Giữa trung tâm của cơn sốt trí tuệ nhân tạo toàn cầu, nơi các “gã khổng lồ” công nghệ đổ hàng tỷ USD để thống trị cuộc chơi, một công ty khởi nghiệp chỉ với 70 nhân viên lại đang tạo nên làn sóng thách thức đáng kinh ngạc.
Tại hội nghị HumanX diễn ra ở Trung tâm Moscone, San Francisco, nơi được ví như “thủ phủ AI” khi trụ sở của OpenAI và Anthropic chỉ cách vài dãy phố, cái tên gây chú ý không phải là một tập đoàn công nghệ lớn mà là Black Forest Labs.
Có trụ sở cách đó tới 5.000 dặm tại vùng Rừng Đen của Đức, startup này lại đang trở thành đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực tạo ảnh bằng AI, vượt xa quy mô khiêm tốn của mình. Và tham vọng của họ thậm chí còn lớn hơn: đưa AI bước ra thế giới vật lý.
70 nhân viên giá 3,25 tỷ USD
Chỉ trong chưa đầy hai năm, Black Forest Labs đã đạt mức định giá 3,25 tỷ USD sau vòng gọi vốn vào tháng 12. Thành công này không đến từ quy mô, mà từ công nghệ cốt lõi, những mô hình tạo ảnh AI được đánh giá thuộc top đầu thế giới.
Startup này đã ký loạt thỏa thuận lớn, bao gồm cung cấp công nghệ tạo ảnh cho Adobe, Canva và hợp tác với các “ông lớn” như Microsoft, Meta và xAI.
Đáng chú ý, vào tháng 9, công ty ký hợp đồng nhiều năm trị giá 140 triệu USD để cung cấp công nghệ cho Meta. Các phòng thí nghiệm AI tìm đến Black Forest Labs không chỉ vì danh tiếng, mà vì hiệu năng thực tế. Theo bảng xếp hạng của Artificial Analysis, công cụ của họ chỉ xếp sau sản phẩm của OpenAI và Google.
Ngoài ra, nhiều mô hình chuyển văn bản thành hình ảnh của họ nằm trong số những mô hình được tải xuống nhiều nhất trên Hugging Face. Điều này cho thấy không ít sản phẩm AI trên thị trường đang gián tiếp sử dụng công nghệ của họ.
Black Forest Labs đang sở hữu công nghệ tạo ảnh AI top đầu thế giới
Một trong những yếu tố giúp startup này cạnh tranh với các “ông lớn” là hướng tiếp cận hiệu quả hơn về tài nguyên. Họ tập trung vào kỹ thuật “khuếch tán tiềm ẩn”, phương pháp cho phép AI phác thảo hình ảnh trước rồi bổ sung chi tiết dần.
Đồng sáng lập Andreas Blattmann cho biết cách tiếp cận này giúp họ xây dựng các mô hình mạnh mẽ nhưng tiêu tốn ít tài nguyên hơn đáng kể so với đối thủ.
Tuy nhiên, hành trình phát triển của công ty cũng không thiếu tranh cãi. Năm 2024, Elon Musk đã chọn Black Forest Labs để cung cấp công nghệ cho trình tạo ảnh đầu tiên của Grok thuộc xAI. Quan hệ hợp tác này nhanh chóng giúp startup nổi tiếng, nhưng cũng gây tranh luận vì các biện pháp kiểm soát nội dung còn hạn chế.
Chỉ vài tháng sau, xAI tự phát triển công nghệ nội bộ và chấm dứt hợp tác. Gần đây, xAI đã quay lại đề nghị cấp phép công nghệ, nhưng Black Forest Labs đã từ chối, được cho là vì những khó khăn trong vận hành và môi trường làm việc thiếu ổn định từ phía đối tác.
Tham vọng
Dù đã đạt được vị thế đáng nể trong lĩnh vực tạo ảnh, Black Forest Labs không dừng lại ở đó. Với họ, việc tạo nội dung chỉ là điểm khởi đầu. Theo Andreas Blattmann, công ty đang phát triển một robot tích hợp AI và dự kiến ra mắt vào cuối năm nay.
Dù chưa tiết lộ đối tác phần cứng, đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tiến vào lĩnh vực “AI vật lý” - nơi trí tuệ nhân tạo không chỉ tạo ra nội dung, mà còn có thể nhận thức và hành động trong thế giới thực.
Công ty cũng đang đàm phán với nhiều nhà sản xuất phần cứng để đưa công nghệ vào các thiết bị như kính thông minh và robot. “Trí tuệ thị giác không chỉ là tạo nội dung. Đó chỉ là bước khởi đầu để mở ra toàn bộ tiềm năng của công nghệ này,” Blattmann nhấn mạnh.
Hành trình của startup này bắt đầu từ năm 2021, khi ba nhà sáng lập, Andreas Blattmann, Robin Rombach và Patrick Esser, công bố những nghiên cứu đột phá về xử lý hình ảnh AI.
Năm 2022, họ gia nhập Stability AI và phát triển Stable Diffusion – một trong những công cụ tạo ảnh mã nguồn mở phổ biến nhất. Tuy nhiên, chỉ hai năm sau, họ rời đi để thành lập Black Forest Labs.
Một quyết định khác biệt của họ là không chuyển đến Thung lũng Silicon, mà giữ trụ sở tại Freiburg, Đức. Theo Blattmann, điều này giúp công ty duy trì sự tập trung, yếu tố sống còn với startup. Ông cho rằng môi trường tại San Francisco dù sôi động nhưng cũng dễ gây xao nhãng, trong khi việc hoạt động ngoài trung tâm công nghệ lại trở thành lợi thế cạnh tranh.
Trong bối cảnh nhiều công ty AI lớn gặp khó khăn trong việc duy trì chiến lược rõ ràng điển hình như việc OpenAI thay đổi ưu tiên sản phẩm hay các dự án bị hủy bỏ. Black Forest Labs nổi lên như một tổ chức có kỷ luật và định hướng rõ ràng hơn.
Tuy nhiên, khi mở rộng sang lĩnh vực AI vật lý, thách thức về việc duy trì sự tập trung có thể sẽ trở nên lớn hơn bao giờ hết.
Câu chuyện của Black Forest Labs cho thấy một thực tế đáng chú ý trong kỷ nguyên AI: quy mô không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Một đội ngũ nhỏ, nếu có hướng đi đúng và công nghệ đủ mạnh, hoàn toàn có thể cạnh tranh với những tập đoàn khổng lồ.
Với 70 nhân viên, định giá 3,25 tỷ USD, hợp đồng 140 triệu USD và mạng lưới đối tác trải dài từ Adobe, Canva đến Meta, Microsoft, startup này đã chứng minh rằng đổi mới vẫn có thể đến từ những nơi ít ai ngờ tới.
Tuy nhiên, bước chuyển từ AI tạo ảnh sang AI vật lý sẽ là phép thử thực sự. Nếu thành công, Black Forest Labs không chỉ là một đối thủ đáng gờm trong lĩnh vực hình ảnh, mà còn có thể trở thành một trong những công ty định hình tương lai của trí tuệ nhân tạo.
*Nguồn: The Wired
