Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng

Phiên tư vấn tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng 2026 ở Hà Nội sáng 4-7 bắt đầu "nóng" từ các câu hỏi đầu tiên với sự quan tâm đến những ngành đang cần nhân lực chất lượng cao.

Thí sinh học 111 ngành STEM có thể nhận học bổng đến 5,5 triệu đồng/tháng

Trao đổi tại ngày hội, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD-ĐT), cho biết: Chính phủ đã ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Sinh viên đại học thuộc ngành, chương trình đủ điều kiện có thể được nhận học bổng hằng tháng với các mức từ 3,7 triệu đồng đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng.

Cụ thể, những thí sinh đỗ vào 111 ngành học trong nhóm khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố có kết quả thi nằm trong tốp 30% thí sinh đạt điểm cao nhất cả nước có thể được nhận học bổng.

"Đó không chỉ là một chính sách hỗ trợ tài chính. Đó là một thông điệp: Nhà nước trân trọng người học, đầu tư cho tri thức. Nhà nước đặt niềm tin vào những người trẻ dấn thân vào các lĩnh vực khó, mới, có ý nghĩa chiến lược đối với tương lai quốc gia. Nhưng chính sách chỉ mở ra cánh cửa. Người bước qua cánh cửa ấy phải là các em".

Lưu ý gì khi đăng ký nguyện vọng?

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 2.

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết tính đến 19h ngày 3-7, đã có khoảng 213.000 thí sinh đăng ký nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống.

Tuy nhiên đây mới chỉ là giai đoạn đầu, bởi cổng đăng ký xét tuyển vẫn mở từ ngày 3-7 đến 17h ngày 14-7. Nhưng cao điểm sẽ là các ngày 7 đến 10-7, hoặc kéo dài đến 12-7.

Thời điểm này hầu hết các trường đại học công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn). Riêng Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng sẽ công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với ba nhóm ngành gồm sức khỏe, đào tạo giáo viên và pháp luật.

Về quy trình đăng ký, GS.TS Thảo hướng dẫn sau khi đăng nhập vào hệ thống, thí sinh lựa chọn ngành, trường và tổ hợp xét tuyển. Hệ thống sẽ tự động hiển thị các tổ hợp xét tuyển của ngành để thí sinh lựa chọn.

GS.TS Thảo lưu ý thí sinh không nên chờ đến sát 17h ngày 14-7 mới hoàn tất đăng ký, bởi thời điểm cuối có thể xảy ra tình trạng quá tải hệ thống hoặc phát sinh những sự cố ngoài ý muốn khiến thí sinh bỏ lỡ thời hạn. Thí sinh nên hoàn thành việc đăng ký trước khoảng ngày 10 đến 12-7, sau đó đăng nhập kiểm tra lại toàn bộ thông tin và xác nhận đầy đủ bằng mã OTP.

Một trong những lỗi phổ biến mà thí sinh thường gặp hằng năm là không hoàn tất bước xác nhận bằng mã OTP sau khi điều chỉnh nguyện vọng. Theo ông, năm 2026, hệ thống sẽ tự động sắp xếp thứ tự nguyện vọng từ 1 trở đi, giúp hạn chế nhầm lẫn như các năm trước khi nhiều thí sinh tự đánh số thứ tự sai.

"Tuy nhiên sau mỗi lần thay đổi, điều chỉnh nguyện vọng, thí sinh bắt buộc phải xác nhận bằng mã OTP để hệ thống ghi nhận lần cập nhật mới nhất. Nếu chỉ chỉnh sửa mà không xác nhận thì hệ thống vẫn lưu dữ liệu của lần xác nhận trước đó", ông nhấn mạnh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 3.

GS Nguyễn Tiến Thảo khuyên trước khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần theo dõi đầy đủ thông tin tuyển sinh của các trường, đặc biệt là điểm sàn của ngành mình quan tâm. "Nếu một ngành quy định điểm sàn là 20 điểm mà thí sinh chỉ đạt 19 điểm thì việc đăng ký nguyện vọng vào ngành đó sẽ không còn ý nghĩa", ông hướng dẫn.

Theo ông Thảo, thí sinh cần tận dụng khoảng thời gian còn lại để tìm hiểu kỹ thông tin tuyển sinh trên các kênh chính thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học, cũng như các chương trình tư vấn tuyển sinh nhằm cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn ngành học, trường học và sắp xếp thứ tự nguyện vọng phù hợp với năng lực của bản thân.

