Phenikaa-X trở thành đơn vị đầu tiên tại Hà Nội triển khai thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với xe tự hành - Ảnh: Phenikaa-X
Xe buýt tự hành dài 3,2m, chở tối đa 5 người
UBND TP Hà Nội vừa cho phép Công ty cổ phần Phenikaa-X triển khai thử nghiệm có kiểm soát hệ thống giao thông tự hành thông minh tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội. Một trong bốn nhóm xe, robot tham gia dự án là xe buýt tự hành. Đây cũng là dòng sản phẩm Phenikaa-X đã nghiên cứu và thử nghiệm trong nhiều năm.
Theo thông tin được Phenikaa-X công bố, mẫu xe tự hành dạng minibus có kích thước dài 3,2m, rộng 1,7m và cao 2,4m. Với kích thước này, Phenikaa-X chỉ nhỉnh hơn VinFast VF 3 một chút về chiều dài và rộng nhưng cao hơn hẳn (3.190 x 1.679 x 1.622mm).
Nhờ đó kết hợp với việc không tốn diện tích cho khoang lái, chiếc xe khi chở đủ 5 người vẫn có thể cho không gian tương đối thoải mái.
Xe buýt tự hành Phenikaa-X xuất hiện tại nhiều sự kiện như "Diễn đàn Quốc gia phát triển doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam - Make in Vietnam 2025" hay "Ngày hội tuyển sinh - Open Day 2025" - Ảnh: Phenikaa-X
Thay vì hướng tới tốc độ cao như ô tô thông thường, mẫu xe này có tốc độ tối đa chỉ 20km/h. Cấu hình trên phù hợp với vai trò một chiếc shuttle tự hành, chuyên chở hành khách trên các tuyến ngắn trong khu đô thị, khuôn viên trường đại học, khu công nghệ hoặc những khu vực được kiểm soát.
Xe sử dụng hoàn toàn năng lượng điện, trang bị bộ pin dung lượng 38,64 kWh. Thời gian sạc được nhà phát triển công bố khoảng 6 giờ.
"Đôi mắt" của Phenikaa-X
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở hệ thống tự hành được Phenikaa-X công bố đạt SAE Level 4.
Ở cấp độ này, hệ thống lái tự động có thể đảm nhiệm toàn bộ tác vụ lái trong miền điều kiện vận hành được thiết kế trước. Điều đó không đồng nghĩa chiếc xe có thể tự lái ở mọi con đường và mọi điều kiện giao thông.
Để nhận biết môi trường xung quanh, xe kết hợp nhiều loại cảm biến gồm LiDAR, camera và radar.
LiDAR được sử dụng để xây dựng hình ảnh ba chiều của không gian xung quanh, trong khi camera hỗ trợ nhận dạng vật thể và các thông tin giao thông. Radar bổ sung khả năng phát hiện vật thể và đo khoảng cách.
Hệ thống định vị kết hợp GPS, IMU và bản đồ 3D. Các dữ liệu này được xử lý để xe xác định vị trí, nhận diện chướng ngại vật và lập kế hoạch di chuyển.
Xe còn sử dụng kết nối 5G và hỗ trợ tele-operation. Trung tâm điều hành có thể tiếp nhận trạng thái hoạt động của xe, hình ảnh camera và dữ liệu LiDAR. Trong trường hợp cần thiết, nhân viên vận hành có khả năng can thiệp từ xa.
Xe tự hành Phenikaa-X đã xuất hiện từ năm 2021
Ngoài Hà Nội, Phenikaa-X đã chạy thử ở nhiều nơi khác - Ảnh: Phenikaa-X
Dự án tại Hà Nội không phải lần đầu xe tự hành của Phenikaa-X được đưa ra vận hành thử nghiệm.
Tháng 3-2021, Phenikaa-X giới thiệu mẫu xe tự hành cấp độ 4 đầu tiên của mình. Nguyên mẫu khi đó được công bố có gần 40 tính năng thông minh, liên quan tới kiểm soát làn đường, an toàn, phát hiện chướng ngại vật và lái tự động.
Đến cuối năm 2021, xe được đưa tới khu đô thị Ecopark để thử nghiệm trên tuyến định sẵn. Hành khách có thể lựa chọn điểm đến thông qua màn hình máy tính bảng trên xe.
Tháng 10-2022 đánh dấu bước thử nghiệm đáng chú ý hơn khi xe được đưa ra tuyến đường công cộng tại thành phố mới Bình Dương, di chuyển giữa Trung tâm Hành chính tỉnh và khu Hikari.
Sau khoảng 5 năm kể từ lần đầu được giới thiệu, xe tự hành Phenikaa-X chuẩn bị bước vào một chương trình thử nghiệm quy mô lớn hơn tại Hà Nội.
Theo quyết định của UBND TP Hà Nội, dự án dự kiến kéo dài 24 tháng tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Xe sẽ vận hành trên những tuyến cố định có bản đồ HD và hệ thống giám sát. Khung giờ thử nghiệm từ 9h đến 16h30 hằng ngày, trong điều kiện ban ngày và đủ ánh sáng tự nhiên.
Ngoài xe buýt tự hành, chương trình còn bao gồm robotaxi, robot dọn vệ sinh và robot giao hàng. Kết quả sẽ được sử dụng để đánh giá độ an toàn, độ tin cậy cũng như khả năng ứng dụng các hệ thống tự hành trong điều kiện giao thông thực tế tại Việt Nam.
