Từ công ty tên lửa thành “siêu hạ tầng” mới của thế giới
Khi nhắc đến SpaceX, nhiều người thường nghĩ ngay đến những vụ phóng Falcon 9 hay siêu tên lửa Starship của Elon Musk. Nhưng với giới đầu tư, điều khiến SpaceX trở nên đặc biệt lúc này lại không nằm ở những vụ phóng lên không gian.
SpaceX đang dần biến mình thành một hệ thống hạ tầng công nghệ toàn cầu.
Theo Reuters dẫn nguồn từ The Information, BlackRock được cho là đang cân nhắc đầu tư từ 5 đến 10 tỷ USD vào đợt IPO sắp tới của SpaceX. Điều này cho thấy các quỹ tài chính lớn nhất thế giới không còn xem SpaceX chỉ là một công ty hàng không vũ trụ, mà là doanh nghiệp có khả năng nắm giữ hạ tầng quan trọng của tương lai.
Trung tâm của tham vọng đó là Starlink, mạng internet vệ tinh lớn nhất thế giới hiện nay.
Sau nhiều năm thử nghiệm, Starlink đã triển khai hàng nghìn vệ tinh hoạt động trên quỹ đạo thấp quanh Trái Đất để cung cấp internet tốc độ cao cho nhiều khu vực mà mạng truyền thống khó tiếp cận. Từ vùng núi, sa mạc cho tới ngoài biển hay các khu vực xảy ra xung đột, Starlink đang dần trở thành lựa chọn kết nối quan trọng.
Điểm khiến SpaceX khác biệt nằm ở mô hình hoạt động khép kín.
Công ty tự thiết kế vệ tinh, tự sản xuất và tự phóng chúng bằng tên lửa của chính mình. Nhờ vậy, SpaceX giảm được rất nhiều chi phí trung gian, điều vốn là rào cản lớn nhất của ngành công nghiệp không gian.
Không chỉ phục vụ người dùng cá nhân, Starlink còn nhanh chóng mở rộng sang nhiều lĩnh vực có giá trị cao hơn như hàng hải, hàng không và vận tải quốc tế.
Nhiều hãng tàu biển và hãng bay đang sử dụng Starlink để duy trì kết nối internet tốc độ cao trong quá trình vận hành. Điều này giúp SpaceX không chỉ là công ty công nghệ, mà đang dần trở thành một phần của hạ tầng viễn thông toàn cầu.
Đặc biệt, SpaceX còn phát triển Starshield, phiên bản chuyên phục vụ quốc phòng và an ninh.
Hệ thống này cung cấp các giải pháp liên lạc bảo mật, giám sát và hỗ trợ quân sự cho chính phủ Mỹ cùng nhiều đối tác khác. Trong cuộc chiến tại Ukraine, Starlink từng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì liên lạc tại các khu vực bị phá hủy hạ tầng viễn thông.
Điều đó khiến nhiều chuyên gia nhận định SpaceX giờ đây không còn đơn thuần là doanh nghiệp thương mại. Công ty đang dần trở thành một phần của hạ tầng chiến lược toàn cầu.
Vì sao giới đầu tư tin SpaceX có thể trở thành “đế chế công nghệ” mới?
Điều khiến giới đầu tư hào hứng với SpaceX không chỉ là internet vệ tinh. Họ tin rằng công ty của Elon Musk có thể trở thành nền tảng công nghệ quan trọng cho thời đại AI.
Trong vài năm gần đây, AI phát triển với tốc độ rất nhanh. Điều này kéo theo nhu cầu khổng lồ về dữ liệu, điện toán và kết nối internet tốc độ cao.
Các trung tâm dữ liệu AI hiện tiêu thụ lượng điện rất lớn và cần hệ thống làm mát tốn kém để vận hành.
Đây là lúc SpaceX được nhìn nhận theo một cách hoàn toàn khác.
Nhiều chuyên gia cho rằng mạng lưới vệ tinh và hạ tầng không gian của SpaceX có thể trở thành nền tảng hỗ trợ cho các dịch vụ AI trong tương lai.
Công ty hiện sở hữu lợi thế mà rất ít doanh nghiệp có được: kiểm soát toàn bộ chuỗi từ tên lửa, vệ tinh, truyền dữ liệu cho tới internet toàn cầu.
Theo giới phân tích, đây là lý do SpaceX được so sánh với Amazon Web Services trong thời kỳ đầu của điện toán đám mây hay Nvidia trong giai đoạn AI bùng nổ.
Một số báo cáo còn cho rằng SpaceX đang tìm cách kết hợp hạ tầng vệ tinh với các công nghệ AI thông qua mối liên hệ ngày càng chặt với xAI, công ty AI do Elon Musk thành lập.
Ý tưởng này hướng tới việc xây dựng các hệ thống điện toán và xử lý dữ liệu quy mô lớn ngoài không gian trong tương lai.
Dù đây vẫn là kế hoạch dài hạn và chưa hoàn thiện, nó cho thấy tham vọng của SpaceX không dừng ở internet vệ tinh.
Công ty đang muốn trở thành nền tảng công nghệ phục vụ cho cả AI, dữ liệu và kết nối toàn cầu.
SpaceX đang hướng tới mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD trong đợt IPO sắp tới và có thể niêm yết trên Nasdaq sớm nhất vào tháng 6. Nếu đạt được mức định giá này, SpaceX sẽ trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới.
Tất nhiên, rủi ro vẫn rất lớn. Ngành công nghệ vũ trụ cần lượng vốn đầu tư khổng lồ, trong khi các dự án như Starship vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm. Ngoài ra, SpaceX cũng phải cạnh tranh ngày càng mạnh với Amazon, Trung Quốc và nhiều công ty công nghệ khác.
Tuy nhiên, điều khiến giới tài chính tiếp tục đặt cược vào SpaceX nằm ở chỗ công ty đang đi trước phần còn lại của thị trường quá xa.
AI cần internet tốc độ cao. Internet cần vệ tinh. Vệ tinh cần tên lửa giá rẻ.
Và hiện tại, SpaceX là một trong số rất ít công ty trên thế giới có thể làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ đó.
Đó cũng là lý do nhiều nhà đầu tư không còn xem SpaceX đơn giản là công ty tên lửa.
Họ đang nhìn thấy một “đế chế hạ tầng” mới của nền kinh tế số toàn cầu.
*Nguồn: Reuters, WSJ