"Từ năm 2026, quy định mới với những ngành sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT hoặc kết hợp với các phương thức xét tuyển khác, thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm ở tổ hợp ba môn của kỳ thi tốt nghiệp THPT mới đủ điều kiện đăng ký xét tuyển" - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học lưu ý thêm.

Thí sinh phải tự theo dõi điểm sàn của từng trường, hệ thống chưa cảnh báo ngay

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 4.

Tại ngày hội, nhiều thí sinh băn khoăn làm thế nào để biết ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) của từng trường nhằm tránh đăng ký nguyện vọng không đủ điều kiện.

Giải đáp, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết hệ thống đăng ký nguyện vọng hiện chưa thể cảnh báo ngay nếu thí sinh đăng ký vào ngành hoặc trường có điểm sàn cao hơn điểm thi của mình.

Theo ông, khi hệ thống mở cho thí sinh đăng ký, nhiều cơ sở đào tạo vẫn chưa hoàn tất việc công bố và cập nhật ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào. Tiến độ cập nhật của mỗi trường, mỗi ngành, thậm chí từng phương thức xét tuyển cũng khác nhau. Nếu chờ tất cả các trường cập nhật đầy đủ mới hiển thị cảnh báo thì đã quá sát thời điểm kết thúc đăng ký, không còn nhiều ý nghĩa với thí sinh.

Tuy nhiên ông Thảo khẳng định những nguyện vọng không đáp ứng điểm sàn sẽ tự động bị loại trong quá trình xét tuyển, và không ảnh hưởng đến các nguyện vọng phía sau.

"Nếu đăng ký 10-15 nguyện vọng thì việc một nguyện vọng không đủ điều kiện không phải vấn đề lớn. Nhưng nếu chỉ đăng ký vài nguyện vọng thì cần đặc biệt thận trọng để tránh lãng phí cơ hội", ông nói.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học khuyến nghị thí sinh chủ động theo dõi thông báo của các trường, thay vì chỉ chờ thông tin trên hệ thống tuyển sinh. Theo ông, các trường thường công bố điểm sàn trên website và các kênh thông tin chính thức sớm hơn thời điểm cập nhật lên hệ thống.

"Thí sinh nên thường xuyên theo dõi thông tin của ngành và trường mình quan tâm. Càng tìm hiểu kỹ càng có cơ sở để đưa ra lựa chọn phù hợp và yên tâm hơn", ông Thảo nhấn mạnh.

Có thể đăng ký nguyện vọng mới trên hệ thống của bộ, không bắt buộc đăng ký trước ở trường

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 5.

Trước băn khoăn của nhiều phụ huynh, thí sinh về việc có bắt buộc phải đăng ký nguyện vọng trên hệ thống của trường trước khi đăng ký trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các chuyên gia khẳng định điều này không phải lúc nào cũng bắt buộc.

PGS.TS Vũ Duy Hải - Trưởng Ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội - và PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương - cho biết thí sinh hoàn toàn có thể đăng ký một nguyện vọng mới trên hệ thống của bộ, không nhất thiết chỉ được đăng ký những nguyện vọng đã khai báo trên hệ thống tuyển sinh của trường.

Theo PGS.TS Vũ Thị Hiền, hệ thống tuyển sinh của các trường chủ yếu dùng để xác thực điều kiện xét tuyển, giúp dữ liệu khi chuyển lên hệ thống của bộ được chính xác. Tuy nhiên thí sinh vẫn nên đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, vì một số trường có thể quy định chỉ xét những nguyện vọng đã đăng ký trên hệ thống riêng.

"Riêng Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường đại học Ngoại thương không có quy định này", bà Hiền cho biết.

Các chuyên gia cũng lưu ý thí sinh cần đăng ký nguyện vọng theo đúng thứ tự yêu thích, không nên đăng ký theo kiểu "thử". Hệ thống sẽ xét từ nguyện vọng cao xuống thấp và khi thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển ở nguyện vọng nào thì sẽ dừng ở nguyện vọng đó.

Bên cạnh đó, thí sinh cần khai báo đầy đủ các dữ liệu dùng để xét tuyển trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Hệ thống sẽ tự động lựa chọn phương thức và dữ liệu có lợi nhất để xét tuyển, bảo đảm quyền lợi cho thí sinh.

Học ở Quảng Ninh, sinh viên Ngoại thương vẫn có thể học một kỳ tại Hà Nội, TP.HCM hoặc nước ngoài

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 6.

