Nàng Ti Moune và Daniel trong Once On This Island - Ảnh: Q.N.
Đây cũng là cách mà Impact Theatre Saigon (ITS) tạo ra trải nghiệm đẹp cho khán giả với Once On This Island - nơi họ không chỉ xem một câu chuyện về một hòn đảo xa xôi ở Caribbean mà còn được mời bước vào hòn đảo ấy.
Vở tiếp tục diễn vào tối 15 và 16-8 tại sân khấu C30 Hòa Bình, TP.HCM. Đây là lần trở lại sau đợt công diễn đầu tiên vào tháng 11-2025, khi ITS lần đầu đưa trọn vẹn tác phẩm Broadway này đến khán giả Việt Nam.
Bảy tấn cát và một sân khấu không cần quá nhiều thứ của Once On This Island
Gây ấn tượng ngay từ đầu không phải là một sân khấu đồ sộ dù là một vở nổi tiếng. Vở được dựng trên một sân khấu tròn 360 độ. Khán giả ngồi quanh không gian biểu diễn, trong khi các diễn viên di chuyển liên tục giữa những "vùng" sân khấu khác nhau.
Điều này đặc biệt phù hợp với tinh thần của Once On This Island. Tác phẩm vốn không cần một sân khấu Broadway khổng lồ để kể câu chuyện lớn. Các phiên bản của vở có thể được dàn dựng với quy mô linh hoạt, chú trọng vào diễn viên, âm nhạc và khả năng kể chuyện của cộng đồng.
ITS đã nắm được tinh thần ấy khá tốt. Thay vì dùng công nghệ sân khấu để "đè" câu chuyện, ê kíp để con người và không gian làm công việc đó. Một nhúm cát trở thành bãi biển. Một vòng tròn trở thành ngôi làng. Một nhóm diễn viên có thể cùng lúc là người dân, người kể chuyện, những nhân vật trong ký ức và cả những lực lượng siêu nhiên.
Một phân đoạn trong vở Once On This Island - Video: Q.N.
Nếu sân khấu là cơ thể của hòn đảo, âm nhạc chính là nhịp tim. Các ca khúc như: We Dance, Mama Will Provide, Forever Yours, Human Heart, Pray, Rain và Why We Tell The Story tạo nên một đường dây cảm xúc khá rõ từ niềm vui, tình yêu, khát vọng sống đến mất mát và cuối cùng là sự tiếp nối của cộng đồng.
Khán giả có thể nhìn thấy diễn viên ở khoảng cách rất gần. Một ánh mắt, một bước chân, một chuyển động cơ thể không còn bị khoảng cách sân khấu truyền thống làm loãng. Các diễn viên phải hát, diễn và di chuyển trong một không gian mà gần như không có "góc khuất" để ẩn mình.
Đây cũng là một thử thách đáng kể đối với dàn diễn viên trẻ của ITS. Trong số các nghệ sĩ tham gia, Jay-Thiện Nguyễn đảm nhận vai trò đạo diễn đồng thời diễn xuất; Thảo Ngọc phụ trách điều hành và sản xuất; Timmy đảm nhận giám đốc âm nhạc. Dàn diễn viên còn có Thẩm Trà Tiên, Nguyễn Lâm Thảo Tâm, Uy Lê, NGHI, Tào Nhân, Lâm Vỹ, Lynh Khúc cùng nhiều nghệ sĩ khác.
Sự xuất hiện của những gương mặt quen thuộc với công chúng ở các lĩnh vực khác nhau cũng giúp vở có thêm độ mở, nhưng điều quan trọng hơn là họ phải cùng phục vụ một ngôn ngữ sân khấu thống nhất.
Khoảnh khắc Võ Hạ Trâm và khán giả cùng bước lên sân khấu
Nếu phải chọn một hình ảnh đại diện cho đêm diễn 14-8, đó không phải là một màn hát solo hay một cú chuyển cảnh ngoạn mục. Đó chính là đôi chân trần của khán giả trên cát.
Sau khi câu chuyện kết thúc, khán giả được mời bước vào không gian sân khấu. Võ Hạ Trâm, với tư cách khán giả, cũng cởi giày bước xuống lớp cát cùng mọi người. Và họ nhảy.
Không còn hàng ghế ngăn cách diễn viên và khán giả. Không còn khái niệm người biểu diễn ở phía trước và người xem ở phía sau. Những người vừa theo dõi câu chuyện của Ti Moune trở thành một phần của lễ hội cuối cùng trên hòn đảo.
Clip Võ Hạ Trâm cùng khán giả lên sân khấu nhảy ở màn kết vở diễn - Video: Q.N.
Khoảnh khắc ấy khiến thông điệp về cộng đồng của vở trở nên trực quan hơn bất kỳ lời thoại nào. Một vở diễn về sức mạnh cộng đồng cuối cùng đã biến chính khán giả thành một cộng đồng có lẽ là thành công đáng kể nhất của cách dàn dựng này.
Once On This Island không phải là tác phẩm dễ dựng. Vở được trình diễn bằng tiếng Anh, đòi hỏi diễn viên phải đồng thời xử lý ca hát, diễn xuất, vũ đạo và khả năng tương tác trực tiếp với khán giả. Phiên bản của ITS cũng được cấp bản quyền từ Music Theatre International (MTI).
Vì vậy, giá trị của dự án không chỉ nằm ở việc một nhóm nghệ sĩ trẻ Việt Nam đưa một musical Broadway đến sân khấu TP.HCM, mà ở việc thử nghiệm một cách tiếp cận nhạc kịch khác: không chờ có một nhà hát lớn mới làm được musical; không nhất thiết phải có một sân khấu đầy máy móc mới tạo được thế giới sân khấu; và không nhất thiết khán giả phải ngồi yên để thưởng thức.
Từ hơn 7 tấn cát, một vòng sân khấu và một tập thể diễn viên, Once On This Island tạo được một hòn đảo đủ sức chứa một câu chuyện về tình yêu, giai cấp, hy sinh, niềm tin và sự sống còn của cộng đồng.
Dàn diễn viên trẻ của ITS đã thể hiện tác phẩm hoàn thành bằng tiếng Anh, trình diễn đầy tự tin trước khán giả với khoảng cách rất gần - Ảnh: Q.N.
Từ Nàng tiên cá đến câu chuyện về tình yêu và định kiến
Once On This Island dựa trên tiểu thuyết My Love, My Love; or, The Peasant Girl của Rosa Guy, vốn lấy cảm hứng từ The Little Mermaid của Hans Christian Andersen.
Nhưng nếu khán giả bước vào vở với tâm thế chờ một phiên bản Nàng tiên cá khác, họ sẽ nhanh chóng nhận ra đây là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Nhân vật trung tâm là Ti Moune, cô gái mồ côi được các vị thần cứu sống sau một trận bão. Lớn lên trong một cộng đồng nghèo, cô yêu Daniel, chàng trai thuộc tầng lớp thượng lưu. Tình yêu ấy phải đối diện với khoảng cách giai cấp, định kiến và sự can thiệp của bốn vị thần: Asaka (Mẹ Đất), Agwé (Thần Nước), Erzulie (Thần Tình Yêu) và Papa Ge (Thần Chết).
