thành các tổ hợp sản xuất thông minh ứng dụng AI, Digital Twin và tự động hóa tiên tiến.
Phó Giám đốc NIC khẳng định, việc phát triển các nền tảng thành phố thông minh và nhà máy thông minh “Make in Vietnam” sẽ không chỉ góp phần nâng cao năng lực quản trị và năng suất lao động, mà còn tạo nền tảng để Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nâng cao tính tự chủ công nghệ và xây dựng các ngành công nghiệp chiến lược có sức cạnh tranh toàn cầu.
Tại Diễn đàn, TS Đào Thị Như, đại diện Cục Phát triển Đô thị, Bộ Xây dựng cũng đã chia sẻ định hướng xây dựng khung chính sách và cơ chế thúc đẩy phát triển đô thị thông minh theo hướng đồng bộ, liên thông dữ liệu và lấy người dân làm trung tâm.
Các nội dung tham luận của đại diện Cục Phát triển Đô thị nhấn mạnh yêu cầu phải đổi mới tư duy quy hoạch đô thị từ mô hình quản lý truyền thống sang mô hình quản trị số dựa trên dữ liệu thời gian thực, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành hạ tầng, quản lý giao thông, năng lượng, môi trường và dịch vụ công đô thị.
Tập đoàn nổi tiếng thế giới hiến kế gì cho Việt Nam?
Diễn đàn cũng đã ghi nhận nhiều tham luận chuyên sâu từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước về các giải pháp công nghệ chiến lược phục vụ quá trình chuyển đổi kép giữa số hóa đô thị và thông minh hóa sản xuất công nghiệp.
Trong đó có đại diện của Arup, tập đoàn đa quốc gia được thành lập từ năm 1946, trụ sở chính tại London, Vương quốc Anh. Arup hiện có 94 văn phòng tại 34 quốc gia, cung cấp các dịch vụ tư vấn và kỹ thuật với hơn 150 lĩnh khác nhau... Tập đoàn Arup thành lập văn phòng tại Việt Nam từ năm 2008. Arup cũng chính là đơn vị đảm nhận vai trò kỹ sư kết cấu chính cho tòa tháp CITIC (còn được gọi là China Zun). Đây là tòa tháp cao nhất ở Bắc Kinh (Trung Quốc).
Ông Ricky Tsui, Giám đốc kiêm Trưởng bộ phận Đầu tư và Phát triển Kinh doanh khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tập đoàn Arup, chia sẻ tại Diễn đàn.
Ông Ricky Tsui, Giám đốc kiêm Trưởng bộ phận Đầu tư và Phát triển Kinh doanh khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tập đoàn Arup, đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai các mô hình đô thị thông minh và hạ tầng thông minh tại nhiều quốc gia phát triển. Theo ông, trong bối cảnh các đô thị đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn về dân số, môi trường và nhu cầu năng lượng, công nghệ số và dữ liệu thời gian thực sẽ đóng vai trò như “hệ thần kinh trung tâm” của đô thị hiện đại.
Đặc biệt, ông Ricky Tsui cho rằng, công nghệ bản sao số không chỉ hỗ trợ mô phỏng quy hoạch và vận hành hạ tầng mà còn giúp các thành phố dự báo rủi ro, tối ưu nguồn lực và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động kinh tế – xã hội và biến đổi khí hậu.
Ngoài ra, theo ông, Arup nhận thấy thành phố thông minh và nhà máy thông minh sẽ là ưu tiên hàng đầu, bởi vì có rất nhiều công ty khởi nghiệp liên quan đến hai lĩnh vực này.
“Từ chuyên môn và đội ngũ kỹ sư của Arup, chúng tôi có thể tinh chỉnh giải pháp của doanh nghiệp startup ở Việt Nam, đồng thời cung cấp cho bạn những hiểu biết về thị trường. Tất nhiên là các dịch vụ chuyên gia trong lĩnh vực của chúng tôi cũng có thể giúp các bạn định nghĩa lại và nâng cấp giải pháp của mình”, ông Ricky Tsui khẳng định.
Đại diện các doanh nghiệp chia sẻ các giải pháp công nghệ tại Diễn đàn.
Cũng tại diễn đàn, đại diện Tập đoàn Dassault Systèmes, FPT và BKAV trình bày các giải pháp công nghệ chiến lược như xây dựng các nền tảng AI và IoT “Make in Vietnam”, Digital Twin... để phát triển thành phố thông minh, đô thị thông minh.