Tại chương trình, một phụ huynh đến từ Lâm Đồng băn khoăn liệu con theo học cơ sở Quảng Ninh của Trường đại học Ngoại thương có thể học một số học kỳ tại Hà Nội, TP.HCM hoặc tham gia chương trình trao đổi ở nước ngoài hay không.

Giải đáp, PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương - cho biết nhiều trường đại học hiện có cơ chế đào tạo linh hoạt. Phụ huynh và thí sinh nên đọc kỹ đề án tuyển sinh và quy định đào tạo của từng trường để nắm rõ quyền lợi của người học.

Riêng với Trường đại học Ngoại thương, sinh viên học tại cơ sở Quảng Ninh có thể đăng ký học một học kỳ tại trụ sở chính ở Hà Nội hoặc cơ sở TP.HCM nếu đáp ứng kế hoạch đào tạo của nhà trường.

Ngoài ra, trường hiện có mạng lưới hơn 100 trường đại học đối tác trên thế giới. Sinh viên ở tất cả các cơ sở đều có cơ hội tham gia chương trình trao đổi học tập ở nước ngoài nếu đáp ứng các điều kiện của chương trình.

Học báo chí, truyền thông vẫn rộng cửa việc làm; cao đẳng không "lép vế" nếu chọn đúng nghề

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 7.

Nhiều thí sinh băn khoăn trong bối cảnh các cơ quan báo chí đang được sắp xếp, tinh gọn, liệu nhóm ngành báo chí - truyền thông còn nhiều cơ hội việc làm hay không.

Giải đáp, PGS.TS Đặng Hồng Sơn - Phó hiệu trưởng Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) - cho rằng việc sắp xếp hiện nay chủ yếu tác động đến hệ thống báo chí chính trị. Trong khi đó, truyền thông doanh nghiệp, truyền thông thương hiệu, truyền thông tổ chức và truyền thông cá nhân vẫn phát triển mạnh.

"Hiện nay hầu như mọi doanh nghiệp, tổ chức đều cần nhân lực truyền thông để xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm và kết nối với công chúng. Vì vậy, nhu cầu nhân lực của lĩnh vực này vẫn rất lớn", ông Sơn nói.

Theo ông, nhà trường định hướng đào tạo theo hướng kết hợp truyền thông với công nghệ và ngoại ngữ. Chương trình truyền thông đa phương tiện có khoảng 30% học phần giảng dạy bằng tiếng Anh, đồng thời tích hợp các công nghệ mới, đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất nội dung và truyền thông số.

Nhà trường cũng có mạng lưới cơ sở thực hành, thực tập đa dạng tại Hà Nội để sinh viên được trải nghiệm nghề nghiệp ngay trong quá trình học, hướng tới đủ năng lực làm việc sau 3-4 năm đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 8.

Học cao đẳng "cửa hẹp" hơn đại học?

Cũng tại chương trình, một phụ huynh bày tỏ lo ngại học cao đẳng sẽ khó xin việc hơn đại học.

TS Đồng Văn Ngọc - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội - cho biết hiện cả nước có hơn 200 trường cao đẳng với nhiều mô hình đào tạo, từ trường chất lượng cao đến chương trình chuẩn. Với các chương trình cao đẳng thông thường, học sinh tốt nghiệp THPT đều có thể đăng ký xét tuyển vào nhiều ngành nghề khác nhau.

Với các chương trình cao đẳng chất lượng cao, mỗi trường được chủ động quy định ngưỡng đầu vào. Một số trường có thể yêu cầu thí sinh đạt mức điểm nhất định, có chứng chỉ IELTS hoặc đáp ứng các điều kiện riêng đối với các ngành kỹ thuật, công nghệ.

Theo ông, điểm khác biệt của đào tạo cao đẳng là chú trọng thực hành, với khoảng 70% thời lượng dành cho thực hành và 30% cho lý thuyết ứng dụng. Sinh viên được tiếp cận các bài toán kỹ thuật, công nghệ và sản xuất thực tế ngay trong quá trình học để hình thành kỹ năng nghề nghiệp.

"Nhu cầu nhân lực trình độ cao đẳng hiện rất lớn, đặc biệt tại các khu công nghiệp và trung tâm sản xuất. Trong khi đó, tỉ lệ lao động qua đào tạo ở nhiều doanh nghiệp vẫn chưa đáp ứng nhu cầu, nên cơ hội việc làm của sinh viên tốt nghiệp cao đẳng rất rộng mở", ông Ngọc nói.

