Người tham gia phải chịu trách nhiệm về phiếu trả giá
Khu đất được đưa ra tổ chức đấu giá tại xã Lý Nhân.
Liên quan đến vụ việc, ngày 11/11, trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong, ông Bùi Phan Anh, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Đấu giá hợp danh VNA, cho rằng theo quy định của Luật Đấu giá tài sản và quy chế cuộc đấu giá, phiếu trả giá phải bảo đảm tính rõ ràng, hợp lệ, đúng phương thức và nội dung đã được công bố.
Khi người tham gia tự ghi mức giá, ký xác nhận, bỏ phiếu vào hòm phiếu và được công nhận trúng đấu giá theo đúng trình tự, đây là những căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm của họ đối với mức giá đã đưa ra.
Theo ông Phan Anh, việc người trúng đấu giá viện dẫn lý do nhầm lẫn giữa tổng giá trị cả thửa đất và đơn giá mỗi mét vuông không đương nhiên làm phát sinh quyền được hoàn trả tiền đặt cọc. Nếu quy chế đã quy định rõ đơn vị tính, phương thức trả giá và người tham gia đã được phổ biến đầy đủ thì rủi ro do sơ suất chủ quan về nguyên tắc phải được xem xét từ trách nhiệm của chính người trả giá.
Tuy nhiên, cũng cần phân biệt giữa nhầm lẫn thực sự với hành vi cố tình đưa ra mức giá bất thường nhằm thao túng thị trường, cản trở hoặc làm sai lệch kết quả đấu giá. Đây là hai bản chất pháp lý khác nhau, đòi hỏi cơ quan chức năng phải xác minh bằng chứng cứ cụ thể.
Trước những bất thường tại phiên đấu giá ngày 7/11, UBND xã Lý Nhân đã chỉ đạo Công an xã phối hợp với Phòng Kinh tế và đơn vị tổ chức đấu giá rà soát hồ sơ, quy trình, phiếu trả giá và năng lực tài chính của những người liên quan.
Không chỉ dựa vào lời khai 'nhầm lẫn' để đòi lại tiền cọc
Nhiều người xuất hiện tại khu đất khi tổ chức đấu giá. Ảnh: CTV.
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng, người tham gia đấu giá có trách nhiệm nghiên cứu quy chế, nắm rõ phương thức trả giá và chịu trách nhiệm về nội dung phiếu trả giá của mình. Nếu phiếu trả giá hợp lệ, được xác định đúng theo quy chế và kết quả đấu giá được công nhận theo trình tự pháp luật, thì việc người tham gia thay đổi ý kiến hoặc khai nhầm sau đó không tự động làm mất hiệu lực kết quả đấu giá.
Tuy nhiên, Điều 126 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định, trường hợp giao dịch dân sự được xác lập do nhầm lẫn khiến một bên hoặc các bên không đạt được mục đích xác lập giao dịch thì bên bị nhầm lẫn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu, trừ trường hợp mục đích giao dịch đã đạt được hoặc các bên có thể khắc phục ngay sự nhầm lẫn.
Do đó, nếu người tham gia cho rằng có nhầm lẫn thực sự, họ phải chứng minh căn cứ khi có yêu cầu. Việc xem xét có chấp nhận hay không còn phụ thuộc vào bản chất giao dịch, quy trình đấu giá, chứng cứ và quy định pháp luật liên quan. Không thể chỉ dựa vào lời trình bày một phía để mặc nhiên hủy kết quả hoặc hoàn trả tiền.
Phân tích về hậu quả pháp lý, luật sư Nguyễn Anh Tuấn cho biết, theo khoản 9 Điều 55 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, kể từ thời điểm công bố kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất, tiền đặt trước và tiền lãi (nếu có) được chuyển thành tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ tài chính. Trường hợp người trúng đấu giá không nộp hoặc không nộp đủ tiền theo thời hạn hoàn thành nghĩa vụ tài chính ghi trong phương án đấu giá đã được phê duyệt, cơ quan thuế thông báo để cơ quan quản lý đất đai trình Chủ tịch UBND có thẩm quyền hủy quyết định công nhận kết quả trúng đấu giá.
Như vậy, nếu kết quả đấu giá được công nhận hợp pháp, không có căn cứ hủy kết quả và người trúng đấu giá không thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng thời hạn, việc không được nhận lại tiền đặt cọc là hậu quả pháp lý được quy định cụ thể.
Do đó, việc giải quyết kiến nghị của người trúng đấu giá phải căn cứ vào hồ sơ, quy chế, tính hợp lệ của phiếu trả giá và các điều kiện hủy kết quả theo quy định của pháp luật.
