Theo Quyết định số 01/2026 của UBND TP. Hà Nội (có hiệu lực từ ngày 15/1 năm nay), phần lớn các dòng xe bán tải phổ thông sẽ bị xếp vào nhóm xe tải thông dụng và chỉ được phép chạy vào nội đô từ 21h đêm đến 6h sáng hôm sau, do có tổng khối lượng trên 2 tấn. Tuy nhiên, quy định này nhanh chóng gây ra nhiều luồng ý kiến trái chiều.
Liên quan đến việc này, Cục Đăng kiểm Việt Nam (ĐKVN) vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng sau quá trình nghiên cứu kiến nghị của doanh nghiệp ô tô, và phối hợp rà soát với Cục Đường bộ Việt Nam.
Cục ĐKVN cho rằng, nếu thay đổi cách phân loại xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn thành ô tô con sẽ kéo theo hàng loạt vấn đề liên quan đến công tác chứng nhận chất lượng, chính sách thuế cũng như quản lý phương tiện .
Đáng chú ý, phương án này cũng không phù hợp với thông lệ quốc tế khi phần lớn các quốc gia hiện vẫn xếp xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn vào nhóm xe tải hạng nhẹ.
Theo đánh giá của cơ quan quản lý, nếu chuyển nhóm phương tiện, nhiều mẫu xe bán tải đang lưu hành sẽ phải thực hiện lại các thủ tục chứng nhận kiểu loại, đánh giá lại tiêu chuẩn kỹ thuật và khí thải. Bên cạnh đó, các phương tiện này cũng có thể phải áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt và lệ phí trước bạ như ô tô con, làm tăng đáng kể chi phí sở hữu đối với người dân và ảnh hưởng đến kế hoạch kinh doanh của các nhà sản xuất .
Một mẫu xe bán tải thông dụng tại TP. Hà Nội hiện tại. Ảnh: Lộc Liên.
Tuy nhiên, từ thực tế công tác kiểm định và chứng nhận chất lượng phương tiện, Cục Đăng kiểm cho rằng nhiều mẫu xe bán tải và xe tải van hiện nay có kích thước, khả năng vận hành và trang bị an toàn tương đương với nhiều dòng SUV, MPV hoặc các mẫu xe được xếp vào nhóm ô tô con.
Cơ quan này dẫn chứng một số mẫu bán tải phổ biến như Ford Ranger, Toyota Hilux hay Mitsubishi Triton có khối lượng toàn bộ tương đương nhiều dòng xe du lịch cỡ lớn đang lưu hành trên thị trường. Tương tự, một số mẫu xe tải van dưới 3,5 tấn cũng có kích thước và tải trọng không khác biệt đáng kể so với nhiều mẫu ô tô chở người.
Do đó, Cục Đăng kiểm kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét bổ sung quy định trong Nghị định sửa đổi Nghị định 165/2024 theo hướng cho phép xe bán tải và xe tải van có khối lượng toàn bộ không quá 3,5 tấn được tham gia giao thông như ô tô con, dù vẫn giữ nguyên cách phân loại phương tiện.
Trong thời gian chờ hoàn thiện quy định pháp luật, cơ quan này cũng đề xuất Bộ Xây dựng chỉ đạo Cục Đường bộ Việt Nam và đề nghị các địa phương nghiên cứu tạo điều kiện để nhóm phương tiện trên được lưu thông như ô tô con. Mô hình này hiện đã được Hà Nội và Hải Phòng áp dụng.
Trao đổi với PV Tiền Phong, chuyên gia thuộc Cục ĐKVN cho biết, xe bán tải là dòng xe có đặc tính kết hợp giữa xe chở người và xe chở hàng. Hiện nay, việc phân loại được thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật dựa trên tỷ lệ giữa khối lượng chở người và khối lượng hàng hóa.
Những xe có tỷ lệ chở người chiếm ưu thế được xếp vào nhóm xe con pickup, trong khi các xe thiên về chở hàng được phân loại là xe tải pickup. Thông tin này được thể hiện rõ trên giấy chứng nhận đăng kiểm và là căn cứ để phương tiện chấp hành các quy định phân luồng giao thông.
Ở góc độ quản lý giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam nhận định, hiện chưa có phương án phù hợp để sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ theo hướng gộp xe bán tải cabin kép và xe tải van dưới 3,5 tấn với ô tô con trong cùng hệ thống biển báo.