Theo ông, nhiều trường cao đẳng hiện cam kết gần 100% sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp nhờ mạng lưới hợp tác với doanh nghiệp. Ngoài ra, ở một số ngành kỹ thuật, công nghệ được Nhà nước ưu tiên phát triển, sinh viên còn có cơ hội được hỗ trợ học phí hoặc nhận học bổng từ doanh nghiệp.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý 5 điểm quan trọng khi đăng ký nguyện vọng - Ảnh 10.

Các bạn trẻ vui nhộn check-in lưu lại kỷ niệm khi đến ngày hội lựa chọn nguyện vọng 2026 tại Hà Nội - Ảnh: DANH KHANG

Có được bổ sung chứng chỉ ngoại ngữ sau khi đăng ký nguyện vọng?

Nhiều phụ huynh băn khoăn liệu thí sinh có thể bổ sung chứng chỉ ngoại ngữ sau khi đăng ký nguyện vọng để tăng cơ hội xét tuyển.

PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương - cho biết việc này phụ thuộc quy định của từng cơ sở đào tạo. Với những trường đã đóng hệ thống tiếp nhận, thí sinh sẽ không thể bổ sung chứng chỉ. Tuy nhiên, một số trường vẫn cho phép, trong đó có Trường đại học Ngoại thương.

"Thí sinh cần tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh hoặc liên hệ trực tiếp bộ phận tuyển sinh của trường để biết có được bổ sung chứng chỉ hay không", bà Hiền lưu ý.

Trong khi đó, PGS.TS Lê Đình Tùng - Phó hiệu trưởng Trường đại học Y Hà Nội - cho biết năm 2026, trường áp dụng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và điểm SAT theo đề án tuyển sinh.

Cụ thể, chứng chỉ IELTS từ 5.5 trở lên và các chứng chỉ tương đương được quy đổi thành điểm cộng khuyến khích, từ 0,75 đến tối đa 1,5 điểm tùy mức điểm; điểm SAT cũng được quy đổi theo quy định của trường.

Tuy nhiên, ông Tùng khẳng định: "Nếu thí sinh chưa cập nhật chứng chỉ ngoại ngữ hoặc thông tin ưu tiên theo thời hạn quy định thì không thể bổ sung trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng. Nhà trường thực hiện đúng quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo".

Xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích, không theo khả năng trúng tuyển

Tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển ở Hà Nội, nhiều phụ huynh vẫn băn khoăn nên xếp nguyện vọng "chắc đỗ" lên trước hay ưu tiên nguyện vọng yêu thích.

Giải đáp, PGS.TS Vũ Thị Hiền - Phó hiệu trưởng Trường đại học Ngoại thương - cho biết nhiều phụ huynh đang nhầm quy định tuyển sinh đại học với tuyển sinh lớp 10. Nếu tuyển sinh lớp 10 có sự chênh lệch điểm giữa các nguyện vọng thì ở tuyển sinh đại học, mọi nguyện vọng vào cùng một ngành, một trường đều được xét bình đẳng.

Theo bà Hiền, hệ thống xét tuyển của Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xét lần lượt từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng cuối. Khi thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển ở nguyện vọng nào, hệ thống sẽ dừng tại nguyện vọng đó.

"Vì vậy, điều quan trọng nhất là xếp nguyện vọng theo thứ tự yêu thích, không phải theo khả năng trúng tuyển. Biết đâu phần thưởng sẽ dành cho người dũng cảm. Nguyện vọng tưởng chừng khó lại là nguyện vọng đỗ nếu được ưu tiên xếp cao hơn", bà Hiền nói.

Một vấn đề khác cũng được nhiều phụ huynh, thí sinh quan tâm là việc bổ sung chứng chỉ sau thời hạn xác thực.

Theo các chuyên gia, nếu trường tiếp tục mở hệ thống để tiếp nhận, xác thực chứng chỉ sẽ công bố công khai và áp dụng bình đẳng cho tất cả thí sinh. Tuy nhiên, nhìn chung thí sinh phải tuân thủ quy định của từng trường và của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời theo dõi sát các mốc thời gian để không ảnh hưởng đến quyền lợi.

Các chuyên gia cũng lưu ý, dù tham gia xét tuyển theo phương thức nào, thí sinh vẫn bắt buộc phải đăng ký nguyện vọng trên hệ thống tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.